Subsidie Monumenten (Nadere subsidieregels Restauratie Monumenten 2018-2019) (vervallen)

Voor wie de regeling nog relevant is (bijvoorbeeld voor lopende dossiers of ter informatie): de subsidie was bedoeld voor eigenaren van een monument, of voor aanvragers die daartoe gemachtigd waren door de eigenaar. Het moest gaan om een rijksmonument of gemeentelijk monument in Limburg, met een aangetoonde urgente restauratieopgave via een inspectierapport van Stichting Monumentenwacht Limburg.

Je kreeg maximaal 40% van de subsidiabele kosten, met een maximum van € 400.000. Subsidies onder € 25.000 werden niet toegekend. De subsidiabele kosten moesten voldoen aan de Leidraad Subsidiabele Instandhoudingskosten 2013 en als urgent zijn aangemerkt in het inspectierapport.

Aanvragen verliep met een standaard aanvraagformulier van de provincie Limburg, volledig ingevuld, rechtsgeldig ondertekend en met alle verplichte bijlagen, verzonden naar Gedeputeerde Staten van Limburg. Er was een checklist beschikbaar om vooraf te bepalen of een aanvraag zinvol was, maar het gebruik daarvan was niet verplicht.

Wie mocht aanvragen

• Alleen de eigenaar van het monument, of iemand die daartoe officieel gemachtigd is door de eigenaar.

Harde eisen aan het monument

• Het moet een rijksmonument of gemeentelijk monument zijn (of een deel daarvan).
• Het monument valt in een van deze categorieën: agrarisch gebouw, industrieel complex, klooster, molen, kasteel, kerk (niet in gebruik voor de openbare eredienst), of een ander groot monumentaal complex (zoals scholen en verdedigingswerken, volgens de toelichting).
• Monumentale woonhuizen en kerkgebouwen die nog in gebruik zijn voor de openbare eredienst zijn uitgesloten.
• Het monument ligt in de provincie Limburg.

Harde eis: urgentie moet bewezen zijn

• Er moet een inspectierapport van Stichting Monumentenwacht Limburg zijn dat niet ouder is dan twee jaar.
• Dit rapport moet de restauratieopgave kwalificeren als urgent: categorie 4, 5 of 6 (bij het nieuwe zescategorieënsysteem) of categorie 3 (matig) of 4 (slecht) bij het oudere viercategorieënsysteem.
• Zonder dit rapport, of met een verlopen rapport, wordt de aanvraag afgewezen.

Harde eis: geen dubbele financiering

• De restauratie mag nog op geen enkele manier door de provincie Limburg gesubsidieerd of gefinancierd zijn.
• Voor hetzelfde monument mag niet al eerder subsidie zijn verstrekt onder deze regeling.

Harde eis: vergunning op orde

• Als er een (omgevings)vergunning nodig is voor de restauratie, moet de gemeente daarvoor vooraf schriftelijk een positief advies hebben gegeven (na advies van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed), of de vergunning al hebben verleend. Zonder dit valt de aanvraag af.

Harde eis: doel van de restauratie

• De restauratie moet de oorspronkelijke cultuurhistorische waarde behouden, het monument herstellen en de oorzaak van de schade wegnemen.
• Het monument moet na de restauratie een duurzame economische, toeristische en/of maatschappelijke functie hebben.

Harde eis: minimumbedrag

• Het te verstrekken subsidiebedrag moet minimaal € 25.000 zijn. Is het berekende bedrag lager, dan wordt niets uitgekeerd.

Overige afwijzingsgronden

• Het project sluit niet aan bij de doelstelling van de regeling (behoud van cultuurhistorische waarde bij urgente restauratieopgaven).
• De restauratie ondersteunt een ontwikkeling die in strijd is met provinciaal beleid.
• De aanvraag is te laat binnengekomen (na 31 oktober 2019).

Wie hierop afvalt: eigenaren van gewone monumentale woonhuizen, eigenaren van kerken die nog in gebruik zijn voor de eredienst, aanvragers zonder geldig of actueel inspectierapport, aanvragers waarvoor de provincie al op een andere manier meebetaalt, en aanvragen met een subsidiebedrag onder € 25.000.

De hoofdregel: dubbele toets

Kosten waren alleen subsidiabel als ze aan twee voorwaarden gelijktijdig voldeden:

• De kostensoort staat als subsidiabel aangemerkt in de Leidraad Subsidiabele Instandhoudingskosten 2013 (inclusief het bijbehorende calculatiemodel volgens STABU).
• Dezelfde kosten zijn in het inspectierapport van Stichting Monumentenwacht Limburg aangemerkt als urgent (categorie 4, 5 of 6, of bij het oude systeem categorie 3 of 4).

Kosten die aan één van beide voorwaarden niet voldeden, telden niet mee.

Wat expliciet was uitgesloten van subsidie

• Kosten niet aangemerkt als subsidiabel in de Leidraad. Werkzaamheden, maatregelen en voorzieningen die niet in de Leidraad als subsidiabel staan, vielen buiten de regeling, hoe noodzakelijk ze verder ook waren voor het project.
• Kosten niet aangemerkt als urgent in het inspectierapport. Ook als een kostenpost wel in de Leidraad staat, telde die niet mee als het inspectierapport van Monumentenwacht Limburg deze niet als urgent (categorie 4, 5, 6, of bij het oude systeem 3 of 4) had gekwalificeerd. Achterstallig onderhoud dat niet urgent was, viel dus buiten de subsidie.
• Herbestemmingskosten. Kosten voor noodzakelijke aanpassingen aan het monument die te maken hebben met een functieverandering, of met het herstellen van de functie die het monument had vóór een periode van leegstand, waren nooit subsidiabel. Ook al moest het monument na de restauratie wél een duurzame economische, toeristische of maatschappelijke functie hebben, de kosten om die nieuwe functie mogelijk te maken vielen buiten de regeling.
• Isolatiekosten. Kosten voor aanpassingen die het monument energiezuiniger maken, waren eveneens uitgesloten. Dit betekent dat verduurzaming van een monument los stond van deze restauratiesubsidie.

Waarom deze knip belangrijk is

Een restauratieproject bestaat vaak uit een mix van urgente reparaties, regulier onderhoud, verduurzaming en eventueel een herbestemming. Deze regeling betaalde alleen mee aan het urgente, structurele herstel zoals vastgelegd in het inspectierapport en toegestaan volgens de Leidraad. Alles wat met energiebesparing, installaties of een nieuwe functie te maken had, moest je uit andere middelen financieren.

Praktisch gevolg voor de aanvraag

Omdat het inspectierapport bepaalde welke kosten als urgent golden, was dit rapport niet alleen een toegangseis (niet ouder dan twee jaar, met de juiste categorisering) maar ook direct bepalend voor de hoogte van de subsidiabele kostenbasis. Een ruimer of gedetailleerder inspectierapport kon dus meer kostenposten "urgent" maken en daarmee de subsidiabele grondslag vergroten, terwijl een beperkt rapport de subsidiabele kosten kon verkleinen, ook als er feitelijk meer werk nodig was aan het monument.

Wie met deze regeling te maken had, moest dus zowel de Leidraad als het inspectierapport naast elkaar leggen om te bepalen welk deel van de begroting daadwerkelijk subsidiabel was.

Stap 1: zelf checken of een aanvraag zinvol is (optioneel)

De provincie bood een checklist aan (Checklist Monumenten) om vooraf te bepalen of het invullen van het aanvraagformulier zinvol was. Deze checklist was geen officieel document en het doorlopen ervan was niet verplicht, maar wel aan te raden. De checklist liep langs vragen als: ligt het monument in Limburg, ben je eigenaar of gemachtigde, gaat het om een rijks- of gemeentelijk monument, valt het in een van de toegestane categorieën, heb je een inspectierapport van Monumentenwacht Limburg van niet ouder dan twee jaar met de juiste urgentiecategorisering, is er al subsidie verstrekt of gefinancierd door de provincie, draagt de restauratie bij aan cultuurhistorisch behoud, heeft het monument straks een duurzame functie, en is een vergunning nodig (en is die al verleend of positief geadviseerd door de gemeente).

Stap 2: het aanvraagformulier invullen en indienen

De aanvraag kon uitsluitend worden ingediend met het standaard aanvraagformulier, te vinden op www.limburg.nl/subsidies onder actuele subsidieregelingen. Vereisten aan de aanvraag:

• Het formulier moest volledig zijn ingevuld.
• Alle bijlagen die op het formulier werden gevraagd, moesten zijn toegevoegd.

De aanvraag moest per post worden verzonden naar: Gedeputeerde Staten van Limburg, Cluster Subsidies, Postbus 5700, 6202 MA Maastricht.

Termijn

• De aanvraag kon worden ingediend vanaf de inwerkingtreding van de regeling op 1 november 2018.
• De aanvraag moest uiterlijk 31 oktober 2019 zijn ontvangen door Gedeputeerde Staten.
• Voor de bepaling van de ontvangstdatum was de datum van de ontvangststempel van de provincie Limburg bepalend, niet de verzenddatum.
• Aanvragen die buiten deze periode werden ontvangen, werden afgewezen.

Het inspectierapport had een eigen "houdbaarheidsdatum" los van de aanvraagtermijn: het mocht op het moment van de aanvraag niet ouder zijn dan twee jaar. Dit is een eis waar je makkelijk op kunt stuklopen als je het rapport te vroeg laat opstellen en de aanvraag vertraging oploopt. Ook de vergunningseis was een voortraject met een eigen afhankelijkheid: als een (omgevings)vergunning nodig was, moest de gemeente al vóór de aanvraag schriftelijk positief hebben geadviseerd (na advies van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed) of de vergunning al hebben verleend. Dit gemeentelijke traject moest je dus ruim vóór de deadline van 31 oktober 2019 hebben afgerond.

Wie beoordeelt

Gedeputeerde Staten van Limburg nemen het besluit over de subsidieaanvraag. De regeling schrijft voor dat de gemeente vooraf advies vraagt aan de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed over de (omgevings)vergunning, als die nodig is.

Beoordelingskader

Bij de beoordeling toetsen Gedeputeerde Staten aan de afwijzingsgronden uit artikel 6 en de subsidiecriteria uit artikel 4 (zie de sectie Voorwaarden). Er is geen beslistermijn bekendgemaakt. Voor algemene bepalingen geldt de Algemene Subsidieverordening Provincie Limburg 2017 e.v.

Subsidieplafond

Er gold een subsidieplafond voor de looptijd van de regeling, vastgesteld door Gedeputeerde Staten. Voor het concrete bedrag en de verdeelmethode (bijvoorbeeld op volgorde van binnenkomst of op inhoudelijke kwaliteit) geldt het overzicht van subsidieplafonds op www.limburg.nl/subsidies.

Verplichtingen tijdens de looptijd van het project

Na toekenning van de subsidie golden de volgende verplichtingen:

• Je moest binnen zes maanden na ontvangst van de subsidiebeschikking daadwerkelijk starten met de werkzaamheden aan het monument.
• Je moest contact leggen met het Restauratie Opleidingsproject Zuid-Nederland (ROP-Zuid) en beoordelen of je project geschikt was als bouwplaats voor leerlingwerkplekken in een bouw- of restauratieopleiding.
• Bij projecten van minimaal drie maanden met minimaal € 200.000 subsidiabele kosten moest je 2% van de subsidiabele kosten besteden aan SROI: het inzetten van werkloze of werkzoekende mensen, mensen die met werkloosheid worden bedreigd, of WSW-ers, via banen, leerwerkplekken, stages of werkervaringsplaatsen. Kon dit niet, dan moest je dat bij de aanvraag onderbouwen, waarna Gedeputeerde Staten besloten of ze hiervan afwijken.
• Na afronding van de restauratie moest je het monument in goede staat van onderhoud houden. Dit werd gecontroleerd via structurele inspecties door Stichting Monumentenwacht Limburg, niet via een eigen verklaring van de subsidieontvanger.

Bij niet-naleving van de verplichtingen geldt de algemene hardheidsclausule, die Gedeputeerde Staten ruimte geeft om in bijzondere gevallen van de regeling af te wijken.