Subsidie Onderhoud gebouwen voor de openbare eredienst, molens en groene monumenten (Nadere subsidieregels Monulisa 2020-2022) (vervallen)

De regeling vergoedde normaal onderhoud, als aanvulling op een reeds door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed toegekende onderhoudssubsidie. Je kreeg 15% van de door het Rijk vastgestelde subsidiabele onderhoudskosten (bij oudere rijksbeschikkingen met 50% rijkssubsidie gold 20%), met een maximum van € 200.000.

Belangrijk: deze regeling is vervallen. De provincie heeft de Nadere subsidieregels Monulisa 2020-2022 op 5 oktober 2021 ingetrokken, met ingang van 13 oktober 2021. Vanaf die datum konden er geen nieuwe aanvragen meer worden ingediend. Er is dus geen actief aanvraagproces meer; deze informatie dient alleen ter naslag, bijvoorbeeld voor lopende dossiers die nog onder de oude regeling vielen.

Voor de volledige tekst van de (voormalige) regeling verwijst het loket naar de bijgevoegde documenten, waaronder de nadere subsidieregels van 1 juni 2020 en de eerdere versie van 3 maart 2020.

• Rijksmonument met specifieke functie. Het gebouw moest een Rijksmonument zijn en vallen in een van deze categorieën: een gebouw voor de openbare eredienst (ongeacht het geloof), een molen, of een groen monument.
• Al een rijkssubsidie ontvangen. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed moest al subsidie hebben verstrekt voor de subsidiabele kosten van het normaal onderhoud van het monument. Zonder deze rijksbeschikking kwam je niet in aanmerking, want de provinciale subsidie was een aanvulling erop, geen zelfstandige regeling.
• Alleen rijks-erkende kosten. Alleen de kosten die de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed had aangemerkt als subsidiabele onderhoudskosten, kwamen ook voor de provinciale subsidie in aanmerking. Kosten die het Rijk niet had erkend, telden dus ook bij de provincie niet mee.
• Aanvrager moet zakelijk gerechtigde zijn. Je moest als persoon of organisatie (bijvoorbeeld een stichting of vereniging) volgens zakelijk recht het genot hebben van het monument, zoals eigenaar zijn.
• Doel: normaal onderhoud, niet restauratie. De regeling was gericht op noodzakelijk, normaal onderhoud om restauratie te voorkomen.

Het loket benoemt zelf dat dit "onder andere" de voorwaarden waren en verwijst voor de volledige set eisen naar de complete tekst van de regeling. Details zoals eventuele minimale of maximale kostenbedragen, specifieke uitsluitingen per monumentcategorie, of aanvullende administratieve eisen staan niet in het beschikbare dossier en kunnen dus niet worden weergegeven.

Samengevat vielen af:

• Iedereen die nu, na 13 oktober 2021, een aanvraag wil indienen: de regeling bestaat niet meer.
• Eigenaren van monumenten die geen Rijksmonument zijn.
• Eigenaren die geen gebouw voor openbare eredienst, molen of groen monument hebben.
• Aanvragers zonder een al toegekende rijkssubsidie voor onderhoudskosten van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.
• Kosten die niet door het Rijk als subsidiabel zijn aangemerkt.

Normaal onderhoud van/aan het monument

Het ging om noodzakelijk onderhoud van:

• gebouwen voor de openbare godsdienstuitoefening (ongeacht het geloof)
• molens
• groene monumenten

Voorwaarde was steeds dat het gebouw een Rijksmonument moest zijn. De tarieven/rekenregels waren:

• 15% van de door het Rijk vastgestelde subsidiabele onderhoudskosten, met een maximum van € 200.000. Dit gold voor de situatie waarin de rijkssubsidie voor onderhoud 60% bedroeg (de destijds actuele, verhoogde rijkssubsidie).
• 20% van de door het Rijk vastgestelde subsidiabele onderhoudskosten, met een maximum van € 200.000. Dit gold specifiek voor (oude) rijksbeschikkingen waarbij het Rijk nog 50% subsidie had toegekend (het oudere, lagere rijkspercentage).

Met andere woorden: welk provinciaal percentage van toepassing was, hing af van welk rijkspercentage in de onderliggende rijksbeschikking stond. Bij het hogere rijkspercentage (60%) gold het lagere provinciale percentage (15%); bij het oudere, lagere rijkspercentage (50%) gold het hogere provinciale percentage (20%). In beide gevallen was het maximumbedrag hetzelfde: € 200.000.

Wat niet subsidiabel was

Dat betekent dat:

• Kosten die niet door het Rijk als subsidiabel zijn erkend, kwamen niet in aanmerking voor de provinciale subsidie, ook niet als het feitelijk onderhoudskosten aan het monument waren.
• Restauratiekosten vielen buiten het doel van de regeling; de regeling was er nadrukkelijk op gericht om normaal onderhoud te subsidiëren om restauratie te voorkomen.

Er staat geen gedetailleerde kostensoortenlijst (zoals aparte tarieven voor bijvoorbeeld dakonderhoud, schilderwerk, voegwerk, installaties, adviseurskosten of leges) in het beschikbare dossier. Ook ontbreken eventuele regels over btw-verrekening, eigen bijdrage, cumulatie met andere subsidies boven op de rijks- en provinciebijdrage, of een ondergrens aan subsidiabele kosten.

Kort gezegd: de kostenbasis werd dus in feite twee keer bepaald. Eerst stelde het Rijk vast welke onderhoudskosten subsidiabel waren en welk rijkspercentage daarop van toepassing was. Vervolgens berekende de provincie op die zelfde, al erkende kostenbasis haar eigen aanvullende percentage (15% of 20%), tot het gezamenlijke provinciale maximum van € 200.000 per aanvraag.

• 15% van de subsidiabele onderhoudskosten, met een maximum van € 200.000. Dit gold in de situatie waarin de rijkssubsidie voor onderhoud 60% bedroeg (het destijds verhoogde rijkspercentage, waar dit eerder 50% was).
• 20% van de subsidiabele onderhoudskosten, met een maximum van € 200.000. Dit gold specifiek voor (oude) rijksbeschikkingen waarin het Rijk nog een subsidiepercentage van 50% had vastgesteld.

In beide gevallen was het absolute maximum per aanvraag dus € 200.000, ongeacht welk percentage van toepassing was.

Wat het bedrag beïnvloedde

• De hoogte van de subsidiabele kosten werd niet door de provincie zelf bepaald, maar overgenomen uit de rijksbeschikking van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Alleen kosten die het Rijk had aangemerkt als subsidiabel voor normaal onderhoud, telden mee.
• Het toepasselijke rijkspercentage (60% versus het oudere 50%) bepaalde welk provinciaal percentage (15% versus 20%) van toepassing was. Bij een hoger rijkspercentage gold dus een lager provinciaal percentage, en omgekeerd.
• Boven het maximum van € 200.000 kwam er geen aanvullende provinciale bijdrage, hoe hoog de subsidiabele kosten ook waren.

Belangrijk om te onthouden: deze bedragen en percentages gelden alleen met terugwerkende kracht, voor dossiers die zijn afgehandeld onder de regeling zoals die liep tot de intrekking. Sinds 13 oktober 2021 is de regeling vervallen en kun je er geen nieuwe aanvraag meer voor indienen.

Wat er is gebeurd

• 3 maart 2020: eerste versie van de Nadere subsidieregels Monulisa 2020-2022 gepubliceerd.
• 1 juni 2020: een (gewijzigde) versie van de Nadere subsidieregels Monulisa 2020-2022 gepubliceerd (de regeling was eerder ook gewijzigd bij Provinciaal Blad van 27 mei 2020, nr. 3211).
• 5 oktober 2021: Gedeputeerde Staten van Limburg stellen in hun vergadering het Intrekkingsbesluit Nadere subsidieregels Monulisa 2020-2022 vast.
• 12 oktober 2021: publicatie van het intrekkingsbesluit in het Provinciaal Blad (nr. 9279).
• 13 oktober 2021: de nadere subsidieregels vervallen, met ingang van de dag na de dag van publicatie. Vanaf deze datum is indienen niet meer mogelijk.

Voor wie destijds nog wel aanvroeg

De procedurele details van het toenmalige aanvraagproces, zoals het aanvraagformulier, verplichte bijlagen, ondertekening en behandeltermijnen, staan in de volledige tekst van de subsidieregeling, in de documenten "Nadere subsidieregels Monulisa 2020-2022" (versies van 3 maart 2020 en 1 juni 2020).

Praktisch advies voor de lezer

Omdat de regeling niet meer openstaat, is er voor nieuwe aanvragers geen aanvraagproces meer te doorlopen. Heb je destijds al een aanvraag ingediend of een toekenning ontvangen vóór 13 oktober 2021, dan gelden voor de verdere afhandeling van dat dossier de voorwaarden uit de (toen geldende) Nadere subsidieregels Monulisa 2020-2022. Voor vragen over een lopend dossier kun je terecht bij het subsidieloket van de provincie, dat op de loketpagina een mogelijkheid biedt om een vraag te stellen via de veelgestelde vragen over subsidieproces en documenten.

Concreet ontbreekt in het beschikbare dossier informatie over:

• wie de aanvragen beoordeelde (bijvoorbeeld een specifieke afdeling of commissie binnen de provincie Limburg);
• de behandeltermijn tussen indiening en besluit;
• of er met voorschotten werd gewerkt, en zo ja, welk percentage en op welk moment;
• welke rapportage- of verantwoordingsverplichtingen golden tijdens de uitvoering van het onderhoud;
• hoe en wanneer de definitieve vaststelling van de subsidie plaatsvond;
• welke gevolgen het had als het onderhoud niet volgens plan werd uitgevoerd.

Wat wel vaststaat, is dat de provinciale subsidie een aanvulling was op een al door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed toegekende onderhoudssubsidie.

Voor concrete vragen over een bestaand dossier verwijst het loket naar het subsidieloket van de provincie Limburg, waar je via de veelgestelde vragen over subsidieproces en documenten een vraag kunt stellen.