LIFE: Deelprogramma Natuur en biodiversiteit

Je project moet passen binnen een van de 4 onderdelen: ruimte voor de natuur (bescherming en herstel van natuurgebieden), bescherming van bedreigde soorten, gedragsverandering of beheer gericht op natuurlijke hulpbronnen, of het beter laten naleven van Europese natuurwetgeving.

Je krijgt 60% van je projectkosten vergoed; dit kan oplopen tot 75% bij projecten voor prioritaire leefgebieden of soorten, mits je dat goed onderbouwt.

De aanvraagperiode loopt van dinsdag 21 april 2026 09:00 tot dinsdag 22 september 2026 17:00. Je dient je aanvraag in via de website Natuur en Biodiversiteit van de Europese Commissie, niet via RVO zelf.

Voordat je aanvraagt, kun je het hele jaar door gratis sparren met RVO over je projectidee. Stuur daarvoor het Projectideeformulier LIFE 2026 een paar weken voor de indieningsdatum naar life@rvo.nl. RVO helpt je dan om de kwaliteit van je aanvraag te verbeteren voordat je die indient bij de Europese Commissie.

Let op: LIFE financiert geen zuiver onderzoek en ontwikkeling, wel pilot- en demonstratieprojecten. Zorg voor een heldere probleemanalyse, een logische koppeling tussen doelen, activiteiten en resultaten, en maak je impact op milieu, klimaat of energie concreet en meetbaar.

Waar je project over moet gaan:

• Je project moet vallen binnen een van de 4 onderdelen van het deelprogramma Natuur en biodiversiteit: bescherming en herstel van natuurgebieden (zoals Natura2000), bescherming van bedreigde soorten, gedragsverandering of beheer/onderhoud gericht op natuurlijke hulpbronnen, of het beter laten naleven van Europese natuurwetten en regels.
• Het project moet bijdragen aan Europese wetten en regels voor natuur en biodiversiteit, of aan de Europese biodiversiteitsstrategie.
• De LIFE-verordening stelt dat alleen acties die de doelen van artikel 3 van de verordening uitvoeren, in aanmerking komen. Dat gaat om bijdragen aan bescherming, herstel en verbetering van het milieu, het stoppen en omkeren van biodiversiteitsverlies, en de aanpak van verslechtering van ecosystemen.

Wie is uitgesloten:

• Natuurlijke personen (particulieren) komen niet in aanmerking. Alleen rechtspersonen (naar nationaal recht, EU-recht of internationaal recht) en entiteiten zonder rechtspersoonlijkheid die volgens de financiële regels van de EU als aanvrager mogen optreden, kunnen aanvragen.
• Organisaties gevestigd buiten de EU-lidstaten (of gelinkte overzeese gebieden) of buiten een bij LIFE aangesloten derde land komen alleen bij uitzondering in aanmerking, en dan alleen als hun deelname noodzakelijk is voor het slagen van het project. Deze partijen betalen in principe zelf de kosten van hun deelname.
• LIFE financiert geen zuiver onderzoek en ontwikkeling. Alleen pilot- en demonstratieprojecten komen in aanmerking (dit staat expliciet in het projectideeformulier).

Praktische valkuilen waarop aanvragers afvallen:

• Je vraagt aan via de website Natuur en Biodiversiteit van de Europese Commissie, niet via RVO. Als je op de verkeerde plek indient, wordt je aanvraag niet in behandeling genomen.
• De aanvraagperiode is kort en hard: van dinsdag 21 april 2026 09:00 tot dinsdag 22 september 2026 17:00. Te laat is te laat.
• Voor projecten die een hogere subsidie (tot 75%) willen krijgen omdat het om prioritaire habitats of soorten gaat, moet je dat expliciet en goed onderbouwd uitleggen in de aanvraag. Doe je dat niet, dan val je terug op het standaardpercentage.

Als die eisen er wel zijn, staan ze niet op de loketpagina zelf maar mogelijk in het aanvraagproces bij de Europese Commissie.

Basisregel: 60% of 75% van de subsidiabele kosten

Je krijgt 60% van de kosten van je project vergoed, oplopend tot 75% bij projecten voor prioritaire leefgebieden of soorten (mits goed onderbouwd in de aanvraag). De resterende 40% (of 25%) betaal je zelf.

Grondaankoop, onder voorwaarden

De EU LIFE-verordening noemt een specifieke kostensoort die apart is geregeld: kosten voor de aankoop van land. Deze kosten zijn subsidiabel als aan alle volgende voorwaarden wordt voldaan:

• De aankoop draagt bij aan het verbeteren, onderhouden of herstellen van de samenhang van het Natura 2000-netwerk, bijvoorbeeld door de aanleg van ecologische verbindingen, stapstenen of andere elementen van groene infrastructuur.
• Grondaankoop is de enige of de meest kosteneffectieve manier om het gewenste natuurbehoudresultaat te bereiken.
• De aangekochte grond wordt langdurig gereserveerd voor gebruik dat past bij de doelen van het LIFE-programma.
• De betrokken lidstaat zorgt ervoor (via overdracht of anderszins) dat de grond langdurig wordt bestemd voor natuurbehoud.

Wat LIFE niet financiert

Uit het projectideeformulier blijkt expliciet: LIFE subsidieert geen onderzoek en ontwikkeling. Wel komen pilot- en demonstratieprojecten in aanmerking. Dit is een belangrijk onderscheid: als je project vooral gericht is op het ontwikkelen van nieuwe kennis zonder praktijktoepassing, valt het waarschijnlijk buiten de regeling.

Activiteiten buiten de EU

De verordening staat toe dat subsidie ook activiteiten buiten een lidstaat (of een daaraan gelinkt overzees gebied) financiert, maar alleen als:

• het project de Europese milieu- en klimaatdoelen nastreeft, en
• die activiteiten noodzakelijk zijn om de effectiviteit van de interventies in een lidstaat te garanderen, of
• ze bijdragen aan internationale verdragen waar de EU partij bij is, via een bijdrage aan het organiseren van multilaterale conferenties (met een totaalplafond van € 3,5 miljoen voor de gehele looptijd van het LIFE-programma voor dit specifieke doel).

Stapeling met andere subsidies

Een project dat al een bijdrage heeft ontvangen van een ander EU-programma, kan ook nog een LIFE-bijdrage krijgen, maar niet voor dezelfde kosten. De regels van het andere EU-programma gelden dan voor dat deel van de financiering, en de gecombineerde financiering mag nooit meer zijn dan de totale subsidiabele kosten van het project.

Concrete tarieven per kostensoort (bijvoorbeeld uurtarieven voor personeel, forfaits voor overhead, regels voor afschrijving van apparatuur) staan niet op de RVO-loketpagina en niet in de meegeleverde documenten. Ook een lijst van expliciet uitgesloten kostenposten (buiten grondaankoop-voorwaarden en het onderzoek/ontwikkeling-onderscheid) ontbreekt. Voor die details verwijst RVO door naar de website Natuur en Biodiversiteit van de Europese Commissie, waar je ook je aanvraag indient. Neem dus vóór je aanvraag die aanvraagdocumentatie door om te checken welke kostenposten in jouw project subsidiabel zijn en tegen welk tarief.

Stap 1: Verken je projectidee (optioneel, maar wordt aangeraden)

Je kunt het hele jaar door je projectidee voorleggen aan RVO voordat je officieel aanvraagt. Gebruik hiervoor het verplichte format: het Projectideeformulier LIFE 2026 (Word-document, 29,9 KB). Stuur dit formulier een paar weken vóór de indieningsdatum naar life@rvo.nl.

In het formulier vul je onder meer in:

• Naam van je organisatie en contactpersoon, met e-mailadres en telefoonnummer.
• Op welk onderdeel van LIFE je project waarschijnlijk het meest aansluit (voor Natuur en Biodiversiteit kruis je optie 1 aan onder "Traditionele projecten"; is het een Strategic Integrated Project, dan kruis je "Natuur" aan onder die categorie).
• Projecttitel en een omschrijving van het project in één zin.
• Een beknopte beschrijving van maximaal één A4 (aanleiding, doelstelling, belangrijkste onderdelen, plan van aanpak, betrokken partijen).
• De vermoedelijke aansluiting bij het LIFE-programma, verwachte resultaten en de belangrijkste verbetering die je realiseert (maximaal één A4).
• Eventuele samenwerking met partners: aantal en uit welke landen. Dit is niet voor alle onderdelen verplicht (wel bijna altijd bij Clean Energy Transition), maar voor Natuur en Biodiversiteit dus niet per se noodzakelijk.
• Verwachte kosten van je project.
• Je vraag aan RVO (advies) en eventueel aanmelding voor de LIFE-nieuwsbrief.

Dit formulier hoeft niemand te ondertekenen; het is een intern adviesformulier, geen officieel aanvraagdocument. Na ontvangst neemt een van de RVO-adviseurs contact met je op: Astrid Hamer of Saske Hoving voor natuur- en klimaatadaptatieprojecten, John Heynen voor milieu/circulaire economie/klimaatmitigatie, of Achim Eberspächer voor Clean Energy Transition.

Stap 2: Bereid je officiële aanvraag voor

Lees eerst de voorwaarden en aandachtspunten door voordat je aanvraagt. Zorg in je aanvraag voor:

• Een duidelijke probleemanalyse.
• Een logische koppeling tussen doelen, activiteiten en resultaten.
• Concrete en meetbare impact op milieu, klimaat of energie.

Wil je in aanmerking komen voor het verhoogde subsidiepercentage van 75% (bij prioritaire habitats of soorten), leg dit dan expliciet en goed onderbouwd uit in je aanvraag.

Stap 3: Dien je aanvraag in bij de Europese Commissie

Je vraagt de subsidie niet aan bij RVO, maar op de website Natuur en Biodiversiteit van de Europese Commissie. Daar vind je ook alle verdere informatie en doe je je subsidieaanvraag.

De aanvraagperiode:

• Start: dinsdag 21 april 2026, 09:00 uur.
• Sluit: dinsdag 22 september 2026, 17:00 uur.

Raadpleeg hiervoor de website van de Europese Commissie.

Hulp bij vastlopen

Kom je er zelf niet uit tijdens het invullen van de aanvraag op de website van de Europese Commissie? RVO helpt je graag verder. Je kunt ook los daarvan contact opnemen via life@rvo.nl voor vragen.

Inspiratie vooraf

Voordat je begint kun je de LIFE-projectendatabank raadplegen met voorbeelden van eerder gehonoreerde LIFE-projecten uit alle deelnemende Europese lidstaten. Je filtert hierin op programmaonderdeel, onderwerp of land.