LIFE: Deelprogramma Circulaire economie en kwaliteit van leven

Je komt in aanmerking als je project valt binnen een van de twee onderdelen: Circulaire economie en grondstoffen (slimmer materiaalgebruik, circulair ontwerp, hergebruik) of Kwaliteit van leven (luchtkwaliteit, water, bodem, chemicaliënbeheer, geluidsoverlast). Je krijgt subsidie voor 60% van de projectkosten; de overige 40% betaal je zelf.

Aanvragen kan van dinsdag 21 april 2026, 09:00 uur tot dinsdag 22 september 2026, 17:00 uur. Je dient je aanvraag niet bij RVO in, maar rechtstreeks via de website van de Europese Commissie, waar ook alle inhoudelijke voorwaarden staan.

Voordat je een volledige aanvraag schrijft, kun je (het hele jaar door) een projectidee voorleggen aan RVO via het Projectideeformulier LIFE 2026. RVO adviseert dan gratis over de kwaliteit en kansrijkheid van je plan; stuur dit een paar weken voor de indieningsdatum in, want een goede voorbereiding vergroot je slagingskans aanzienlijk. RVO kijkt onder meer of je probleemanalyse scherp is, of doelen, activiteiten en resultaten logisch op elkaar aansluiten en of je impact op milieu of klimaat concreet en meetbaar is beschreven.

Kom je er zelf niet uit, dan helpt RVO ook verder bij de aanvraag zelf, en is er contact mogelijk via life@rvo.nl of de LIFE-nieuwsbrief.

Wie kan aanvragen

• Alleen rechtspersonen (organisaties, bedrijven, kennisinstellingen, overheden) komen in aanmerking. Natuurlijke personen zijn expliciet uitgesloten van de LIFE-verordening.
• Je moet gevestigd zijn in een EU-lidstaat, een geassocieerd land bij LIFE, of (onder voorwaarden) een ander derde land dat in het werkprogramma wordt genoemd. Vestiging buiten die kring kan alleen bij uitzondering en als dat nodig is om het project effectief te laten werken; de kosten daarvan zijn dan in principe voor eigen rekening.

Wat voor project

• Je project moet vallen binnen de twee onderdelen van dit deelprogramma: Circulaire economie en grondstoffen, of Kwaliteit van leven (lucht, water, bodem, chemicaliën, geluid). Projecten die hier niet op aansluiten, vallen af.
• LIFE financiert geen zuiver onderzoek en ontwikkeling. Het gaat om pilot- en demonstratieprojecten: je test, demonstreert of implementeert een innovatieve techniek of aanpak, je ontwikkelt geen nieuwe kennis vanaf de tekentafel.
• Je actie moet bijdragen aan de doelstellingen van de LIFE-verordening (artikel 3): de overgang naar een duurzame, circulaire, klimaatneutrale economie, of verbetering van milieukwaliteit. Een project dat deze doelen ondermijnt of er niet aan bijdraagt, wordt niet gehonoreerd.

Praktische knock-outs

• Je vraagt aan vóór de deadline van 22 september 2026, 17:00 uur. Na sluiting van het loket is indienen niet meer mogelijk.
• De aanvraag start pas vanaf 21 april 2026, 09:00 uur; eerder indienen kan niet.
• Je vraagt aan via de website van de Europese Commissie, niet via RVO. Wie de aanvraag verkeerd of niet daar indient, valt buiten de procedure.
• Bij cumulatie met andere EU-programma's mag je niet dezelfde kosten dubbel gefinancierd krijgen. Doet je project dat wel, dan is dat deel niet subsidiabel.

Er is geen minimum- of maximumbudget per project vastgesteld, geen omzeteis en geen sectorale uitsluiting anders dan bovenstaande. Er geldt ook geen harde eis over minimumaantal partners voor dit deelprogramma specifiek (dat geldt wel nadrukkelijk voor het aparte onderdeel Clean Energy Transition, dat hier niet onder valt). Twijfel je of je project past, dan is het aan te raden eerst het projectideeformulier te sturen: RVO geeft dan aan of je kans van slagen reëel is voordat je tijd steekt in een volledige aanvraag.

Het basisprincipe

Je krijgt subsidie voor 60% van de kosten van je project. De andere 40% betaal je zelf. Dit percentage geldt voor de kosten die je project maakt om de innovatie te ontwikkelen, te testen of te demonstreren binnen een van de twee onderdelen van dit deelprogramma.

Voor welk soort projecten (niet kostensoorten, maar projectcategorieën)

• Circulaire economie en grondstoffen: kosten voor het ontwikkelen, testen en/of demonstreren van een innovatie die bijdraagt aan slimmer en zuiniger gebruik van grondstoffen, circulair ontwerp, of het opnieuw gebruiken van producten en materialen.
• Kwaliteit van leven: kosten voor projecten die bijdragen aan betere luchtkwaliteit, water, bodem, chemicaliënbeheer of aan het verminderen van geluidsoverlast.

Wat expliciet niet wordt gefinancierd

• Onderzoek en ontwikkeling in de klassieke zin (fundamenteel of toegepast onderzoek) valt buiten LIFE. Het programma is nadrukkelijk gericht op pilot- en demonstratieprojecten: je past een bestaande of doorontwikkelde innovatie toe en laat zien dat die werkt, in plaats van dat je nieuwe kennis genereert.
• Kosten die je al via een ander EU-programma vergoed krijgt, mogen niet dubbel worden gedeclareerd bij LIFE. Cumulatie met andere Unie-programma's mag alleen als het niet dezelfde kosten betreft.

Voor de exacte kostensoorten die subsidiabel zijn (personeelskosten, materiaalkosten, kosten voor externe partijen, overhead, reis- en verblijfkosten, kosten voor grondaankoop et cetera) en de bijbehorende rekenregels of forfaits, verwijst het loket door naar de website van de Europese Commissie, waar de volledige aanvraagvoorwaarden en subsidiabiliteitsregels staan.

Wel is duidelijk dat je bij het schrijven van je aanvraag (en dus impliciet bij het onderbouwen van je kostenbegroting) drie dingen scherp moet hebben:

• Een duidelijke probleemanalyse: welk probleem lost je project op en waarom is dat belangrijk. Dit onderbouwt waarom de gevraagde kosten nodig zijn.
• Een logische koppeling tussen doelen, activiteiten en resultaten: je begroting moet aansluiten op wat je daadwerkelijk gaat doen.
• Concrete en meetbare impact: wat je project oplevert voor milieu, klimaat of energie, zodat te beoordelen is of de kosten in verhouding staan tot het resultaat.

Kortom: het "wat" (twee inhoudelijke sporen, pilot/demonstratie in plaats van onderzoek) staat vast, maar het "hoeveel per kostenpost" niet. Wil je precies weten welke kostenposten en tarieven gelden, dan vind je dat op de aanvraagwebsite van de Europese Commissie of kun je dit vooraf voorleggen via het Projectideeformulier LIFE 2026 aan RVO, die adviseert over de haalbaarheid en opzet van je begroting voordat je de volledige aanvraag indient.

Wat verder relevant is voor de hoogte van de bijdrage, maar hier niet concreet wordt uitgewerkt: het loket verwijst voor de volledige voorwaarden en eventuele nadere regels over subsidiabele kosten door naar de website van de Europese Commissie, waar de aanvraag ook wordt ingediend.

Ga dus uit van 60% subsidie op je subsidiabele kosten, tenzij de aanvraagpagina van de Europese Commissie zelf iets anders aangeeft voor jouw specifieke projecttype.

Stap 1: Oriënteren en (optioneel maar aan te raden) een projectidee voorleggen

Je kunt het hele jaar door contact opnemen met RVO over je projectidee. Dit is niet verplicht, maar wel nuttig: RVO helpt je zodat je uiteindelijke aanvraag van goede kwaliteit is.

Gebruik hiervoor het Projectideeformulier LIFE 2026 (Word-document, 29,9 KB). Hierin geef je op:

• Naam organisatie en contactpersoon, e-mailadres en telefoonnummer.
• Op welk onderdeel je project waarschijnlijk betrekking heeft (kruis één vakje aan): bij een traditioneel project kies je onder meer "Circulaire Economie & Quality of Life"; is het een Strategic Integrated Project, dan kies je uit categorieën als Natuur, Water, Afval, Lucht of Klimaat.
• Titel van het project en een beschrijving in één zin.
• Een beknopte projectbeschrijving van maximaal één A4 (aanleiding, doelstelling, belangrijkste onderdelen, plan van aanpak, betrokken partijen).
• De vermoedelijke aansluiting bij het LIFE-programma, verwachte resultaten en de belangrijkste verbetering die je realiseert (maximaal één A4).
• Samenwerking met partners: aantal en uit welke landen.
• Verwachte kosten.
• Eventuele vragen aan RVO en of je aangemeld wilt worden voor de LIFE-nieuwsbrief.

Dit formulier onderteken je niet met een formele bestuurshandtekening; het is een adviesaanvraag, geen subsidieaanvraag. Mail het formulier naar life@rvo.nl, bij voorkeur een paar weken vóór de indieningsdatum van 22 september 2026. Een van de RVO-adviseurs (afhankelijk van thema: Astrid Hamer voor natuur/klimaatadaptatie/strategische projecten, John Heynen voor milieu/CEQL/klimaatmitigatie, Achim Eberspächer voor CET/klimaatmitigatie, Saske Hoving voor natuur/klimaatadaptatie) neemt vervolgens contact met je op.

Stap 2: Je aanvraag voorbereiden

Voor je de formele aanvraag indient, let je op:

• Een duidelijke probleemanalyse: welk probleem los je op en waarom is dat belangrijk.
• Een logische opbouw waarin doelen, activiteiten en resultaten op elkaar aansluiten.
• Concrete en meetbare impact op milieu, klimaat of energie.

Check ook de voorwaarden en aandachtspunten op de loketpagina voordat je verdergaat.

Stap 3: De formele aanvraag indienen

De daadwerkelijke subsidieaanvraag dien je in op de website Circulaire economie en kwaliteit van leven van de Europese Commissie.

Belangrijke termijnen:

• Loket open vanaf: dinsdag 21 april 2026, 09:00 uur.
• Deadline: dinsdag 22 september 2026, 17:00 uur.

Dien je aanvraag dus tussen deze twee momenten in. Te vroeg kan niet, te laat ook niet.

Kom je er niet uit?

RVO helpt ook bij het invullen van de aanvraag zelf op de Commissie-website. Neem hiervoor contact op via life@rvo.nl.