Subsidie investering en opleiding (JTF)

De regeling steunde twee dingen tegelijk: investeringen in duurzame bedrijfsuitrusting en bijbehorende gebouwen, en de bij- of omscholing van personeel die nodig was om met die investering te kunnen werken. Doel was de regionale economie minder afhankelijk te maken van de fossiele energiesector en CO2-intensieve industrie, en bij te dragen aan de vier transities uit de regionale innovatiestrategie (RIS3): van lineair naar circulair, van fossiel naar hernieuwbaar, van zorg naar duurzame gezondheid, en van analoog naar digitaal.

Je kon voor de investeringskosten tussen de 10% en 30% subsidie krijgen, afhankelijk van je bedrijfsgrootte, met een maximum van € 8.250.000 per project. Voor de opleidingskosten die aan die investering vasthingen, kon je tot 50% subsidie krijgen.

De aanvraag verliep in stappen: eerst een gesprek met de provincie Groningen en/of gemeente Emmen en met het SNN over je projectvoorstel, daarna het indienen van de volledige aanvraag, gevolgd door een compleetheidscontrole en een inhoudelijke en technische beoordeling. Aanvragen liep via het JTF-webportal (jtf-webportal.nl).

Deze subsidie maakte deel uit van het bredere programma Just Transition Fund (JTF) voor Noord-Nederland, met in totaal € 330 miljoen beschikbaar voor de regio tot 2027, uitgevoerd door het Samenwerkingsverband Noord-Nederland (SNN).

Je viel binnen de doelgroep als je een industriële onderneming was in de proces- en maakindustrie (NACE Rev.2, sectie C) of de scheepsbouw, gevestigd in de provincie Groningen en/of gemeente Emmen, of van plan was je daar te vestigen. Grote ondernemingen kwamen alleen in aanmerking voor een vestigingsproject (een volledig nieuwe locatie). Mkb-ondernemingen konden ook subsidie krijgen voor uitbreiding, diversificatie of transformatie van een bestaande vestiging.

Je viel af als je onderneming actief was in:

• industriële dienstverlening
• energieproductie
• waterstofproductie voor energieopwekking
• productie van biobrandstoffen waarvoor al langer dan twee jaar een bijmengverplichting geldt
• hergebruik van producten, afvalstoffen of grondstoffen zonder hoogwaardige toepassing, of alleen gericht op export van opgewerkt afval

Ook afwijzing volgde als:

• het project minder dan 70 van de 100 beoordelingspunten scoorde
• op criterium A (bijdrage aan de programmadoelen) minder dan 80% van de punten werd behaald
• op de criteria B, D of F minder dan 50% van de punten werd behaald
• op criterium E (kwaliteit projectplan, verplichte bijlagen aanwezig) niet 100% werd gescoord
• de totale subsidiabele kosten van het project minder dan € 2.500.000 bedroegen
• de financiering niet uiterlijk zes maanden na de verleningsbeschikking sluitend was aan te tonen
• je geen eigen financiële bijdrage van minimaal 25% van de subsidiabele kosten kon leveren
• het aantal arbeidsplaatsen bij jou als aanvrager door het project juist afnam
• er onvoldoende vertrouwen was in de technische of economische haalbaarheid
• er geen overtuigend zicht was op alle benodigde vergunningen (Do no significant harm)
• bij grote ondernemingen: de analyse niet aantoonde dat het banenverlies zonder investering groter zou zijn dan de gecreëerde banen
• je onderneming in financiële moeilijkheden verkeerde (volgens de Europese staatssteundefinitie)

Ook belangrijk: het project moest binnen 6 maanden na subsidieverlening starten en binnen 36 maanden zijn afgerond, inclusief ingebruikname van de gerealiseerde capaciteit. De opleidingsactiviteiten moesten een directe link hebben met de investering; opleiding in standaardwerkzaamheden viel niet onder de loonkosten-vergoeding.

De regeling onderscheidde twee hoofdcategorieën subsidiabele kosten: investeringskosten en opleidingskosten. Alleen deze kostensoorten kwamen in aanmerking, in afwijking van de algemene regels voor subsidiabele kosten.

Investeringskosten in gebouwen

De koopsom en overdrachtskosten, of de aan derden verschuldigde verbouwkosten. Financieringskosten en overdrachtsbelasting vallen hierbuiten. Bij huurkoop of financial lease geldt de aanschafwaarde.

Investeringskosten in duurzame bedrijfsuitrusting

De koopsom, of bij huurkoop of financial lease de aanschafwaarde. "Duurzame bedrijfsuitrusting" is een investering die op de balans wordt geactiveerd en niet binnen twee jaar wordt afgeschreven (tenzij willekeurige afschrijving fiscaal is toegestaan, zoals bij de VAMIL-regeling).

Voor beide investeringscategorieën gelden extra voorwaarden:

• de kosten moeten zijn geactiveerd op de balans (een directe afschrijving ten laste van de winst telt niet als investering)
• de kosten mogen niet hoger zijn dan de taxatiewaarde
• de kosten mogen niet binnen twee jaar worden afgeschreven, met de eerdergenoemde uitzondering

Opleidingskosten: inkoop van opleiding en training

De kosten die je betaalt aan een derde partij (op basis van facturen) voor het inkopen van opleidingen. Hieronder vallen ook reis- en verblijfskosten van deelnemers, mits zij in dienst zijn van jou als aanvrager en de kosten voldoen aan de eisen van onderbouwing, proportionaliteit en doelmatigheid.

Opleidingskosten: loonkosten tijdens scholing

Loonkosten inclusief overhead voor de uren die eigen medewerkers besteden aan bij- en omscholing, maar uitsluitend als het gaat om competenties en vaardigheden die geen standaardwerkzaamheden zijn. De vergoeding hiervoor loopt via het verplichte forfaitaire tarief (Simplified Cost Option). Opleiding in standaardwerkzaamheden komt hier niet voor in aanmerking.

Wat nadrukkelijk niet subsidiabel is

• investeringen in bedrijfsgebouwen of bedrijfsuitrusting die je hebt gekregen van een partij binnen hetzelfde concern
• investeringen in duurzame bedrijfsuitrusting die niet permanent op de bedrijfslocatie aanwezig is
• immateriële vaste activa (zoals bedoeld in artikel 365 van Boek 2 BW)
• zelfstandige investeringen in gebouwgebonden duurzame energie-opwekkers, zoals losstaande zonnepanelen of kleine windmolens (zitten ze verwerkt in de aankoop van een compleet pand, dan telt de totale investeringssom wel mee)
• kosten van investeringen waarvoor je al onomkeerbare verplichtingen was aangegaan vóór ontvangst van de aanvraag
• kosten van training en opleiding waarvoor je al verplichtingen was aangegaan vóór ontvangst van de aanvraag
• opleidingskosten die al zijn verwerkt in het investeringsbedrag (dubbele subsidiëring is uitgesloten; alleen apart geoffreerde en gefactureerde opleidingskosten tellen)

Ondergrens voor facturen

Facturen onder € 250 exclusief btw komen niet voor subsidie in aanmerking. Op facturen vanaf € 250 exclusief btw wordt een opslag van 1% gerekend als grondslag voor de subsidie (een factuur van € 500 wordt dus meegenomen voor € 505).

Minimale projectomvang

De totale subsidiabele kosten van het project moesten minimaal € 2.500.000 bedragen; daaronder werd de aanvraag afgewezen.

Voor investeringskosten hing het percentage af van je bedrijfsgrootte en van of je project binnen het werkingsgebied van de Regionale Steunkaart 2022-2027 viel.

Binnen het werkingsgebied van de Regionale Steunkaart:

• kleine onderneming: maximaal 30% van de subsidiabele kosten
• middelgrote onderneming: maximaal 20% van de subsidiabele kosten
• grote onderneming: maximaal 10% van de subsidiabele kosten

Buiten dat werkingsgebied golden lagere percentages:

• kleine onderneming: maximaal 20% van de subsidiabele kosten
• middelgrote onderneming: maximaal 10% van de subsidiabele kosten

Voor investeringskosten gold daarnaast een maximum van € 8.250.000 per project, ongeacht het percentage.

Voor opleidingskosten (bij- en omscholing van bestaand en nieuw personeel, direct gekoppeld aan de investering) was het subsidiepercentage maximaal 50% van de subsidiabele kosten.

De uiteindelijke subsidie mocht bovendien nooit meer bedragen dan de maximale steunruimte die volgt uit de Algemene groepsvrijstellingsverordening (artikelen 13 en 14 voor regionale investeringssteun, artikel 17 voor investeringssteun aan mkb en artikel 31 voor opleidingssteun).

Het totale subsidieplafond voor deze titel bedroeg (na samenvoeging per 15 december 2023) € 58.000.000, verdeeld op volgorde van binnenkomst van complete aanvragen ("molenaarsprincipe"), zolang het project aan de minimale score van 70 punten voldeed. Voor projecten van grote ondernemingen was oorspronkelijk € 21.000.000 gereserveerd en voor mkb-projecten € 29.000.000, maar die schotten zijn dus samengevoegd.

Bevoorschotting: je kon op aanvraag een eerste voorschot krijgen van 20% van de verleende subsidie, vooruitlopend op de realisatie. Latere voorschotten werden uitgekeerd op basis van daadwerkelijk gemaakte en betaalde kosten uit je rapportages. In totaal bedroegen alle voorschotten samen maximaal 80% van het verleende subsidiebedrag.

Wie beoordeelt

Na de compleetheidstoets door het SNN volgt de inhoudelijke beoordeling door de onafhankelijke Deskundigencommissie, die adviseert aan de Minister van SZW op basis van de zes landelijke JTF-criteria. Bij criterium A (bijdrage aan de programmadoelen) kan het SNN daarnaast een ambtelijk pre-advies opstellen. Concludeert het SNN dat een aanvraag duidelijk niet past binnen de openstelling, dan kan deze zonder verdere inhoudelijke beoordeling gemotiveerd worden afgewezen. Krijgt het project op advies van de Deskundigencommissie minimaal 70 punten, dan volgt als laatste stap een financieel-technische toets (staatssteun, uitvoeringsperiode, gevraagde subsidiehoogte, sluitendheid financiering). Pas na een positieve uitkomst op alle onderdelen wordt de subsidie verleend en volgt de verleningsbeschikking.

De Deskundigencommissie vergadert gemiddeld ongeveer één keer per maand. Indiening rond een vergaderdatum betekent niet automatisch dat je project in de eerstvolgende vergadering wordt behandeld; dit hangt af van het aantal aanvragen en de capaciteit van de commissie.

Opschortende voorwaarden

Als bij indiening de financiering nog niet definitief was (alleen een uncommitted termsheet) of nog niet alle vergunningen binnen waren, kon de subsidie onder opschortende voorwaarde worden verleend. Je krijgt dan zes maanden na de verleningsbeschikking om dit alsnog te regelen (een committed termsheet, definitieve financieringsovereenkomst, of de ontbrekende vergunningen). Gebeurt dat niet binnen die termijn, dan vervalt de subsidie en komt de verleningsbeschikking nooit formeel tot stand: er ontstaat dan géén enkel recht op subsidie.

Uitbetaling: voorschotten

Je kunt op aanvraag een eerste voorschot krijgen van 20% van de verleende subsidie, vooruitlopend op de uitvoering. Bevat de verleningsbeschikking nog een opschortende of ontbindende voorwaarde die nog niet is vervuld, dan wordt geen voorschot verstrekt. Vervolgvoorschotten worden verleend op basis van gemaakte en betaalde kosten die je verantwoordt in je rapportages, vermenigvuldigd met het toegestane subsidiepercentage. Alle voorschotten samen bedragen maximaal 80% van het verleende subsidiebedrag.

Verplichtingen tijdens de looptijd

• starten binnen 6 maanden na de subsidieverlening
• project afronden (inclusief ingebruikname van de gerealiseerde capaciteit) binnen 36 maanden na de verleningsbeschikking; op verzoek kan deze termijn worden verlengd, onderbouwd met bewijsstukken en een (bouw)planning
• voortgangsrapportages indienen met bewijsstukken voor de gerealiseerde waarden van de gekozen output-indicatoren
• bij twijfel over de technische of economische haalbaarheid tijdens de uitvoering kan het SNN een onafhankelijk due-diligence-onderzoek laten uitvoeren

Vaststelling

Na afloop van het project wordt de subsidie vastgesteld. Daarbij worden de criteria B1 (opleidingsdagen) en D1 (gecreëerde of behouden fte's) opnieuw doorgerekend op basis van de daadwerkelijke realisatie in plaats van de eerdere prognose. Voor deze twee criteria geldt bij vaststelling niet opnieuw de eis van minimaal 50% van het maximumaantal punten, maar als de nieuwe totaalscore door deze herberekening onder de 70 punten uitkomt, wordt de subsidie ingetrokken.