Risico's dekken voor aardwarmte (RNES Aardwarmte)

De regeling is bedoeld voor bedrijven die investeren in een aardwarmteproject in Nederland, zowel voor een "regulier" project als voor een "diep" project (dieper dan 3500 meter). Je kunt garantie aanvragen voor één put (half doublet) of twee putten (doublet).

Let op: deze regeling is gesloten voor nieuwe aanvragen. De laatste openstelling liep van 1 mei 2023 tot 31 augustus 2023, met een subsidieplafond van € 44.200.000. Je kunt nu geen nieuwe aanvraag meer indienen. Heb je in deze of een eerdere openstelling (2015, 2017, 2020, 2021 of 2022) al een aanvraag gedaan, dan kun je nog wel wijzigingen doorgeven of vaststelling aanvragen.

Vraag je vaststelling aan, dan doe je dat via het loket met eHerkenning (minimaal niveau 3 met machtiging RVO-diensten op niveau eH3) en stuur je drie bijlagen mee: de Eindrapportage, het model puttest en de einddeclaratie. RVO beoordeelde aanvragen destijds op volgorde van binnenkomst van de complete aanvraag, met een beoordelingstermijn van 8 weken (eenmaal te verlengen met 8 weken).

Harde eisen aan je project

• Je bedrijf is gevestigd in Nederland en het project wordt in Nederland uitgevoerd.
• Je hebt een locatiespecifiek geologisch onderzoek, opgesteld door een ISO 9001-gecertificeerde onderneming. Dit onderzoek moet aantonen welk vermogen je aan de bodem denkt te kunnen onttrekken.
• Je hebt een opsporings- of winningsvergunning.
• Je hebt een uitgewerkt financieringsplan (een voorwaardelijke financiering, met ondersteuning uit deze regeling als voorwaarde, is toegestaan).
• Het project betreft "aardwarmte": warmte uit diepe aardlagen, dieper dan 500 meter. Warmte/koudeopslag (WKO, tot 50-150 meter diepte) valt niet onder de regeling.
• Het vermogen dat je aanmeldt (het "verwacht vermogen") moet groter zijn dan 0,5 MW voor projecten met de top van de aquifer tussen 500 en 1500 meter diepte, en groter dan 2 MW voor alle andere projecten.
• Het verwacht vermogen mag maximaal het P90-vermogen zijn (het vermogen dat je met 90% zekerheid aan de ondergrond kunt onttrekken).

Wie afvalt of beperkt wordt

• Vraag je aan voor een tweede put (half doublet), dan moet de eerste put een "droge put" zijn die is geboord voor olie- en gasexploratie, of een bestaande aardwarmteput.
• Vraag je aan voor een tweede put of vervolgput, dan moeten de resultaten van de eerste put de winning van aardwarmte aannemelijk maken.
• Je moet zelf minimaal 5% van het risico dragen; dit wordt achteraf gecontroleerd. Zoek je aanvullende dekking elders, dan mag dat niet verder gaan dan deze grens.
• Alleen het geologisch risico wordt gedekt (specifieke aquiferparameters zoals aquiferdikte, permeabiliteit, diepte, saliniteit en geothermische gradiënt). Risico's zoals het meeproduceren van olie of gas, of seismiciteit, vallen niet onder de regeling.
• De locatie en het stratigrafisch niveau van je put(ten) moeten overeenstemmen met wat je in de aanvraag hebt opgegeven.

Planningseisen (wie hier niet aan voldoet, valt buiten de garantie)

• Het boorproject moet binnen een jaar na goedkeuring van je aanvraag starten.
• Na de start van de boring moet je het project binnen een jaar voltooien.
• Het project moet binnen 2 jaar leiden tot toepassing van duurzame en bruikbare energie in Nederland.

Aanvraagvolgorde

Aanvragen werden op volgorde van ontvangst van de complete aanvraag beoordeeld ("wie het eerst komt, die het eerst maalt"). Alleen complete aanvragen telden mee voor de datum van binnenkomst; een onvolledige aanvraag indienen om eerder te zijn had dus geen zin.

Nu

Omdat de regeling gesloten is, komt niemand meer in aanmerking voor een nieuwe aanvraag. Heb je al een lopend project uit een eerdere openstelling, dan gelden de voorwaarden waaronder je destijds bent toegekend, en kun je wijzigingen doorgeven of vaststelling aanvragen.

Kostensoorten die je mag opvoeren (onderdeel A1, ondergrondse investeringskosten)

• Boring van de productie- en injectieput (bij een doublet), of van de gegarandeerde put (bij een half doublet).
• Op- en afbouwen van de boorinstallatie, voor zover dit de gegarandeerde put betreft.
• Premiekosten voor RNES Aardwarmte (de premie die je zelf betaalt, zie hieronder).
• Boormanagement en -toezicht.
• Locatie boorgereed maken.
• Afvoeren van cuttings en spoeling.
• Puttest en rapportage.
• Kosten voor acquisitie van data voor de geologische evaluatie van de aquifer.
• Onvoorziene kosten op bovenstaande posten.

Vast bedrag (onderdeel A2, bovengrondse investeringskosten)

Naast de bovenstaande kosten telt een vast bedrag mee voor het plaatsen van een pompinstallatie of het dichten van de put(ten):

• € 500.000 als je een doublet (twee putten) verzekert.
• € 250.000 als je een half doublet (één put) verzekert.

Dit is een vast bedrag; je hoeft de werkelijke kosten hiervan niet te onderbouwen met facturen zoals bij de overige posten.

Wat niet subsidiabel is / uitgesloten blijft

• Kosten die niets met de gegarandeerde boring te maken hebben (bijvoorbeeld bij een half doublet: kosten van een niet-verzekerde put).
• Het risico op het meeproduceren van olie of gas, en het risico op seismiciteit: deze risico's zelf worden niet gedekt, dus kosten die daaruit voortvloeien tellen niet mee voor de garantie-uitkering.
• Kosten die al via een andere subsidie zijn gedekt: als je een andere subsidie ontvangt voor kosten die met de boring samenhangen (en die subsidie staat genoemd in artikel 4.3.5, lid 7), trekt RVO die af van de boorkosten voordat de RNES-subsidie wordt berekend.

Bij tegenvallende resultaten: extra kostenposten die meetellen

• Extra kosten voor verbeteringen aan de put (verbeterwerkzaamheden), inclusief de exploitatiekosten en -baten van die verbetering over maximaal 15 jaar.
• Extra kosten voor alternatief gebruik van de put als het project wordt gestopt (alternatiefwerkzaamheden), eveneens met kosten en baten over maximaal 15 jaar.
• De restwaarde van de put: de economische waarde bij de meest rendabele alternatieve toepassing gedurende maximaal 15 jaar. Worden de putten afgedicht, dan is de restwaarde nul. Je bepaalt en onderbouwt deze waarde zelf.

Bij een sterk tegenvallend resultaat ontvang je ondersteuning over de werkelijk gemaakte kosten plus het vaste bedrag van € 500.000 of € 250.000. Zijn de werkelijke kosten hoger dan de geraamde kosten uit je begroting, dan wordt de ondersteuning berekend over de geraamde kosten (het laagste van de twee bedragen telt).

Maximering bij een doublet dat je moet stoppen

Stop je na de eerste boring van een verzekerd doublet, dan mogen de gemaakte kosten voor de berekening van de stopuitkering niet hoger zijn dan 60% van je totale raming (omdat de raming twee putten omvat en je er pas één hebt gerealiseerd).

Premie als kostenpost én als verplichting

De premie die je vooraf betaalt (7% van het maximale subsidiebedrag, met een maximum van € 773.500 of € 1.309.000 voor een diep project) staat zelf ook als kostenpost in de begroting (onderdeel A1). Bij een sterk tegenvallend resultaat bij de eerste put van een doublet wordt de premie voor de nog niet geboorde tweede put gerestitueerd.

Verrekening met andere financiële voordelen

Bij de uiteindelijke vaststelling verrekent RVO ook: uitkeringen uit andere verzekeringen of garantstellingen (voor zover die ertoe leiden dat je eigen risico onder de verplichte 5% zou komen) en subsidies uit regelingen die niet in artikel 4.3.5, lid 7 worden genoemd.

Maximale ondersteuning

• Voor een "regulier" aardwarmteproject: maximaal € 11.050.000.
• Voor een "diep" aardwarmteproject (dieper dan 3500 meter): maximaal € 18.700.000.

Wanneer daalt het steunpercentage?

• Regulier project: S = 0,85 zolang de subsidiabele kosten lager zijn dan € 13.000.000. Zijn de kosten hoger, dan wordt S = € 11.050.000 / subsidiabele kosten, zodat het steunbedrag nooit boven € 11.050.000 uitkomt.
• Diep project: S = 0,85 zolang de subsidiabele kosten lager zijn dan € 22.000.000. Zijn de kosten hoger, dan wordt S = € 18.700.000 / subsidiabele kosten, met een maximum van € 18.700.000.

Premie

Bij toekenning betaal je vooraf een premie van 7% van het maximale subsidiebedrag, met een maximum van € 773.500 (regulier) of € 1.309.000 (diep project). Deze premie moet betaald zijn vóór je start met boren; pas na ontvangst van de premie treedt de garantie in werking.

Wat de uiteindelijke uitkering bepaalt

• Bij een naar-rato uitkering (tegenvallend maar niet mislukt resultaat): Ondersteuning = S x (1 - gerealiseerd vermogen/verwacht vermogen) x gemaakte kosten.
• Bij een stopuitkering (je stopt na een sterk tegenvallend resultaat): Ondersteuning = S x (gemaakte kosten - restwaarde). Bij een verzekerd doublet tellen de gemaakte kosten hier voor maximaal 60% van de totale raming, omdat je pas één put hebt gerealiseerd.
• Haal je meer dan het verwacht vermogen, dan is er geen uitkering over de basisboring; wel kan er nog een vergoeding zijn voor eventuele verbeterwerkzaamheden.

Samenloop met andere subsidies

Ontvang je al subsidie (bijvoorbeeld DEI of TSE Hernieuwbare Energie) voor kosten die met de boring samenhangen, en staat die regeling genoemd in artikel 4.3.5, lid 7, dan trekt RVO dat bedrag eerst af van de boorkosten. Over het resterende bedrag wordt de RNES-subsidie (85%, of het aangepaste S-percentage) berekend. Voorbeeld: € 7.000.000 boorkosten min € 2.000.000 DEI-subsidie geeft een maximale RNES-subsidie van 85% van € 5.000.000.

Stap 1: contact opnemen met RVO (aanbevolen, niet verplicht)

Voordat je een aanvraagformulier invulde, kon je je projectidee voorleggen aan RVO. Je kreeg dan aanbevelingen en kon inschatten of een aanvraag zinvol was. Let op: de beoordeling ging op volgorde van binnenkomst van complete aanvragen, dus er was risico dat het budget op zou raken terwijl je nog in gesprek was.

Stap 2: aanvraag indienen (vóór sluitingsdatum, 17.00 uur)

Een aanvraag bestond uit een aanvraagformulier plus verplichte bijlagen:

• Aanvraagformulier: bevat de gegevens van de aanvrager (penvoerder) en projectpartners. Moet rechtsgeldig ondertekend worden door de penvoerder.
• Bijlage A: projectplan: beschrijft het boorproject en de toepassing van de aardwarmte volgens een verplicht model (managementsamenvatting, deelnemers, boorproject met planning, toepassingsproject met financiering en planning). Wordt ingediend door de penvoerder.
• Bijlage B: begroting: geeft de kosten van het project weer volgens het verplichte begrotingsmodel. Van elke partner moest een aparte begroting worden aangeleverd.
• Bijlage C: opsporings- of winningsvergunning: deze bijlage heb je zelf al; alleen verplicht toe te voegen als RVO deze nog niet in bezit heeft.
• Bijlage D: geologisch onderzoek: het locatiespecifieke geowetenschappelijke onderzoeksrapport met managementsamenvatting en overschrijdingskansgrafiek, volgens de verplichte hoofdstukindeling. Moest ook op cd-rom of USB-stick worden meegestuurd. Bij een tweede put of vervolgput moest ook de geologie van de eerste put gedetailleerd worden beschreven.
• Bijlage E: aanmeldings- en machtigingsformulier deelnemer (indien van toepassing bij een samenwerkingsverband): wordt door elke partner rechtsgeldig ondertekend en machtigt de penvoerder om de partner te vertegenwoordigen. Dit is een digitaal formulier in de aanvraagomgeving.

De handleiding adviseerde dringend om de aanvraag ruim van tevoren in te dienen: te laat binnengekomen aanvragen werden nooit in behandeling genomen. De aanvraag moest in tweevoud en losbladig worden ingediend, per post of persoonlijk aan de balie van een RVO-locatie.

Stap 3: volledigheidscontrole

RVO controleerde of de aanvraag volledig was ingevuld, ondertekend en van alle bijlagen voorzien. Was dit niet zo, dan kreeg je eenmalig een korte termijn (enkele dagen) om aan te vullen. Werd de aanvraag niet op tijd compleet, dan werd hij niet verder in behandeling genomen; je kon de aanvraag dan zonder bezwaar completeren en opnieuw indienen. Voor de datum van binnenkomst telde de datum waarop de aanvraag compleet was.

Stap 4: inhoudelijke toetsing

RVO toetste of de aanvraag aan de vereisten van de regeling voldeed. Voor het geologisch onderzoek werd advies gevraagd aan TNO, die het opgegeven P90-vermogen beoordeelde.

Stap 5: uitsluitsel

Na ontvangst van de volledige aanvraag volgde binnen 8 weken een besluit; deze termijn kon eenmalig met 8 weken worden verlengd. Je ontving bericht over toekenning of afwijzing.

Stap 6: premie betalen

Bij toekenning betaalde je de premie voordat je begon met boren. Pas na ontvangst van de premie door RVO trad de garantie in werking.

Wijzigingen en vaststelling doorgeven (nog steeds mogelijk)

Voor lopende of afgeronde projecten geef je wijzigingen of een vaststellingsaanvraag door via de knop op de loketpagina, per openstellingsjaar (2023, 2022, 2021, 2020, 2017 of 2015). Je logt in met eHerkenning, minimaal niveau 3 met machtiging RVO-diensten op niveau eH3. Bij de vaststellingsaanvraag stuur je mee:

• Bijlage A: model Eindrapportage: een openbaar deel (1-5 A4, vrije vorm, met vermelding van de ondersteuning door de regeling) en een vertrouwelijk deel met projectgegevens, samenvatting van resultaten, uitvoering, en toekomstperspectief.
• Bijlage B: model puttest: de resultaattabel en onderbouwing van de puttest, inclusief meetreeksen en interpretatie.
• Bijlage C: einddeclaratie: overzicht van gemaakte kosten, eventuele verbeterwerkzaamheden, restwaarde en voordeel uit andere subsidies, per deelnemer in te vullen.

Beoordelingstermijn

De beoordelingstermijn is 8 weken na ontvangst van de volledige aanvraag. RVO kan deze termijn eenmalig met 8 weken verlengen; volgens de handleiding is dat in de praktijk vaak nodig voor een zorgvuldige beoordeling. Voor het geologisch onderzoek wint RVO advies in bij TNO, die beoordeelt of het opgegeven P90-vermogen realistisch is.

Ben je het niet eens met de beslissing, dan kun je in bezwaar. Dat bezwaar wordt binnen 12 weken na de datum van de beschikking afgehandeld, met een mogelijke eenmalige verlenging van 6 weken. In totaal kan de bezwaarprocedure zo ongeveer 4,5 maand duren.

Premie in plaats van voorschot

Deze regeling werkt niet met een voorschot, maar met een premie die je zelf betaalt na goedkeuring van je aanvraag. Deze premie (7% van het maximale subsidiebedrag, met een maximum van € 773.500 of € 1.309.000 bij een diep project) moet betaald zijn voordat je begint met boren. Pas na ontvangst van de premiebetaling treedt de garantie in werking.

Verplichtingen tijdens de looptijd

• Start het boorproject binnen 1 jaar na goedkeuring van je aanvraag.
• Rond de boring binnen 1 jaar na de start af.
• Zorg dat het project binnen 2 jaar na afronding van de boringen leidt tot toepassing van aardwarmte in Nederland.
• Maak binnen 8 weken na de start van het project het geologisch onderzoeksrapport (met TNO-advies) openbaar. RVO kan dit voor je verzorgen.
• Laat na elke verzekerde boring een puttest uitvoeren door een ISO 9001-gecertificeerde instelling en stuur de resultaten binnen 8 weken na afronding van de boring naar RVO. Je krijgt een ontvangstbevestiging, maar de puttest wordt pas inhoudelijk getoetst bij de vaststellingsaanvraag.
• Meld verbeter- of alternatiefwerkzaamheden zo snel mogelijk na de puttest(en) bij RVO. Na deze melding krijg je een jaar extra voor het afronden van je project. Deze meldingsplicht loopt door tot vijf jaar na vaststelling.
• Meld belangrijke wijzigingen in je project altijd, ook als je andere of aanvullende werkzaamheden uitvoert dan in je aanvraag stond.

Vaststelling en uitbetaling

Na afronding van het project (na de eerste boring bij een sterk tegenvallend resultaat, na de tweede boring, of na verbeter-/alternatiefwerkzaamheden) moet je binnen 13 weken een aanvraag tot vaststelling indienen, ook als de boringen zijn geslaagd en je geen uitkering krijgt. Deze aanvraag bestaat uit het vaststellingsformulier, het eindrapport, de puttestrapportage(s) en, als je wél ondersteuning aanvraagt, ook een einddeclaratieformulier en een accountantsverklaring.

Bij een geslaagd resultaat volgt geen uitkering. Bij een tegenvallend resultaat berekent RVO de uitkering (naar rato of als stopuitkering) op basis van het gerealiseerde vermogen ten opzichte van het verwachte vermogen, de gemaakte kosten en eventuele restwaarde, zoals vastgelegd in de puttestrapportage en de einddeclaratie.

Openbaarmaking na afloop

Binnen 4 weken na de vaststelling van het project moet je de resultaten van de puttesten, de onderliggende onderzoeken en de TNO-adviezen openbaar maken. RVO kan dit ook voor je verzorgen.

Terugvordering

Blijkt binnen 5 jaar na vaststelling dat het doublet op een hoger vermogen wordt geëxploiteerd dan opgegeven, of dat de restwaarde hoger uitvalt, dan vordert RVO de subsidie naar rato terug. Dit geldt ook wanneer je alternatief gebruik maakt van putten waarvoor al een naar-rato uitkering is uitgekeerd.