Open voor aanvragenRijk · Landelijk · Subsidie

Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing voor zakelijke gebruikers (ISDE)

RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland)

Ook bekend als ISDE zakelijke gebruikers, ISDE

Wat is de Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing voor zakelijke gebruikers (ISDE)?

De ISDE voor zakelijke gebruikers is een investeringssubsidie waarmee je als bedrijf of organisatie je gebouw verduurzaamt met een (hybride) warmtepomp, een zonneboiler of een kleine windturbine. De regeling staat open voor aanvragen en loopt (voor kleinschalige windturbines in elk geval) tot en met 31 december 2027.

De subsidie is bedoeld voor zakelijke gebruikers: mkb'ers, zzp'ers, overheden, religieuze instellingen, maatschappen, cv's, vof's, woningbouwcorporaties, verenigingen en eigenaren van een vakantiewoning of tweede woning. Particuliere verhuurders, VvE's, woonverenigingen en wooncoöperaties vallen erbuiten en moeten bij andere regelingen zijn (SVOH of SVVE). Isolatiemaatregelen komen voor zakelijke gebruikers niet in aanmerking bij de ISDE, maar mogelijk wel via de Energie-investeringsaftrek (EIA).

Hoeveel je krijgt, hangt af van het type maatregel en het jaar waarin je aanvraagt. Voor een kleinschalige windturbine is dat maximaal € 140 per m2 rotoroppervlak. Voor warmtepompen en zonneboilers zijn de bedragen afhankelijk van type, energielabel, vermogen of apertuuroppervlakte, terug te vinden op de meldcodelijst.

Het belangrijkste verschil met particuliere aanvragers: als zakelijke gebruiker vraag je de subsidie altijd eerst aan bij RVO, vóórdat je akkoord geeft op de offerte of het apparaat laat installeren. Achteraf aanvragen wordt afgewezen. Je logt in met eHerkenning (minimaal niveau 2+ met machtiging RVO-diensten eH2+), of met DigiD als je geen KVK-nummer hebt. Na goedkeuring installeer je het apparaat binnen 2 jaar en vraag je binnen 13 weken na installatie de vaststelling (uitbetaling) aan.

Wie komt in aanmerking voor de Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing voor zakelijke gebruikers (ISDE)?

De ISDE voor zakelijke gebruikers staat open voor bedrijven en organisaties, maar een aantal groepen valt bij voorbaat af. Check eerst of jij tot de juiste doelgroep hoort, voordat je tijd steekt in een aanvraag.

Je bent gevestigd in Nederland
Landelijke regeling.
Je bent een onderneming of overheid of instelling of corporatie of vereniging
Je rechtsvorm is BV, Eenmanszaak, Zzp'er, Stichting, Vereniging, Coöperatie, Overheid, Particulier
Je bent een mkb-onderneming
De definitieve beoordeling ligt bij RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland).

Wie komt in aanmerking

Zakelijke gebruikers, waaronder:

  • bedrijven, zoals mkb'ers en zzp'ers
  • overheden, zoals provincies, gemeenten en waterschappen
  • religieuze instellingen
  • maatschappen, cv's en vof's
  • woningbouwcorporaties
  • verenigingen, zoals sport- en personeelsverenigingen
  • eigenaren van een vakantiewoning
  • eigenaren van een tweede woning (niet je hoofdverblijf, en je verhuurt de woning niet)

Wie valt af

  • Verhuurders van huurwoningen. Verhuur je een woning waar je zelf niet in woont en sta je niet bij de KVK ingeschreven als verhuurder, dan ben je particuliere verhuurder. Vanaf 2025 kun je dan geen ISDE meer aanvragen. Kijk naar de SVOH (Subsidieregeling Verduurzaming en Onderhoud Huurwoningen), die ook openstaat voor zakelijke verhuurders en institutionele beleggers.
  • Verenigingen van Eigenaars (VvE's), woonverenigingen en wooncoöperaties. Voor warmtepompen, zonneboilers en warmtenetten kijk je naar de SVVE (Subsidieregeling Verduurzaming voor Verenigingen van Eigenaars). Voor een kleine windturbine kun je als VvE wel bij de ISDE terecht.
  • Zakelijke gebruikers die subsidie willen voor isolatiemaatregelen. Die zitten niet in de ISDE voor zakelijke gebruikers. Je kunt hiervoor wel belastingvoordeel krijgen via de Energie-investeringsaftrek (EIA), als je maatregel op de Milieu- en Energielijst staat.
  • Woningeigenaren die hun koopwoning als hoofdverblijf gebruiken. Zij vallen onder de ISDE voor woningeigenaren, met andere voorwaarden.

Verdere knock-outeisen per maatregel

  • Lucht-lucht warmtepompen komen nooit in aanmerking, omdat ze in de categorie airconditioning vallen (koeling) in plaats van verwarming.
  • Je vraagt altijd eerst subsidie aan, vóórdat je akkoord geeft op de offerte of het apparaat laat installeren of reserveren. Vraag je achteraf aan, dan wordt de aanvraag afgewezen.
  • Het apparaat of de windturbine moet nieuw zijn, niet tweedehands.
  • Je krijgt maar één keer subsidie per apparaat of turbine.
  • Je krijgt geen ISDE als je voor dezelfde maatregel ook belastingvoordeel via de EIA ontvangt.
  • Voor warmtepomp en zonneboiler geldt: het gebouw moet een bouwjaar hebben van vóór 1 januari 2019, of de omgevingsvergunning van het bouwwerk moet vóór 1 juli 2018 zijn aangevraagd.
  • Voor een lucht-waterwarmtepomp geldt een energieverbruiksgrens: je locatie moet jaarlijks minder dan 50.000 kWh stroom en minder dan 25.000 m3 aardgas verbruiken. Zat je daar het voorafgaande jaar overheen, dan kom je vanaf 1 juli 2023 niet meer in aanmerking, tenzij je locatie van het gasnet wordt of is afgesloten.
  • Voor een kleine windturbine geldt een minimaal rotoroppervlak van 50 m2 per turbine en een aansluiting op het net met een maximale doorlaatwaarde van 3*80 A.

Waarvoor krijg je subsidie?

  • Ik wil als bedrijf een warmtepomp installeren en subsidie aanvragen
  • Ik ben zelfstandige en wil mijn pand verduurzamen met een zonneboiler
  • Ik ben overheid en wil een kleine windturbine plaatsen
  • Ik ben eigenaar van een vakantiewoning en wil deze verduurzamen

Hoeveel subsidie krijg je?

Het subsidiebedrag hangt af van het type maatregel dat je laat installeren en van het jaar waarin je de subsidie aanvraagt. De datum van je aanvraag is bepalend, ook als je de installatie pas in een later jaar uitvoert. Vraag je bijvoorbeeld in 2026 aan en installeer je in 2027, dan gelden de bedragen van 2026.

Kleinschalige windturbine

Maximaal € 140 per m2 rotoroppervlak.

Zonneboiler

Het bedrag hangt af van het apertuuroppervlakte en wordt uitgedrukt per kWh jaarlijkse zonne-energiebijdrage:

  • Voor zonneboilers geïnstalleerd vanaf 1 januari 2024: maximaal 5 m2 levert € 1,02 per kWh op, tussen 5 en 10 m2 € 0,55 per kWh, en meer dan 10 m2 € 0,28 per kWh.
  • Voor zonneboilers geïnstalleerd tussen 1 januari 2022 en 1 januari 2024: maximaal 10 m2 levert € 1,02 per kWh op, meer dan 10 m2 € 0,45 per kWh.
  • Staat je zonneboiler op de meldcodelijst, dan zie je daar het exacte subsidiebedrag. Zonneboilers met een apertuuroppervlakte tussen 10 m2 en 200 m2 die niet op de lijst staan, worden per aanvraag beoordeeld (meldcode 'Overig').

Warmtepomp

Het bedrag hangt af van het type (lucht-water, grond-water of water-water), het energielabel (A++ of A+++) en het vermogen. De exacte bedragen vind je op de meldcodelijst van het jaar waarin je aanvraagt. Voor warmtepompen boven de 70 kW staan de bedragen niet op de meldcodelijst; hiervoor is een rekentool beschikbaar die ook rekening houdt met cascade-installaties (verbonden warmtepompen in één systeem) tot een totaal vermogen van 500 kW.

Let op: het dossier noemt geen totaalbudget of subsidiepercentage voor warmtepompen en zonneboilers, alleen voor de kleinschalige windturbine is een totaalbudget van € 5.000.000 vermeld (looptijd tot en met 31 december 2027).

Bij subsidiebedragen boven € 100.000 geldt een registratieplicht in de Transparency Award Module van de Europese Commissie (vanaf € 10.000 in landbouw en visserij). Je hoeft hier zelf niets voor te doen, RVO regelt dit.

Rondes en deadlines

RondeOpentSluitBudgetVerdeling
2026--€ 500 mln-
2026-windturbines--€ 5 mln-

Wat zijn de voorwaarden van de Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing voor zakelijke gebruikers (ISDE)?

  • Aanvraag moet gedaan worden VOORDAT akkoord op offerte of installatie
  • Voor warmtepompen en zonneboilers moet een meldcode op de meldcodelijst staan
  • Voor kleine windturbines: maximaal € 140 per m² rotoroppervlak
  • Subsidie voldoet aan Algemene Groepsvrijstellingsverordening (AGVV)
  • Bij meer dan € 100.000 subsidie moet RVO bedragen registreren in Transparency Award Module (TAM)

Welke documenten heb je nodig?

Het loket publiceert 3 documenten bij deze regeling: formats, verklaringen en de regelingtekst zelf. Je kunt ze hier rechtstreeks downloaden.

Veelgestelde vragen over de Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing voor zakelijke gebruikers (ISDE)

Ik heb mijn aanvraag meer dan 8 weken geleden ingediend maar nog geen reactie ontvangen van RVO. Kan dat?

Het is momenteel erg druk waardoor het afhandelen van uw aanvraag langer kan duren dan de gestelde termijn van 8 weken. Als dit voor u van toepassing is, ontvangt u ongeveer 7 weken na uw aanvraag een brief hierover. U vindt deze brief ook in het dossier van uw aanvraag onder 'Mijn aanvragen'.

Wat is de status van mijn verzoek om de subsidie vast te stellen en uit te betalen als ik al langer dan 13 weken wacht?

Er is wat vertraging in de behandeling van de verzoeken om de subsidie vast te stellen. RVO werkt hard om deze achterstand in te lopen.

Krijg ik subsidie voor een lucht-lucht warmtepomp?

Nee, u krijgt geen subsidie voor een lucht-lucht warmtepomp. Dit type wordt meestal voor koeling gebruikt en valt onder Europese regels in de categorie airconditioning in plaats van verwarmingstoestellen. Omdat de ISDE bedoeld is om energieverbruik te verminderen en een lucht-lucht warmtepomp voor koeling juist tot meer energieverbruik leidt, komt dit type niet in aanmerking.

Ik ben een particuliere woningeigenaar en verhuur mijn woning. Kom ik in aanmerking voor de ISDE?

Vanaf 2025 kunnen particuliere verhuurders geen ISDE meer aanvragen. U kunt terecht bij de Subsidieregeling Verduurzaming en Onderhoud Huurwoningen (SVOH) voor maatregelen zoals isolatie, onderhoudsmaatregelen, een zonneboiler of warmtepomp en een DuMo- of maatwerkadvies.

Kan ik als zakelijke gebruiker ISDE aanvragen voor isolatiemaatregelen?

Nee, zakelijke gebruikers kunnen geen ISDE aanvragen voor isolatiemaatregelen. U kunt wel belastingvoordeel krijgen via de Energie-investeringsaftrek (EIA) als uw isolatiemaatregel op de Milieu- en Energielijst staat.

Kan ik als verhuurder van huurwoningen of als VvE, woonvereniging of wooncoöperatie ISDE aanvragen?

Nee, als u een of meer huurwoningen verhuurt of een VvE, woonvereniging of wooncoöperatie bent, kunt u geen ISDE aanvragen. Verhuurders kunnen mogelijk terecht bij de SVOH en VvE's, woonverenigingen of wooncoöperaties bij de SVVE, behalve voor kleine windturbines waarvoor ISDE wel mogelijk is.

Hoeveel subsidie krijg ik voor een kleinschalige windturbine?

U krijgt maximaal €140 per m2 rotoroppervlak voor kleinschalige windturbines.

Waar hangt het subsidiebedrag voor een warmtepomp, zonneboiler of windturbine van af?

Het subsidiebedrag hangt af van het type maatregel (bijvoorbeeld het type warmtepomp, energielabel en vermogen, of de apertuuroppervlakte en boilervat-inhoud bij een zonneboiler, of het rotoroppervlak bij een windturbine) en van het jaar waarin u de subsidie aanvraagt.

Bepaalt de installatiedatum of de aanvraagdatum welk subsidiebedrag ik krijg?

De datum van aanvragen bepaalt het subsidiebedrag dat u ontvangt, niet de installatiedatum. Vraagt u bijvoorbeeld in 2026 subsidie aan en installeert u de maatregel in 2027, dan gelden de subsidiebedragen van 2026.

Moet ik als zakelijke gebruiker eerst subsidie aanvragen voordat ik akkoord ga met de offerte?

Ja, u moet altijd eerst de subsidie aanvragen voordat u akkoord geeft op een offerte, of voordat u het apparaat reserveert of laat installeren. Subsidieaanvragen die u achteraf doet, worden afgekeurd.

Met welk inlogmiddel moet ik de ISDE aanvragen?

U logt in met eHerkenning, met minimaal niveau 2+ met machtiging RVO-diensten op niveau eH2+. Heeft u geen KVK-nummer en dus geen eHerkenning, bijvoorbeeld als particulier met een vakantiewoning, dan gebruikt u DigiD.

Kan ik in één aanvraag subsidie vragen voor meerdere apparaten of adressen?

Ja, u kunt in één aanvraag subsidie aanvragen voor meerdere apparaten op meerdere adressen of voor een collectieve maatregel, zoals een grote warmtepomp of zonneboiler die door meerdere adressen wordt gebruikt. U vult de adressen handmatig in of gebruikt een Excel-bestand dat u als CSV opslaat en bijvoegt.

Binnen hoeveel weken krijg ik een beslissing op mijn aanvraag?

U ontvangt binnen 8 weken na uw aanvraag een brief met de beslissing. Als het erg druk is, kan dit langer duren en krijgt u de beslissing binnen 16 weken, met een brief dat het langer duurt.

Binnen hoeveel tijd moet ik het apparaat laten installeren na goedkeuring van mijn aanvraag?

U moet het apparaat binnen 2 jaar (24 maanden) nadat uw aanvraag is goedgekeurd laten installeren. Deze periode begint op de dag dat u de beslissing heeft ontvangen.

Wat moet ik doen als het niet lukt om het apparaat binnen 2 jaar te installeren?

U vraagt dan uitstel aan via 'Mijn aanvragen' met een 'Wijzigingsverzoek'. Geef aan waarom er vertraging is en wanneer u het apparaat laat installeren, en voeg een kopie van de koopovereenkomst toe. U krijgt alleen uitstel als duidelijk is dat u het apparaat binnen een afgesproken periode gaat gebruiken.

Welke documenten heb ik nodig om vaststelling aan te vragen?

U heeft de factuur, het betaalbewijs en het installatieadres nodig. Bij een warmtepomp heeft u ook een inbedrijfsstellingsformulier nodig, en bij een lucht-waterwarmtepomp bovendien een bevestiging van de netbeheerder dat de aardgasmeter is of wordt weggehaald.

Binnen hoeveel weken na installatie moet ik vaststelling aanvragen?

U moet binnen 13 weken na de installatie vaststelling aanvragen om de subsidie uit te laten betalen.

Wanneer ontvang ik het subsidiebedrag na de vaststellingsaanvraag?

U ontvangt binnen 13 weken na de vaststellingsaanvraag een besluit, en daarna ontvangt u het subsidiebedrag binnen één week.

Ik krijg de foutmelding 'Geen overeenkomende data gevonden' bij het invullen van de meldcode in het vaststellingsformulier. Wat moet ik doen?

Selecteer dan de optie 'Overig' en vul in het toelichtingsveld de meldcode (KA-code) in. U gebruikt de optie 'Overig' ook als u de meldcode niet kunt vinden. Lukt dit niet, neem dan contact op met RVO.

Kan ik iemand anders machtigen om de ISDE-aanvraag voor mij te doen?

Ja, u kunt iemand machtigen met het formulier Machtiging intermediair subsidies, dat u samen met de gemachtigde invult. U hoeft het niet mee te sturen met de aanvraag, maar bewaar het wel. De gemachtigde logt in met zijn of haar eigen eHerkenningsmiddel.

Wat zijn de voorwaarden voor een kleinschalige windturbine om in aanmerking te komen voor ISDE?

De windturbine moet in Nederland worden geïnstalleerd, een minimaal rotoroppervlak van 50 m2 hebben, aangesloten worden op het elektriciteitsnet met een kleinverbruikersaansluiting, nieuw zijn, en geïnstalleerd door een erkend bouwinstallatiebedrijf. U heeft een omgevingsvergunningsaanvraag nodig bij aanvraag en de vergunning zelf bij vaststelling. De windturbine moet binnen 24 maanden na de beslissing in gebruik zijn en minimaal één jaar in uw bezit blijven.

Wat zijn de voorwaarden voor een zonneboiler om in aanmerking te komen voor ISDE?

De zonneboiler moet in Nederland worden geïnstalleerd, nieuw zijn en bestaan uit collectoren en een boilervat. Het gebouw moet een bouwjaar van voor 1 januari 2019 hebben (of de omgevingsvergunning is voor 1 juli 2018 aangevraagd). Een erkend bouwinstallatiebedrijf moet de zonneboiler installeren, en u neemt de zonneboiler binnen 24 maanden na de beslissing in gebruik.

Wat zijn de voorwaarden voor een warmtepomp om in aanmerking te komen voor ISDE?

De warmtepomp moet in Nederland worden geïnstalleerd en nieuw zijn. Warmtepompen tot 70 kW moeten vanaf 1 januari 2024 minimaal een A++ energielabel hebben. Voor lucht-waterwarmtepompen geldt een maximaal energieverbruik van 50.000 kWh stroom en 25.000 m3 aardgas per jaar, tenzij de locatie van het gasnet wordt afgesloten. Het gebouw moet van voor 1 januari 2019 zijn en een erkend bouwinstallatiebedrijf moet installeren.

Kan ik subsidie krijgen als mijn warmtepomp of zonneboiler niet op de meldcodelijst staat?

Ja, u kunt dan toch subsidie aanvragen. Stuur bij uw aanvraag de productbeschrijving en technische documentatie mee, zodat RVO kan controleren of het apparaat voldoet aan de technische eisen. Het kan zijn dat uw apparaat niet voldoet, waardoor de aanvraag wordt afgewezen.

Kan ik subsidie krijgen voor zowel de ISDE als de Energie-investeringsaftrek (EIA) voor hetzelfde apparaat?

Nee, u krijgt geen ISDE-subsidie voor een warmtepomp, zonneboiler of windturbine als u voor datzelfde apparaat belastingvoordeel krijgt binnen de Energie-investeringsaftrek (EIA).

Wie wordt beschouwd als zakelijke gebruiker voor de ISDE?

Zakelijke gebruikers zijn onder andere bedrijven zoals mkb'ers en zzp'ers, overheden zoals provincies en gemeenten, religieuze instellingen, maatschappen, cv's, vof's, woningbouwcorporaties, verenigingen zoals sportverenigingen, eigenaren van vakantiewoningen en eigenaren van een tweede woning die niet hun hoofdverblijf is en niet wordt verhuurd.

Vraag het dossier

Stel een vraag over Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing voor zakelijke gebruikers (ISDE). Het antwoord komt uitsluitend uit de documenten van het loket zelf, met de vindplaats erbij. Staat het er niet in, dan zegt de chat dat.

Waar komt deze informatie vandaan?

Deze pagina is samengesteld uit de officiële publicaties van RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland). Controleer de definitieve voorwaarden altijd bij het loket zelf.