Horizon Europe - Cluster 5 Climate, Energy, and Mobility

De regeling is bedoeld voor bedrijven (groot en mkb), kennisinstellingen, onderwijsinstellingen, overheden en non-profitorganisaties. Je vraagt altijd aan met een consortium van partners uit meerdere Europese landen, niet alleen.

Wat je krijgt: Horizon Europe subsidieert 60 tot 100% van de projectkosten, afhankelijk van het type project en het type deelnemer. Het budget per project varieert van 1 tot 20 miljoen euro. In 2024 ging in totaal 43 miljoen euro naar Nederlandse deelnemers binnen dit thema, verdeeld over 142 deelnames in 48 projecten.

Aanvragen doe je niet bij RVO, maar via het Funding & Tenders Portal van de Europese Commissie. Daar vind je de actuele open oproepen ("calls for proposals") binnen het Cluster 5 werkprogramma, met de bijbehorende regels en deadlines. Je schrijft een projectvoorstel volgens het officiële EU-sjabloon (Part A wordt automatisch gegenereerd in het portaal, Part B schrijf je zelf, met een paginalimiet van doorgaans 45 pagina's) en dient dit in via het portaal.

RVO is het nationaal contactpunt (NCP) voor Horizon Europe in Nederland en helpt gratis bij de voorbereiding: advies over je aanvraag, hulp bij het vinden van partners, meelezen met je voorstel en trainingen. Je kunt hiervoor mailen naar horizon.cluster5@rvo.nl.

Je komt in aanmerking als je organisatie actief is op het gebied van onderzoek en/of innovatie. Dat kan in principe iedereen zijn: bedrijven (groot en mkb), kennisinstellingen, onderwijsinstellingen, overheden (nationaal, regionaal, lokaal) en non-profitorganisaties. Zowel EU-landen als niet-EU-landen kunnen meedoen.

De belangrijkste knock-outeis is de consortiumeis: je vraagt nooit alleen aan. Voor Research and Innovation Actions (RIA) en Innovation Actions (IA) in dit cluster heb je een consortium nodig van minstens drie onafhankelijke organisaties uit drie verschillende landen: minimaal één uit een EU-lidstaat, plus minstens twee andere onafhankelijke organisaties, elk gevestigd in een ander EU-land of een ander bij Horizon Europe geassocieerd land. Mist je consortium deze spreiding, dan is de aanvraag niet-ontvankelijk.

Verder geldt dat je alleen kunt aanvragen op een concrete, openstaande oproep (call) uit het Cluster 5 werkprogramma, gepubliceerd via het Funding & Tender Portal van de Europese Commissie.

Voor deelnemers uit landen die niet automatisch subsidiabel zijn (dus buiten EU-lidstaten, geassocieerde landen en de lijst in de General Annexes B van het werkprogramma), moet je expliciet motiveren waarom hun deelname essentieel is voor het slagen van het project.

Elke deelnemende organisatie heeft een PIC-code (Participant Identification Code) nodig, aan te vragen via het Participant Portal. Bij toekenning moet de organisatie gevalideerd worden en moet er een Legal Entity Appointed Representative (LEAR) worden aangewezen; zonder deze twee kun je de Grant Agreement niet tekenen.

Wat gesubsidieerd wordt (op hoofdlijnen)

Horizon Europe subsidieert 60 tot 100% van de projectkosten, afhankelijk van het type project (Research and Innovation Action of Innovation Action) en het type deelnemer. Het gaat om de kosten van onderzoeks- en/of demonstratieprojecten binnen de scope van een specifieke call, gericht op:

• klimaatadaptatie en klimaatmitigatie
• duurzame energiesystemen
• CO2-opvang en -opslag
• batterijen
• energie-efficiënte gebouwen
• emissievrij en concurrerend transport
• slimme, veerkrachtige en veilige mobiliteitsoplossingen
• groene, eerlijke en inclusieve diensten voor steden en burgers

Kostensoorten volgens het aanvraagsjabloon

Bij het indienen van je begroting (onderdeel van proposal Part A en de onderbouwing in Part B) moet je de volgende kostencategorieën onderbouwen.

• Personeelskosten (person-months): je geeft per werkpakket en per deelnemer aan hoeveel persoonmaanden nodig zijn. Eén persoonmaand staat voor één maand voltijdswerk van één medewerker; het aantal uren dat hiermee correspondeert verschilt per organisatie.
• Subcontracting (onderaanbesteding): kosten voor werkzaamheden die je uitbesteedt aan een derde partij die geen consortiumpartner is, bijvoorbeeld externe testen, labanalyses, uitbestede enquêtes of het laten bouwen van een onderdeel van een prototype. Kernactiviteiten van het project mag je niet onderaanbesteden; iedere partij met een substantiële rol of eigen belang in de resultaten moet consortiumpartner worden, geen onderaannemer. Voor elke onderaanbesteding moet je per deelnemer het bedrag en een rechtvaardiging van de taak opnemen.
• Reis- en verblijfkosten, apparatuur, en overige goederen/diensten ("purchase costs"): deze moet je afzonderlijk verantwoorden zodra de som van deze kosten bij een deelnemer meer bedraagt dan 15% van de personeelskosten van die deelnemer. Je somt dan de kostenposten op van grootst naar kleinst, tot de resterende kosten onder die 15%-grens vallen.
• Overige kostencategorieën (bijvoorbeeld intern gefactureerde goederen en diensten): ongeacht het percentage van de personeelskosten moet je dit apart onderbouwen als je deze kosten wilt declareren.
• In-kind bijdragen van derden: niet-financiële middelen die gratis door een derde partij ter beschikking worden gesteld (bijvoorbeeld gedetacheerd personeel, reiskosten, apparatuur, diensten). Deze worden door de deelnemer gedeclareerd als subsidiabele directe kosten in de bijpassende kostencategorie, met naam van de derde partij, categorie, bedrag en rechtvaardiging.

Wat expliciet aandacht vraagt bij de begroting

• Kosten voor open access publiceren van peer-reviewed publicaties: dit is verplicht binnen Horizon Europe wanneer je publiceert, en moet je meebegroten.
• Kosten voor databeheer volgens de FAIR-principes (vindbaar, toegankelijk, interoperabel, herbruikbaar), inclusief opslag en kwaliteitsborging van data en andere onderzoeksresultaten.
• Kosten voor projectmanagement: ook hiervoor wordt een apart werkpakket aangeraden.

Wat niet wordt gedekt / waar je op moet letten

• Kernactiviteiten van het project mogen niet worden onderaanbesteed.
• Voor deelnemers uit landen die niet automatisch subsidiabel zijn (buiten EU-lidstaten, geassocieerde landen en de lijst in de General Annexes B), wordt financiering vanuit Horizon Europe slechts in uitzonderingsgevallen goedgekeurd, ook als je hun essentiële rol motiveert. Voor deze partijen wordt aangeraden te kijken naar nationale of andere internationale financieringsbronnen.

Het budget per project varieert van 1 tot 20 miljoen euro. Dit is dus geen vast bedrag per aanvrager, maar een indicatie van de totale projectomvang waarbinnen de subsidie wordt verdeeld over de consortiumpartners.

Cijfers over 2024 geven een beeld van de schaal: EU-breed werd binnen het thema klimaat, energie en mobiliteit 822 miljoen euro toegewezen aan 142 projecten. Nederlandse partijen ontvingen daarvan in totaal 43 miljoen euro, verdeeld over deelname aan 48 projecten (waarvan Nederland bij 7 projecten leadpartner was en bij 89 een gewone partner). Dat is een aandeel van 9,2% van het totale EU-budget voor Horizon Europe als geheel (over alle betrokken thema's).

Van die 43 miljoen euro ging het geld als volgt naar de zes inhoudelijke doelen (Destinations) van Cluster 5:

• Climate sciences and responses for the transformation towards climate neutrality: € 11,3 miljoen (26,2%)
• Cross-sectoral solutions for the climate transition: € 4,5 miljoen (10,4%)
• Sustainable, secure and competitive energy supply: € 6,3 miljoen (14,7%)
• Efficient, sustainable and inclusive energy use: € 0,5 miljoen (1,2%)
• Clean and competitive solutions for all transport modes: € 11,6 miljoen (27%)
• Safe, Resilient Transport and Smart Mobility services for passengers and goods: € 8,8 miljoen (20,4%)

Ministeries kunnen als partner deelnemen aan een project; voor hun deelname geldt dan 100% subsidie.

Stap 1: zoek een geschikte call

Ga naar het Funding & Tenders Portal van de Europese Commissie en bekijk welke calls binnen Cluster 5 op dit moment open zijn. Elke call bevat meerdere topics met een eigen omschrijving van de uitdaging en de verwachte outcomes.

Stap 2: log in en selecteer de call

Log in op het portaal en selecteer de gewenste call, topic en het type actie (Research and Innovation Action of Innovation Action).

Stap 3: maak een concept-aanvraag aan

Vul in het portaal de basisgegevens in: titel, acroniem, samenvatting, hoofdorganisatie en contactgegevens.

Stap 4: vorm je consortium

Voeg je partnerorganisaties en hun contactgegevens toe. Je hebt minimaal drie onafhankelijke organisaties nodig uit drie verschillende landen (minstens één EU-lidstaat, plus twee andere organisaties uit twee andere EU- of geassocieerde landen). Elke deelnemer moet een PIC-code (Participant Identification Code) hebben, aan te vragen via het Participant Portal.

Stap 5: vul de webformulieren in en upload Part B

• Part A wordt grotendeels automatisch gegenereerd door het systeem op basis van de gegevens die je in het portaal invult (organisatiegegevens, begroting, etc.).
• Part B is het narratieve deel dat je zelf schrijft: de technische beschrijving van je project, opgebouwd uit drie hoofdsecties die corresponderen met de drie beoordelingscriteria (Excellence, Impact, Quality & Efficiency of the Implementation). Je gebruikt hiervoor het officiële sjabloon dat je in het portaal vindt bij de specifieke topic (het RVO biedt een Engelstalig geannoteerd sjabloon "HE Annotated Template RIA-IA" als hulpmiddel, maar bij indiening gebruik je altijd het officiële EC-sjabloon van dat moment). Part B upload je als PDF-document.

In Part B beschrijf je onder meer:

• de lijst van deelnemers (participant nummer, organisatienaam, land)
• doelstellingen en ambitie van het project (sectie 1.1)
• de methodologie, inclusief omgang met open science, genderdimensie in de inhoud en eventueel SSH-disciplines (sectie 1.2)
• de verwachte impact en een disseminatie-, exploitatie- en communicatieplan (sectie 2)
• het werkplan: werkpakketten, taken, deliverables, mijlpalen, risico's, personeelsinzet en begroting per kostensoort (sectie 3.1)
• de capaciteit van het consortium als geheel (sectie 3.2)

Part B mag, samen met titel en deelnemerslijst, niet langer zijn dan 45 pagina's (of 50 pagina's bij lump sum financiering). Gebruik minimaal 11 punts lettergrootte, Times New Roman of gelijkwaardig, enkele regelafstand en marges van minimaal 15 mm.

Stap 6: dien je voorstel in

Submit de volledige aanvraag via het portaal. Je kunt je voorstel zo vaak indienen als je wilt vóór de deadline; elke nieuwe versie vervangt de vorige.

Ondersteuning tijdens het proces

RVO is het nationaal contactpunt (NCP) voor Horizon Europe en biedt gratis ondersteuning:

• advies over je aanvraag of project (per mail: horizon.cluster5@rvo.nl)
• hulp bij consortiumvorming en het vinden van Europese partners
• meelezen met je projectvoorstel
• trainingen en informatiebijeenkomsten ter voorbereiding