Herstel agrarisch cultuurlandschap op landbouwbedrijven

Je komt in aanmerking als je landbouwer, agrarisch collectief, landbouworganisatie, organisatie voor landschapsbeheer of een samenwerkingsverband van landbouwers bent, gevestigd in Fryslân. De investering moet plaatsvinden op landbouwgrond en vallen onder een van de 17 maatregelen uit de maatregelenlijst (bijlage 1 van het openstellingsbesluit): 12 landschapsmaatregelen en 5 watermaatregelen. Beide typen maatregelen kun je niet combineren in één aanvraag.

Je krijgt 100% van de subsidiabele kosten vergoed, of 70% als het gaat om watermaatregelen die invloed hebben op de hoeveelheid water (waterkwantiteit). De subsidie ligt tussen € 500.000 en € 2.500.000 voor landschapsmaatregelen, en tussen € 500.000 en € 1.500.000 voor watermaatregelen.

Je vraagt aan via het GLB-webportal met een verplicht projectplan format en een begrotingsformat. Let op: deze subsidieronde is inmiddels gesloten, aanvragen is niet meer mogelijk en het resterende budget is € 0. Deze informatie is dus vooral relevant als je een lopende aanvraag hebt of je voorbereidt op een volgende openstelling.

Je moet gevestigd zijn in Fryslân en je investering moet plaatsvinden op landbouwgronden in de provincie. Voor investeringen op andere gronden dan landbouwgronden val je buiten deze regeling; daarvoor bestaat een andere openstelling.

Werk je samen in een samenwerkingsverband? Dan moeten alle deelnemers landbouwers zijn.

Je maatregel moet letterlijk voorkomen op de maatregelenlijst in bijlage 1 van het openstellingsbesluit. Er zijn 12 landschapsmaatregelen (nummer 1 t/m 12) en 5 watermaatregelen (nummer 13 t/m 17). Je kunt in één aanvraag niet landschaps- en watermaatregelen combineren: het is het een of het ander. Na indiening kun je ook niet meer wisselen tussen deze twee categorieën, al zijn wijzigingen binnen dezelfde categorie wel mogelijk.

Elke maatregel heeft een eigen geografische begrenzing, gebaseerd op bijvoorbeeld de landschapstypenkaart, de cultuurhistorische kaart of een topografische kaart. Valt je locatie buiten de aangewezen zone voor de gekozen maatregel, dan komt de investering niet in aanmerking. Bij watermaatregelen 14 t/m 17 geldt bovendien een aparte geografische duiding op basis van bodemsoort (zand, veen of klei) en waterhuishoudkundig gebied (polder, vrij voor de boezem, vrij afstromend).

Je aanvraag wordt afgewezen als:

• je minder dan 30 punten scoort bij de beoordeling door de adviescommissie (op de vier selectiecriteria effectiviteit, haalbaarheid, efficiëntie en urgentie)
• de aanvraag, op basis van de beoordeling, minder dan € 500.000 aan subsidie zou opleveren
• je de aanvraag indient buiten de openstellingsperiode
• je al gestart bent met de uitvoering van de activiteiten voordat je de aanvraag indiende

Investeringen in het watersysteem waar uitsluitend landbouwers van profiteren, komen niet voor subsidie in aanmerking; het effect moet groter zijn dan alleen voor het eigen bedrijf. Ook plant- en zaaigoed dat niet inheems of autochtoon is, valt buiten de subsidie, net als afvoer- en stortkosten van vrijkomende grond, puin of bagger.

Voor bepaalde maatregelen gelden extra eisen die, als je er niet aan voldoet, ook een reden voor afwijzing kunnen zijn: zo moet bij maatregel 1 (groenstructuren in dorpen) worden aangetoond dat het dorp of buurtschap niet meer dan 10.000 inwoners heeft, en is herstel van kruidenrijk greppelland (onderdelen a en b van maatregel 10) alleen subsidiabel in combinatie met herstel van kruidenrijk grasland.

Let op: het budget voor deze ronde is inmiddels op € 0 en de status is "Aanvragen niet meer mogelijk". Voor nieuwe aanvragen kom je dus sowieso niet meer in aanmerking binnen deze openstelling.

Concreet gaat het om de volgende kostensoorten en rekenregels:

Loonkosten (inclusief overhead)

Voor medewerkers die aan het project werken. De berekening gaat via het bruto jaarloon, vermeerderd met 44,2% werkgeverslasten, gedeeld door 1.720 uur (bij een 40-urige werkweek), eventueel naar rato bij deeltijd of een niet volledig gewerkt jaar. Het aantal te subsidiëren uren per jaar is maximaal 1.720 uur bij een voltijd dienstverband (of evenredig deel bij deeltijd), tenzij gebruik wordt gemaakt van de vereenvoudigde kostenoptie; dan geldt een maximum van 1.372 uur per jaar.

Eigen arbeid

Wordt berekend met een vast uurtarief van € 50 per uur (bij de standaardberekening zonder vereenvoudigde kostenoptie) of € 43 per uur (bij de vereenvoudigde kostenoptie voor overige kosten). Het maximale aantal te subsidiëren uren voor eigen arbeid is 1.372 uur per jaar.

Overige kosten (facturen en documenten met gelijkwaardige bewijskracht)

Alle direct aan de uitvoering van de projectactiviteiten gerelateerde uitgaven op basis van betaalde facturen en prestatiebewijzen. Denk aan inhuur van externen, aankoop van machines en materialen, communicatiekosten en toerekenbare reis- en verblijfskosten van personeel.

Afschrijvingskosten

Voor zaken die in bezit zijn van de subsidieontvanger en voor het project worden gebruikt. Berekening volgens de gangbare bedrijfseconomische afschrijvingsperiode, toegerekend naar evenredigheid van de gebruikstijd voor het project ten opzichte van de normale bezetting.

Bijdragen in natura

Op geld te waarderen inbreng van producten of diensten waarvoor geen bonnen of betaalbewijzen bestaan (goederen, diensten, grond of onroerend goed). De waarde moet onafhankelijk worden vastgesteld; bij grond mag deze niet hoger zijn dan de marktwaarde, bijvoorbeeld op basis van de WOZ-waarde.

Forfaitaire opslagen (indien gekozen)

Afhankelijk van de gekozen verantwoordingsoptie kun je werken met een forfait van 23% voor loonkosten en eigen arbeid over de overige directe kosten, of een forfait van 40% voor overige kosten over de loonkosten en eigen arbeid.

Legeskosten

Deze komen uitsluitend voor niet-overheden voor subsidie in aanmerking (in afwijking van de standaardregel dat legeskosten niet subsidiabel zijn).

Wat komt niet voor subsidie in aanmerking

• Investeringen in het watersysteem waar uitsluitend landbouwers van profiteren (het effect moet dus verder gaan dan alleen het eigen bedrijf)
• Afvoer- en stortkosten van vrijkomende grond, puin of bagger
• Aanleg van kruidenrijk grasland als de bemesting in het verleden of het bemestingsplan hier niet op aansluiten
• Plant- en zaaigoed dat niet inheems of autochtoon is
• Kosten die niet rechtstreeks aan de gesubsidieerde activiteit zijn toe te rekenen
• Rente, bankkosten, financieringskosten, juridische kosten voor gerechtelijke procedures, boetes, fooien, geschenken, personeelsactiviteiten, gratificaties, bonussen, outplacementtrajecten en representatiekosten
• Kosten ter voorbereiding van de aanvraag zelf
• Vervangingsinvesteringen
• Verrekenbare of compensabele btw
• Aankoop van landbouwproductierechten en betalingsrechten
• Aankoop van dieren
• Aankoop van grond voor meer dan 10% van de totale subsidiabele kosten (met uitzondering tot 30% bij milieubehoud en behoud van koolstofrijke bodems)
• Investeringen die je toch al wettelijk verplicht moet doen
• Investeringen met een negatief effect op de omgeving

Voor het onderbouwen van je begroting gebruik je het verplichte begrotingsformat (Excel). Kosten moet je onderbouwen met bijvoorbeeld een offerte, een standaardsystematiek voor kostenramingen (SSK) of een kostenoverzicht op basis van het Handboek Catalogus Groenblauwe Diensten.

De hoogte van de subsidie is gebonden aan een minimum en een maximum, die verschillen per type maatregel:

• Landschapsmaatregelen (1 t/m 12): minimaal € 500.000 en maximaal € 2.500.000
• Watermaatregelen (13 t/m 17): minimaal € 500.000 en maximaal € 1.500.000

Haalt je aanvraag, op basis van de beoordeling door de adviescommissie, geen € 500.000 aan subsidie, dan wordt de aanvraag geweigerd. Dit is dus een harde ondergrens, geen richtlijn.

Het totale beschikbare budget voor deze subsidieronde was € 4.000.000, opgesplitst in twee potjes: € 2.500.000 voor landschapsmaatregelen (waarvan € 1.075.000 Europese ELFPO-middelen en € 1.425.000 provinciale middelen) en € 1.500.000 voor watermaatregelen (waarvan € 645.000 Europese ELFPO-middelen en € 855.000 nationale middelen). Beide potjes zijn nu op: het resterende budget staat op € 0 en aanvragen is niet meer mogelijk.

Tijdens de uitvoering kun je een voorschot krijgen van maximaal 50% van het verleende subsidiebedrag; dit percentage kan na verlening niet meer worden aangepast. Daarnaast is één keer per half kalenderjaar een deelbetaling mogelijk op basis van gemaakte en betaalde kosten. Voorschotten en deelbetalingen samen mogen niet meer bedragen dan 90% van de verleende subsidie; het laatste deel volgt dus altijd bij de eindafrekening (vaststelling).

Stap 1: Account aanmaken en inloggen

Je dient je aanvraag digitaal in via het GLB-webportal (glb-webportal.nl). Voor toegang heb je een account nodig; inloggen kan met eHerkenning of, als dat niet van toepassing is, via het stappenplan op de website (eventueel met eIDAS of een handmatige registratie).

Stap 2: Aanvraag starten

Je klikt op '+ Nieuw' en selecteert de juiste delegated body (SNN) en de juiste openstelling. Je geeft de projectnaam op (in het Nederlands en Engels) en je rol: penvoerder (bij een solo-aanvraag of als vertegenwoordiger van projectpartners), projectpartner (als je met kostendragende partners samenwerkt) of intermediair (bijvoorbeeld een subsidieadviseur).

Stap 3: Aanvraagformulier invullen

In het portal doorloop je onder meer: projectkenmerken, projectgegevens, monitoring, gegevens penvoerder (en eventueel overige aanvragers en intermediair), begroting, financiering, uitgavenplanning en documenten. Elk onderdeel krijgt een vinkje zodra het compleet is.

Verplichte documenten die je aanlevert

• Projectplan conform het SNN-format Dit is het verplichte format waarin je onder meer beschrijft: de achtergrond en probleemanalyse, de uit te voeren maatregel(en) uit bijlage 1, de beoogde resultaten, een plankaart (of zoekgebiedenkaart als de locatie nog niet vaststaat), risicofactoren, mogelijke negatieve omgevingseffecten, en een onderbouwde toelichting per selectiecriterium (effectiviteit, haalbaarheid, efficiëntie, urgentie). Wordt ingevuld en ondertekend door de aanvrager/penvoerder.

• Begroting en financiering (Excel-format) Verplichte bijlage waarin je de kosten per kostensoort en de financiering specificeert. Dit format wordt automatisch doorgerekend (tabblad "samenvatting" hoef je niet zelf te vullen). Ingevuld door de aanvrager/penvoerder, eventueel per projectpartner.

• Samenwerkingsovereenkomst (alleen bij een samenwerkingsverband) Verplicht format waarin de rechtsvorm van alle partners, de doelstelling van de samenwerking, de taakverdeling, bevoegdheden en verantwoordelijkheden, en de verdeling van baten en lasten worden vastgelegd. Moet door alle partners worden ondertekend; een digitale handtekening volstaat niet, alleen een geprint en ondertekend exemplaar is geldig. Ondertekend door de bevoegde vertegenwoordiger van elke projectpartner (penvoerder plus alle partners).

• Verklaring geen financiële moeilijkheden (voor elke projectpartner die een onderneming is)

• MKB-verklaring, inclusief juridische organisatiestructuur (voor elke projectpartner die een onderneming is)

• Beslissing op andere subsidies (indien van toepassing, als je voor dezelfde activiteiten al ergens anders subsidie hebt aangevraagd of ontvangen)

• Btw-verklaring (alleen nodig als een projectpartner niet btw-plichtig is en de btw niet kan verrekenen of compenseren, en daardoor de kosten inclusief btw begroot; op te vragen bij de Belastingdienst)

• IKS-goedkeuring (indien van toepassing, alleen relevant voor kennisinstellingen die de Integrale Kostensystematiek gebruiken)

Aanvullende documenten, afhankelijk van je situatie

• Een erkend certificaat of kwaliteitskeurmerk (SKAL of Demeter) als je een biologische bedrijfsvoering hebt
• Inschrijfnummer en documentatie van een certificerende instantie als je omschakelt naar biologische landbouw
• Een onderbouwing van de noodzaak van grond- en bodembewerking
• Een toelichting waaruit blijkt dat landschappelijke/cultuurhistorische doelen zoveel mogelijk gecombineerd worden met flora-, fauna- en waterdoelen
• Een beschrijving dat gebruikt zaai- en plantmateriaal inheems is en past bij de bodemsoort
• Een archeologische onderbouwing (bij specifieke maatregelen met pingoruïnes, dobben, terpen of omgrachting)
• Een toelichting of watermaatregelen wel of geen invloed hebben op waterkwantiteit (voor het bepalen van 70% of 100% subsidie)
• Een toelichting dat de watermaatregelen zijn toegestaan op de projectlocatie (met de kaart uit de maatregelenlijst)
• Een omschrijving van benodigde vergunningen als de activiteit mogelijk negatieve omgevingseffecten heeft

Stap 4: Indienen

Zodra alle onderdelen een vinkje hebben, wordt de knop 'Indienen' beschikbaar. Je gaat akkoord met de voorwaarden en dient de aanvraag in. Je ontvangt een bevestiging per e-mail.

Je kunt de aanvraag na indiening nog wijzigen (zolang de regeling nog open is) via 'Nieuwe versie', of intrekken via de knop 'Intrekken' met een bevestigingscode per e-mail.

Beoordeling

Na indiening beoordeelt een adviescommissie, samen met het SNN, jouw aanvraag. Er wordt gestreefd naar een besluit binnen 22 weken na de uiterste indieningsdatum. Tijdens deze periode word je op de hoogte gehouden van de status van je aanvraag, en het besluit ontvang je per e-mail.

Kan de beoordelaar tijdens de behandeling aanvullende vragen hebben? Dan start deze een gesprek via het communicatieonderdeel van het webportal. Je ontvangt hierover een e-mail en beantwoordt de vragen binnen de aangegeven termijn (met eventueel de mogelijkheid om uitstel aan te vragen).

Verlening

Bij een positief besluit ontvang je een verleningsbeschikking met het maximale subsidiebedrag en de datum waarop het project uiterlijk afgerond moet zijn (uiterlijk twee jaar na de verlening, en in elk geval niet later dan 30 juni 2028).

Bevoorschotting

Je kunt een voorschot aanvragen van maximaal 50% van de verleende subsidie. De hoogte van dit voorschot kan na verlening niet meer worden gewijzigd.

Deelbetalingen

Tijdens de looptijd kun je één keer per half kalenderjaar een aanvraag voor een deelbetaling indienen, op basis van gemaakte en betaalde kosten. Voorschotten en deelbetalingen samen mogen niet meer bedragen dan 90% van de verleende subsidie; het restant volgt bij de vaststelling.

Rapportageverplichtingen tijdens de looptijd

Gedurende de projectperiode rapporteer je jaarlijks over de voortgang van je project. Ook moet je een goed werkende projectadministratie voeren waaruit blijkt: de aard, inhoud en voortgang van de activiteiten, welke kosten zijn gemaakt en betaald, en (indien van toepassing) hoeveel uur per persoon aan het project is besteed. Deze administratie bewaar je minimaal vijf jaar na de subsidievaststelling (bij een gerechtelijke procedure: tien jaar na afhandeling ervan).

Vaststelling

Heb je het project afgerond, dan dien je een verzoek tot vaststelling in. Je verleningsbeschikking geeft aan op welk moment dit moet gebeuren; ben je eerder klaar, dan kun je direct een vaststellingsverzoek indienen. Bij een compleet verzoek streeft SNN naar een besluit binnen 13 weken.

Voor de vaststelling stuur je in ieder geval mee:

• een facturen- en urenoverzicht (uit het GLB-webportal)
• een kopie van facturen en betaalbewijzen
• urenregistratieformulieren en een kopie loonstrook (indien van toepassing)

Het vaststellingsverzoek dien je in via het GLB-webportal (met eHerkenning), onder 'Rapportages' kies je voor 'Ik wil een eindrapportage indienen'. Na indiening laat je dit per e-mail weten aan plattelandsontwikkeling@snn.nl.

Verplichtingen tijdens de instandhoudingsperiode

Na vaststelling loopt de instandhoudingsverplichting nog jaren door: je houdt de investering minimaal tien jaar in stand (bij maatregel 2: minimaal drie jaar). Voor maatregel 2 geldt bovendien een verplichte (spuit)vrije bufferzone van 50 meter gedurende de hele instandhoudingsperiode, en voor maatregel 11 (historische paden) moet het pad in die periode open blijven voor wandelaars.

Verder meld je onverwijld als aannemelijk wordt dat je de activiteiten niet, niet tijdig of niet geheel kunt uitvoeren, of niet aan de verplichtingen kunt voldoen, en meld je surseance, faillissement of schuldsanering zodra dit speelt.