Regeling Europese Landbouwsubsidies provincie Fryslân 2023-2027, paragraaf 2.2 Productieve investeringen groen-blauw en dierenwelzijn

De subsidie was bedoeld voor individuele landbouwers en voor samenwerkingsverbanden van minimaal twee niet aan elkaar verbonden landbouwbedrijven in Fryslân. Loonwerkers vielen buiten de doelgroep. Je kon subsidie krijgen voor fysieke investeringen die je bedrijf duurzamer maken op het gebied van waterkwaliteit en bodem, energie en klimaat, biodiversiteit, natuurinclusieve landbouw, dierenwelzijn en het efficiënt gebruiken van natuurlijke hulpbronnen. Welke machines en installaties precies subsidiabel waren, stond in een uitgebreide investeringslijst (opgesteld door Wageningen University & Research) met daarbij een puntenscore per investering.

De subsidie bedroeg minimaal € 25.000 en maximaal € 124.999 per aanvraag. Landbouwers konden 40% van de subsidiabele kosten krijgen, jonge landbouwers (jonger dan 40 jaar) 55%.

De beoordeling verliep via een tendermethode: na de sluitingsdatum werden alle aanvragen gerangschikt op basis van hun puntenscore uit de investeringslijst, en de aanvragen met de meeste punten kregen als eerste subsidie totdat het budget op was. Snel indienen gaf dus geen streepje voor.

Aanvragen verliep via het GLB-webportal met eHerkenning, met onder meer een verplicht projectplan, begroting, offertes, mkb-verklaring en een verklaring over financiële moeilijkheden.

Wie in aanmerking komt:

• Je bent landbouwer met een landbouwbedrijf in Fryslân, of
• Je vraagt aan als samenwerkingsverband van minimaal twee niet aan elkaar verbonden landbouwbedrijven.
• Loonwerkers vallen af. Alleen (jonge) landbouwers en landbouwbedrijven die landbouwactiviteiten uitvoeren mogen aanvragen. Landbouwactiviteiten zijn de primaire productie van landbouwproducten en handel daarin. Uit je KvK-inschrijving moet blijken dat je landbouwer bent, niet loonwerker. De investering mag niet ingezet worden voor loonwerk of werk bij derden.
• Als je als samenwerkingsverband op basis van jonge landbouwer aanvraagt, moet iedereen in de samenwerking jonge landbouwer zijn. Een combinatie van een landbouwer en een jonge landbouwer in één samenwerkingsverband mag niet.
• Per landbouwbedrijf kan maar één keer subsidie worden aangevraagd, ook als het bedrijf uit meerdere landbouwers bestaat.
• Meer dan één aanvraag indienen is een weigeringsgrond (je mag wel meerdere investeringen in één aanvraag combineren).

Knock-out op de investering zelf:

• De investering moet voorkomen op de investeringslijst (bijlage 1 van het openstellingsbesluit) en geplaatst of gebruikt worden in Fryslân.
• Zelfrijders en tractoren zijn uitgesloten, met uitzondering van elektrische of waterstof aangedreven varianten onder categorie Energie en klimaat 3.1.
• Abonnementen op software-updates en servicecontracten zijn uitgesloten.
• Bij investeringen voor energieopwekking moet je de energie zelf gebruiken; (netto) energieleverancier worden is niet toegestaan.
• Computers, laptops, tablets en smartphones voor het aflezen van ICT en sensortechniek zijn uitgesloten.

Financiële knock-outs:

• De subsidiehoogte moet minimaal € 25.000 zijn. Komt jouw aanvraag na beoordeling uit op minder dan € 25.000, dan wordt de subsidie geweigerd. Bij een subsidiepercentage van 40% betekent dit een investering van minimaal € 62.500, bij 55% minimaal € 45.454,55.
• Onderneming(en) in financiële moeilijkheden komen niet in aanmerking (te onderbouwen met de verklaring financiële moeilijkheden GLB).

Jonge landbouwer (voor het hogere percentage van 55%) moet:

• jonger zijn dan 40 jaar op 31 december van het aanvraagjaar (geboren op 31-12-1987 of later voor aanvraagjaar 2026);
• bedrijfshoofd zijn: als natuurlijk persoon het bedrijf in eigen naam uitoefenen, mede belast zijn met de dagelijkse bedrijfsvoering, en langdurige blokkerende zeggenschap hebben;
• een landbouwdiploma hebben, of minimaal 2 jaar aantoonbare ervaring aangevuld met een relevant getuigschrift.

Overige weigeringsgronden: aanvraag buiten de openstellingsperiode ontvangen, of niet voldoen aan de subsidievereisten uit de regeling of het openstellingsbesluit.

Subsidiabel waren uitsluitend de koop of huurkoop van nieuwe machines en installaties die voorkomen op de investeringslijst in bijlage 1 van het openstellingsbesluit. De lijst is opgesteld door Wageningen University & Research en ingedeeld in vijf thema's, elk met eigen categorieën en een puntenscore per investering (de score telt mee bij de beoordeling, zie de sectie Voorwaarden). Per categorie geldt een eigen lijst van wel en niet subsidiabele onderdelen. Belangrijkste categorieën:

1. Water

• Regelbare drainage (17 punten): aanschaf en aanleg van regelbare drainage of aanpassing van bestaande drainage met extra ontluchtingsdrain.
• Stuwen (14 punten): waterconserveringsstuw, knijpstuw, zoete stuw.
• Ondergrondse waterberging (15 punten): freshmaker, kreekrug-infiltratiesystemen, diepdraininfiltratie.
• Materieel tegen perceelafspoeling (17 punten): drempelmachine, wafeltjesmachine, gitterrollen.
• Waterbesparende precisieberegening en irrigatie (18 punten): dripirrigatie, beregeningsboom, sub-surface druppelirrigatie, debietmeters en bijbehorende software. Niet subsidiabel: reguliere beregeningshaspels, pompen, aggregaten, sproeibomen voor gewasbescherming, waterreservoirs.
• Waterbeheervoorzieningen tegen erfafspoeling (14 punten): vul- en wasplaats voor spuitmachines, zuiveringssystemen, kistenwasser, opvangputten, helofytenfilter. Niet subsidiabel: systemen voor lozen van kassenafvalwater, overkappingen voor voeder- of mestopslag, erfherinrichting, kuilplaten.
• Bovengrondse wateropvang (16 punten): waterbassins en silo's voor hemelwater, inclusief hekwerk en graafwerk.
• EC-meters en monitoringssensoren (16 punten): vocht-, zuur- en zoutmeters, grondwater- en oppervlaktewatermeters, penetrometers, pH-meters.

2. Biodiversiteit en biologische bestrijding

• Autonome/semi-autonome niet-chemische bestrijding (16 punten): thermische, mechanische, laser- of elektrische bestrijdingssystemen. Niet: sorteermachines.
• Strokenteelt en gewasdiversiteit (16 punten), vaste rijpaden (18 punten), agroforestry (17 punten), bodemverdichting-vermindering met rups- of brede banden (16 punten).
• Onkruid-, plaag- en ziektebestrijding (15 punten): schoffeltuig, wieders, weed seed crusher.
• Verwerken bedrijfsgewassen tot krachtvoer (14 punten): alleen eerstegraad bewerking zoals malen, pletten, snijden, hooidrooginstallaties. Niet: voermengwagens, sleufsilo's, maïshakselaars.
• Verwerken bedrijfsgewassen tot meststoffen (16 punten).
• Verwerken organisch restmateriaal (16 punten): mulchen, eco-ploeg, maai/blaas-systemen voor slootkanten, baggerspuit. Niet: mestverwerkingsinstallaties, reguliere grasmaaiers, kiepwagens.

3. Energie en klimaat

• Elektrische/waterstof machines (13 punten): elektrische tractoren, oplaadpunten. Niet: elektrische personenvoertuigen, heftrucks, shovels, PV-systemen (zonnepanelen).
• Aanpassing klimaatverandering (16 punten): nachtvorstpropeller, hagelnetten, regenkappen, insectengaas.
• Duurzame energie en warmtewinning (16 punten): accusysteem voor opgewekte energie, warmtepompen, kleinschalige windturbines (max. 15 meter ashoogte, max. 20 kW), kleine electrolyser. Niet: temperatuurregulatie bedrijfswoningen, zonnepanelen voor bedrijfsgebouwen.
• Vergistingsinstallaties voor plantaardig materiaal (15 punten). Niet: mestvergistingsinstallaties.

4. Veehouderij

• Comfortabele ligplaatsen (18 punten): matrassen, diepstrooiselboxen met minimale eisen aan indrukbaarheid en strooiselkering. Niet: de stal zelf.
• Digitale voorzieningen weidegang (18 punten), voorzieningen weidegang graasdieren (17 punten, niet: kavel- en koepaden), wolfwerende voorzieningen (18 punten, alleen binnen het subsidiegebied wolven Fryslân), stalklimaat (17 punten, niet: elektrische stalverlichting), vrijloopkraamhokken zeugen (18 punten), monitoringssystemen diergezondheid (15 punten).

5. Precisielandbouw

• Precisiebemesting (18 punten): fertigatiesystemen, NIRS-meting. Niet: zodenbemester.
• Precisiegewasbescherming met reducerende technieken (16 punten): driftreductie van minimaal 95% moet op de offerte staan.
• Plaatsspecifieke precisiegewasbescherming (18 punten), precisiezaai (18 punten).

Algemene uitsluitingen (gelden voor alle categorieën): zelfrijders en tractoren (behalve elektrisch/waterstof onder 3.1), abonnementen op software-updates en servicecontracten, investeringen voor energieopwekking waarbij je (netto) energieleverancier wordt, en computers, laptops, tablets en smartphones voor het aflezen van ICT en sensortechniek.

Kosten die zijn gemaakt vóór indiening van de aanvraag zijn niet subsidiabel, ook een offerte die al getekend is voor de aanvraagdatum telt niet mee.

De subsidie bedraagt minimaal € 25.000 en maximaal € 124.999 per aanvraag. Dit maximum geldt per individuele landbouwer én, bij een samenwerkingsverband, voor het samenwerkingsverband als geheel (dus niet per deelnemer).

Het subsidiepercentage is:

• 40% van de subsidiabele kosten voor landbouwers;
• 55% van de subsidiabele kosten voor jonge landbouwers (jonger dan 40 jaar, met bedrijfshoofdschap en vakbekwaamheid, zie voorwaarden).

Minimale investering om aan het minimumbedrag van € 25.000 te komen:

• bij 40%: investering van minimaal € 62.500;
• bij 55%: investering van minimaal € 45.454,55.

Is jouw investering kleiner, dan kun je overwegen de aanvraag als samenwerkingsverband in te dienen: de minimumsubsidie van € 25.000 geldt namelijk voor de hele aanvraag, niet per deelnemer.

Subsidie stapelen (combineren met andere subsidies) mag, tot aan het maximale subsidiebedrag dat je voor deze regeling kunt ontvangen. Ontvang je voor dezelfde investering ook een andere subsidie, dan wordt die in mindering gebracht op het bedrag dat je van deze regeling nog kunt ontvangen (zie het rekenvoorbeeld met de airco in de stal, waar € 10.000 andere subsidie wordt afgetrokken van de maximale € 60.000, zodat er € 50.000 overblijft).

Er is geen mogelijkheid tot voorschot of deelbetaling: de volledige subsidie wordt pas uitgekeerd bij de vaststelling, na afronding van het project.

Het budget was verdeeld over twee gescheiden potten: € 2.000.000 voor jonge landbouwers en € 2.000.000 voor overige landbouwers, allebei volledig gefinancierd vanuit EU-middelen. Omdat het resterend budget nu € 0 is, is er voor deze ronde niets meer te verdelen.

Stap 1: documenten verzamelen

Voordat je begint, verzamel je alle benodigde stukken:

• Projectplan volgens het format van SNN (Projectplan PIL Fryslân 2026, DOCX), ondertekend door de aanvrager of penvoerder.
• Begroting van de kosten inclusief toelichting (Begrotingsformat PIL Fryslân 2026, XLSX), waarin je per investering de categorie, punten en begroot bedrag invult.
• Minimaal 3 offertes per investering boven € 25.000, door de aanvrager verzameld.
• Mkb-verklaring (PDF), ondertekend door de tekenbevoegde van de organisatie, met KvK-nummer.
• Verklaring (niet in) financiële moeilijkheden GLB (PDF), ondertekend door naam en functie van de ondertekenaar namens de onderneming.
• Kopie bankafschrift, ter verificatie dat het IBAN op naam van de onderneming staat.
• Optioneel: SKAL- of Demeter-certificaat of registratie als omschakelaar, als je (deels) biologisch werkt (voor het extra beoordelingspunt).
• Samenwerkingsovereenkomst (DOCX), verplicht als je met een samenwerkingsverband aanvraagt. Alle projectpartners ondertekenen dit document; digitale handtekeningen volstaan niet, alleen een geprint en ondertekend formulier is geldig.
• Bewijsstuk van start vergunningprocedure, als voor je investering een vergunning nodig is.
• Notariële akte of maatschapsakte, als je als jonge landbouwer aanvraagt.
• Landbouwdiploma of bewijs van vakbekwaamheid, als je als jonge landbouwer aanvraagt.
• Beslissingen op andere subsidies, indien van toepassing.
• Machtigingsformulier GLB 23-27 (PDF), als je een intermediair (bijvoorbeeld een subsidieadviseur) machtigt om voor jou aan te vragen.

Stap 2: inloggen en aanvraag starten

Je logt in op het GLB-webportal (https://www.glb-webportal.nl/mijn/LoginPage) met eHerkenning. Log je voor het eerst in, dan maak je eerst een account aan en bevestig je dit binnen 72 uur via de link of code in de bevestigingsmail. Bij de keuze voor "delegated body" selecteer je Samenwerkingsverband Noord-Nederland, en daarna zoek je de juiste openstelling in jouw regio.

Stap 3: gegevens invullen

In het webportal vul je stap voor stap in: projectkenmerken, projectgegevens, monitoringvragen, gegevens van de penvoerder (en bij een samenwerkingsverband: overige aanvragers), eventueel de intermediair met machtigingsdocument, de begroting, de financiering en de uitgavenplanning. Elk onderdeel krijgt een vinkje zodra het compleet is. Tot slot upload je alle documenten.

Stap 4: indienen en ontvangstbevestiging

Zodra alle onderdelen een vinkje hebben, wordt de knop "Indienen" beschikbaar. Na akkoord met de voorwaarden dien je de aanvraag in en ontvang je direct een ontvangstbevestiging per e-mail.

Stap 5 en 6: rangschikking en beoordeling

Na de sluitingsdatum worden alle aanvragen gerangschikt op puntenaantal (zie sectie Voorwaarden). Vervolgens beoordeelt SNN de aanvragen die voldoende punten hebben inhoudelijk.

Wil je je aanvraag na indiening nog wijzigen? Dat kan zolang de subsidieregeling nog niet gesloten is, via de knop "Nieuwe versie" in het webportal, waarna je opnieuw op "Indienen" moet klikken. Intrekken kan ook, via de knop "Intrekken", met een bevestigingscode die je per e-mail ontvangt.

Beoordelingsvolgorde

De beoordeling verloopt in twee fasen. Eerst worden alle volledige aanvragen gerangschikt op basis van hun puntenscore uit de investeringslijst (zie sectie Voorwaarden). Pas daarna worden de aanvragen met voldoende punten inhoudelijk beoordeeld door SNN, in de volgorde van de ranking, totdat het beschikbare budget op is. Het kan voorkomen dat een project na beoordeling toch geen subsidie krijgt; komt er daardoor budget vrij, dan kan de volgende aanvraag in de ranking alsnog in aanmerking komen. Ook hierover ontvang je bericht.

Verleningsbeschikking

Bij een positief besluit ontvang je een verleningsbeschikking met het maximale subsidiebedrag en de uiterste datum waarop het project afgerond moet zijn.

Geen voorschot of deelbetaling

Er kan geen voorschot of deelbetaling worden verstrekt. Je ontvangt de subsidie dus in één keer, na de vaststelling, wanneer het project volledig is afgerond en de kosten zijn gemaakt en betaald.

Verplichtingen tijdens de looptijd

• Er is geen verplichting om binnen twee maanden na de beschikking te starten met de uitvoering.
• Er is geen jaarlijkse voortgangsrapportage verplicht, behalve bij een verzoek tot wijziging van de subsidie: dan moet je een voortgangsverslag indienen.
• Je mag niet wisselen van investeringscategorie ten opzichte van wat je hebt aangevraagd.
• Wijzigingen in de projectkosten tijdens de uitvoering moet je melden bij SNN, met een onderbouwing van de redelijkheid van de nieuwe kosten.
• De investering moet minimaal 5 jaar in stand worden gehouden, of 3 jaar als je een mkb-onderneming bent (instandhoudingsverplichting).
• Betalingen voor de investering mogen in termijnen, zolang het volledige bedrag vóór de einddatum van het project is gemaakt en betaald. De einddatum is uiterlijk twee jaar na de subsidieverlening.

Vaststelling

Je dient het verzoek tot vaststelling in via het GLB-webportal, uiterlijk op 30 juni 2028. Dien je te laat in, dan vervalt je recht op de verleende subsidie. Bij het vaststellingsverzoek beschrijf je onder meer de uitgevoerde activiteiten, hoe de investering bijdraagt aan je projectdoelstelling, de afrondingsdatum, of de investering gebruiksklaar is, hoe je over de subsidie hebt gecommuniceerd, en hoe je de investering de komende drie jaar op je bedrijf gebruiksklaar houdt.

Verplichte bijlagen bij de vaststelling:

• Prestatieverantwoording: bewijs dat je de investering gebruikt in je eigen bedrijf, bijvoorbeeld een factuur met betaalbewijs, opdrachtbevestiging, of foto's/video van de investering (inclusief foto's van eventuele registratienummers).
• Bewijs van publicatie over de subsidie, bijvoorbeeld foto's van vermeldingen op je website of social media.
• Indien van toepassing: de getekende vergunning (als je die nog niet eerder aanleverde).
• Bij subsidies van € 50.000 of hoger: een foto van de informatieplaquette.

De subsidie wordt uiteindelijk vastgesteld op basis van foto's en eventueel facturen of vergelijkbare documenten.