Regeling Europese Landbouwsubsidies provincie Fryslân 2023-2027 – Niet-productieve investeringen op niet-landbouwbedrijven

De regeling bestond uit twee onderdelen. Het eerste onderdeel richtte zich op herstel en inrichting van het cultuurlandschap (bijlage 1) en stond open voor natuurlijke personen, rechtspersonen en samenwerkingsverbanden, denk aan grondeigenaren, pachters, dorpsbelangen, (erfgoed)stichtingen en natuur- en landschapsorganisaties. Landbouwers vielen buiten deze subsidie. Het tweede onderdeel (bijlage 2, watermaatregelen) was uitsluitend bedoeld voor waterschappen.

Je kreeg 70% of 100% van de subsidiabele kosten, met een minimale subsidie van € 100.000 en een maximale subsidie van € 500.000 voor investeringen uit bijlage 1, en een minimum van € 200.000 en maximum van € 4.000.000 voor bijlage 2.

Aanvragen ging via het GLB-webportal van SNN, met een verplicht projectplan, begroting, financieringsplan en locatiekaart. Aanvragen werden na de sluitingsdatum gerangschikt op kwaliteit (een tender), waarbij de hoogst scorende projecten als eerste subsidie kregen totdat het budget op was.

Deze openstelling is nu gesloten: het resterend budget is € 0 en er kan niet meer worden aangevraagd.

Wie in aanmerking komt:

• Natuurlijke personen en rechtspersonen
• Samenwerkingsverbanden van natuurlijke personen en rechtspersonen

Denk aan grondeigenaren, pachters, dorpsbelangen, (erfgoed)stichtingen, (erfgoed-/oudheidkundige) verenigingen en natuur- en landschapsorganisaties.

Wie afvalt:

• Landbouwers komen niet in aanmerking voor deze subsidie.
• Voor de investeringen uit bijlage 2 (watermaatregelen) geldt een uitzondering: die zijn uitsluitend bedoeld voor waterschappen. Particulieren en andere organisaties konden hiervoor dus geen subsidie krijgen.

Verdere knock-outeisen:

• De aanvraag moest binnen de openstellingsperiode (1 mei 2025 9:00 uur tot en met 30 juli 2025 17:00 uur) volledig zijn ingediend bij SNN. Een aanvraag die op de uiterste datum nog niet volledig was, werd geweigerd.
• Je mocht nog niet gestart zijn met de uitvoering van de activiteiten voordat je de aanvraag indiende.
• De subsidie moest, na beoordeling, minimaal € 100.000 bedragen bij investeringen uit bijlage 1 (cultuurlandschap) of minimaal € 200.000 bij investeringen uit bijlage 2 (water). Kwam de aanvraag daar (na toetsing) onder, dan werd de subsidie geweigerd.
• Bij de rangschikking moest de aanvraag minimaal 30 van de 50 te behalen punten scoren. Minder dan 30 punten betekende automatisch weigering.
• In één subsidieaanvraag konden activiteiten uit bijlage 1 en bijlage 2 niet gecombineerd worden: je koos voor investeringen in landschapselementen óf voor water, niet voor beide.
• De investeringen moesten in hoofdzaak op niet-landbouwgronden plaatsvinden, met een link naar de landbouw (bijvoorbeeld omdat de maatregel negatieve effecten van landbouw op landschap, bodem of water compenseert). Randen van landbouwgrond mochten wel worden meegenomen als dat voor de activiteit nodig was.
• Voor bijlage 1 gold bovendien een geografische begrenzing per maatregel: de investering moest passen binnen de aangewezen landschapstypen, kernen, of kaartlagen (zoals de Cultuurhistorische Kaart of de Landschapstypenkaart). Viel je locatie daarbuiten, dan kwam de activiteit niet in aanmerking.
• Bepaalde kosten en activiteiten waren categorisch uitgesloten (zie 'Waarvoor krijg je subsidie?'), zoals investeringen in het watersysteem waar uitsluitend landbouwers van profiteren, of activiteiten op grond die al als gemeentelijk openbaar groen is ingericht.

Let op: deze openstelling is inmiddels gesloten, het resterend budget is € 0 en aanvragen is niet meer mogelijk.

Kostensoorten en tarieven

• Loonkosten (inclusief overheadkosten) Dit zijn de loonkosten van medewerkers die aan het project werken. Er zijn twee manieren om deze te berekenen, afhankelijk van welke optie in het openstellingsbesluit of de aanvraag wordt gebruikt:
• Zonder vereenvoudigde kostenoptie: een individueel uurtarief per medewerker (bruto jaarloon plus 44,2% werkgeverslasten, gedeeld door 1.720 uur), eventueel vermeerderd met 15% voor overhead. Of vaste uurtarieven: € 44 voor een projectmedewerker, € 50 voor een landbouwer, € 78 voor een adviseur, € 88 voor een projectleider of expert.
• Met vereenvoudigde kostenoptie voor arbeidskosten: loonkosten en eigen arbeid worden berekend als 0,23 keer de overige subsidiabele kosten.
• Met vereenvoudigde kostenoptie voor overige kosten: een uurtarief van € 43 (eigen arbeid) of het individuele medewerkertarief, waarna het totaal met 0,4 wordt vermenigvuldigd voor overige kosten. Of vaste tarieven: € 54 (projectmedewerker), € 60 (landbouwer), € 95 (adviseur), € 107 (projectleider of expert). Het aantal te subsidiëren uren per jaar is per medewerker gemaximeerd op 1.372 uur (bij een uurtarief) of 1.720 uur bij het individuele jaarloontarief, naar rato bij deeltijd.

• Eigen arbeid De kosten van door de subsidieontvanger zelf verrichte arbeid inclusief overheadkosten. Ook hier geldt: € 50 per uur zonder vereenvoudigde kostenoptie, of € 43 per uur met de vereenvoudigde kostenoptie voor overige kosten. Maximaal 1.372 uur per jaar per persoon.

• Kosten derden Andere kosten waarvoor een factuur of document met gelijkwaardige bewijskracht kan worden overlegd, zoals de inhuur van aannemers, adviseurs of leveranciers voor de uitvoering van de maatregelen.

• Legeskosten (uitsluitend voor niet-overheden) Legeskosten komen alleen voor subsidie in aanmerking als de aanvrager geen overheidsorganisatie is.

Niet-subsidiabele kosten De volgende kosten komen expliciet niet voor subsidie in aanmerking:

• Investeringen in het watersysteem waar uitsluitend landbouwers van profiteren.
• Afvoer- en stortkosten van vrijkomende grond, puin of bagger bij investeringen uit bijlage 1.
• Activiteiten op grond die op het moment van publicatie van het openstellingsbesluit al is ingericht als gemeentelijk openbaar opgaand groen.
• Het aanleggen van kruidenrijk grasland wanneer de bemesting in het verleden en het bemestingsplan hier niet op aansluiten.
• Plant- en zaaigoed dat niet inheems of autochtoon is.

Daarnaast gelden de algemene uitsluitingen uit de regeling, zoals: rentekosten, bankkosten, boetes en sancties, kosten van voorbereidende handelingen, vervangingsinvesteringen, verrekenbare of compensabele btw, winstopslagen binnen een groep, aankoop van grond boven 10% van de subsidiabele kosten (met uitzonderingen tot 30% bij milieubehoud), en kosten van investeringen die nodig zijn om aan een wettelijke verplichting te voldoen.

Voor welke activiteiten je de kosten mag maken De investeringslijst in bijlage 1 van de subsidieregeling noemt onder meer: herstel en aanleg van groenstructuren in dorpen en buurtschappen (max. 10.000 inwoners), aanleg en herstel van akker-, gras-, struweelranden en vogel- of wintervoedselakkers, herstel van elzensingels, lanen, houtwallen en heggen, herstel van drenkpoelen, pingoruïnes en dobben, herstel van agrarische erven (max. € 5.000 per erf), herstel van historische waterlopen, túnwallen, landgoederen, historische dijkbiotopen, cultuurlandschappelijke begreppeling en bolle graslandakkers, historische paden, natuurvriendelijke oevers, cultuurlandschappelijke eilandjes en militair erfgoed zoals bunkers.

Bijlage 2 (uitsluitend voor waterschappen) omvat KRW-maatregelen zoals het natuurvriendelijk inrichten of verbreden van watergangen, waterkwaliteitsbaggeren, aanleg van vispassages en visvriendelijke kunstwerken, en klimaatadaptatiemaatregelen zoals de aanleg van infiltratiegreppels, het opzetten van peilen, inrichting van bergings- of retentiegebieden en het verhogen van slootbodems en duikers.

Bijlage 1: herstel en inrichting cultuurlandschap

• Subsidiepercentage: 100% van de subsidiabele kosten.
• Minimum subsidie: € 100.000.
• Maximum subsidie: € 500.000.
• Uitzondering maatregel 5 (herstel agrarische erven): maximaal € 5.000 subsidie per erf. Omdat de minimale aanvraag € 100.000 moest zijn, moest je hiervoor meerdere erven aanvragen of dit combineren met andere maatregelen/categorieën.
• Voor investeringen die alleen gericht zijn op de waterkwantiteit (bijvoorbeeld het verbreden van watergangen zonder verbetering van waterkwaliteit of biodiversiteit, of de aanleg van drainagepoelen) gold een lager percentage van 70% in plaats van 100%.

Bijlage 2: watermaatregelen (alleen waterschappen)

• Subsidiepercentage: 100% van de subsidiabele kosten voor waterkwaliteitsmaatregelen.
• Voor investeringen die alleen gericht zijn op waterkwantiteit: 70% van de subsidiabele kosten.
• Minimum subsidie: € 200.000.
• Maximum subsidie: € 4.000.000.

Totale beschikbare budgetten

• € 1.000.000 was beschikbaar voor investeringen uit bijlage 1 (100% Europese ELFPO-middelen).
• € 8.360.000 was beschikbaar voor investeringen uit bijlage 2 (50% Europese ELFPO-middelen, 50% nationaal aanvullende middelen van Wetterskip Fryslân).
• Totaal subsidieplafond voor deze openstelling: € 9.360.000.

Op de website staat als maximaal bedrag € 500.000 en als minimum € 100.000 genoemd; dat komt overeen met de bedragen die specifiek gelden voor bijlage 1. Voor bijlage 2 (uitsluitend waterschappen) golden de hogere bedragen tot € 4.000.000.

Het resterend budget is nu € 0: er is geen ruimte meer binnen het subsidieplafond en aanvragen is niet meer mogelijk.

Stap 1: aanvraag starten in het GLB-webportal Je logt in op het GLB-webportal (glb-webportal.nl) met eHerkenning (niveau EH2+ of hoger). Alleen ondernemers of organisaties ingeschreven bij de Kamer van Koophandel kunnen eHerkenning aanvragen; dit kost geld en kan enkele werkdagen duren. Particulieren die zelf een aanvraag indienen hebben geen eHerkenning nodig en gebruiken de knop "Anders inloggen". Na inloggen kies je bij "delegated body" voor Samenwerkingsverband Noord Nederland en zoek je de juiste openstelling in jouw regio.

Stap 2: gegevens en documenten invullen en uploaden Je vult de gevraagde gegevens in en upload de verplichte documenten. Verplicht zijn:

• Projectplan volgens het format van SNN (Format projectplan NPI niet landbouw Fryslân 2025). Hierin beschrijf je onder meer de achtergrond, doelstelling, uitvoering, resultaten en de link met de landbouw, en vul je de onderbouwing per selectiecriterium in. Wordt ondertekend/ingediend door de aanvrager of penvoerder.
• Begroting van de projectkosten, inclusief toelichting (bijvoorbeeld via offertes, een SSK-raming of het Handboek Catalogus Groenblauwe Diensten). Hiervoor gebruik je het begrotingsformat (arbeidskosten en/of overige kosten).
• Financieringsplan, dat onderdeel is van het begrotingsformat en waaruit blijkt dat de financiering van je project sluitend is, inclusief een opgave van elders aangevraagde subsidies of vergoedingen.
• Kaart of luchtfoto van de projectlocatie, of een zoekgebiedenkaart als de exacte locatie nog niet bekend is.

Afhankelijk van je project kunnen ook nodig zijn:

• Mkb-verklaring: verplicht voor elke projectpartner die een onderneming is, om te bepalen of je tot het mkb behoort (op basis van fte, jaaromzet en balanstotaal). Wordt ondertekend door de tekenbevoegde van de organisatie.
• Verklaring financiële moeilijkheden GLB: een verklaring dat je organisatie niet in financiële moeilijkheden verkeert, voor elke projectpartner die een onderneming is.
• Machtigingsformulier GLB 23-27: nodig als een intermediair de aanvraag namens jou indient.
• Samenwerkingsovereenkomst (format samenwerkingsovereenkomst GLB 23-27): verplicht bij een samenwerkingsverband. Hierin staan de rechtsvorm van elke partner, de doelstelling van de samenwerking, de rolverdeling, en wie penvoerder is. Moet door alle partners (bevoegde vertegenwoordigers) ondertekend worden; een digitale handtekening volstaat niet, alleen een geprint en ondertekend exemplaar geldt als rechtsgeldig.
• Archeologisch advies: voor specifieke categorieën uit bijlage 1 (pingoruïnes/dobben, sloten rond terpen, omgrachting).
• Onderbouwing van het gebruik van vrijkomende grond.
• Historische of kadastrale kaarten (voor bepaalde categorieën uit bijlage 1).
• Beschrijving van noodzakelijke vergunningen, als de activiteit mogelijk negatieve omgevingseffecten heeft.
• Aanbestedingsstukken, aan de hand van de Checklist Aanbestedingen (afhankelijk van het type aanbestedingsprocedure: enkelvoudig onderhands, meervoudig onderhands, of nationaal/Europees).

Stap 3: ontvangstbevestiging Na indiening ontvang je direct een ontvangstbevestiging.

Stap 4: beoordeling door de adviescommissie De adviescommissie beoordeelt de aanvragen tijdens de eerstvolgende vergadering na de sluitingsdatum, volgens een tendermethodiek. Alle volledige aanvragen worden gerangschikt op basis van de beoordelingscriteria (zie 'Voorwaarden'); de projecten met de hoogste score komen als eerste in aanmerking voor subsidie.

Stap 5: beoordeling door SNN en besluit Als je aanvraag voldoende punten heeft gekregen, beoordeelt SNN de aanvraag inhoudelijk. SNN en de adviescommissie streven samen naar een besluit binnen 22 weken na de uiterste indieningsdatum. Je ontvangt het besluit per e-mail.

Overig: voor uitbetaling van subsidie heb je ook een BRS-nummer nodig, gratis aan te vragen via mijn.rvo.nl (ook hiervoor is eHerkenning nodig). Zorg dat je bankrekeningnummer in 'Mijn Dossier' staat, anders kan er niet worden uitbetaald.

Verleningsbeschikking Bij een positief besluit ontvang je een verleningsbeschikking met het maximale subsidiebedrag en de datum waarop het project uiterlijk afgerond moet zijn. De activiteit moet in ieder geval binnen twee jaar na de subsidieverlening en uiterlijk op 30 juni 2028 zijn uitgevoerd.

Bevoorschotting en deelbetalingen Je kunt een voorschot aanvragen van maximaal 50% van de verleende subsidie. Daarnaast is een deelbetaling mogelijk voor gemaakte en betaalde kosten: dit kan één keer per half kalenderjaar. Voorschot en deelbetalingen samen bedragen nooit meer dan 90% van de verleende subsidie.

Rapportageverplichtingen tijdens de looptijd In de projectperiode moet je jaarlijks rapporteren over de voortgang van je project. In sommige gevallen gelden hierop uitzonderingen; je verleningsbeschikking vermeldt wat voor jouw project geldt.

Vaststelling na afronding Zodra het project is afgerond, dien je een verzoek tot vaststelling in. Je verleningsbeschikking geeft aan op welk moment dit moet gebeuren; ben je eerder klaar, dan kun je direct het vaststellingsverzoek indienen. Verplichte documenten hierbij zijn:

• Eindverslag van het project, in het format van SNN.
• Facturen- en urenoverzicht, uit het GLB-webportal.
• Een kopie van facturen en betaalbewijzen.
• Urenregistratieformulieren en een kopie van de loonstrook, indien van toepassing.

Je dient het verzoek in via het GLB-webportal (hiervoor is eHerkenning nodig, tenzij je als natuurlijk persoon een aanvraag indient; dan volstaat een account op het portaal). Navigeer naar je project, ga naar 'Rapportages' en kies voor 'Ik wil een eindrapportage indienen'. Na indiening meld je dit via plattelandsontwikkeling@snn.nl, zodat SNN weet dat het vaststellingsverzoek klaarstaat.

Is het vaststellingsverzoek compleet, dan streeft SNN ernaar binnen 13 weken een besluit te nemen.

Overige verplichtingen tijdens de looptijd Je moet een projectadministratie voeren waaruit de aard, inhoud en voortgang van de activiteiten blijkt, welke kosten zijn gemaakt en betaald, en (indien van toepassing) hoeveel uur per persoon aan het project is besteed. Deze administratie bewaar je minimaal vijf jaar na de subsidievaststelling (bij een gerechtelijke procedure: tien jaar na afhandeling). Wijzigt er iets in je project, meld dit dan vooraf. Ook meld je onverwijld als surseance, faillissement of schuldsanering wordt aangevraagd, of zodra duidelijk is dat je de activiteiten niet, niet tijdig of niet volledig kunt uitvoeren.

Na oplevering geldt een instandhoudingsverplichting van tien jaar (drie jaar voor bijlage 1, categorie 2). Voor historische paden (bijlage 1, categorie 11) moet het pad gedurende minimaal de instandhoudingstermijn openstaan voor wandelaars, en voor akker-, gras- en struweelranden (maatregel 2) geldt gedurende de instandhoudingsperiode een spuitvrije bufferzone van minimaal 50 meter.