Subsidie Kwaliteitsimpuls Natuur en Landschap Noord-Holland

Functieverandering vergoedt de waardedaling van je grond als je landbouwgrond blijvend omzet naar natuurgrond. Een onafhankelijke taxateur bepaalt het verschil tussen de landbouwkundige waarde en de waarde na omzetting naar natuur.

Investeringssubsidie is bedoeld voor de inrichtingsmaatregelen die nodig zijn om die natuur te realiseren, bijvoorbeeld het aanpassen van de waterhuishouding of het aanleggen van een natuurvriendelijke oever. Dit kan na functieverandering, maar ook op bestaande natuur om de kwaliteit te verhogen of het beheertype aan te passen aan de ambitiekaart.

De regeling staat open van 1 januari 2026 tot en met 30 oktober 2026, 17.00 uur. Aanvragen die daarbuiten binnenkomen, worden niet in behandeling genomen. Aanvragen worden op volgorde van binnenkomst behandeld, dus wie eerder indient, maakt meer kans zolang het budget nog niet op is.

Je vraagt aan via het Subsidieportaal van de provincie (met eHerkenning of DigiD) of per post. Voorafgaand kun je gratis en vrijblijvend een indicatieve taxatie en informeel advies aanvragen om te checken of een aanvraag zinvol is. Bij de aanvraag lever je onder meer een realisatie- of investeringsplan, een locatieaanduiding en een topografische kaart aan. Binnen 13 weken krijg je bericht of je subsidie krijgt.

Ligging van het terrein

• Het perceel moet op de kaarten in bijlage 1 van het Openstellingsbesluit SPA Koplopersproject 2025-2028 gearceerd staan als "opengesteld voor SPA Koplopers". Dit geldt voor delen van de Eilandspolder, het Wormer- en Jisperveld en Kalverpolder, het Ilperveld, Varkensland, Oostzanerveld en Twiske, en Polder Westzaan.
• Het perceel moet in het provinciale Natuurbeheerplan, zoals dat geldt op het moment van je aanvraag, als subsidiabel zijn aangemerkt.
• Staat het perceel op de beheertypekaart al ingekleurd met een natuurtype (anders dan "N00.01 Nog om te vormen naar natuur") of een landschapstype? Dan geldt het als al gerealiseerde natuur en krijg je geen subsidie. Dit betekent ook dat percelen waarvoor al SVNL-beheersubsidie loopt, afvallen.

Wanneer en hoe de pacht ontstond

• De (erf)pacht moet al gevestigd zijn geweest op het moment dat jij het terrein in eigendom kreeg, óf al vóór 1990 zijn gevestigd. Heb je zelf, als huidige eigenaar, de pachtovereenkomst afgesloten? Dan valt de ontpachting niet onder de regeling.

Status van de pachtovereenkomst

• Loopt de pachtovereenkomst tegen het einde van de looptijd en kun je die zonder vergoedingsplicht opzeggen op een van de gronden in artikel 7:370 lid 1 sub a tot en met d BW? Dan wordt subsidie geweigerd, omdat er dan geen schadeloosstelling nodig is.
• Heeft de pachter zelf al aangegeven te willen stoppen, of is er al een pachtwijzigingsovereenkomst gesloten? Ook dan is er geen recht op subsidie, omdat er dan geen vergoeding verschuldigd is.

Moment van aanvragen

• Je mag nog niet begonnen zijn met de uitvoering. Dat betekent: er mag nog geen getekende overeenkomst liggen over de beëindiging van de pacht en de hoogte van de afkoopsom, en er mag nog geen uitspraak van de pachtkamer zijn. Is dat al wel gebeurd, dan wordt de subsidie geweigerd.
• Is de zaak al voorgelegd aan de pachtkamer en heeft die uitspraak gedaan? Dan is de activiteit al voltooid en kan geen subsidie meer worden toegekend.

Overige weigeringsgronden

• Het project mag niet gaan om de uitvoering van wettelijke taken, regelingen of verplichtingen die uit convenanten voortvloeien.
• De meegestuurde taxatie moet voldoen aan de standaarden voor NRVT-taxateurs en relevante wet- en regelgeving. Voldoet die naar het oordeel van Gedeputeerde Staten niet, dan is dat ook een weigeringsgrond.
• Stapeling met subsidie voor aankoop van NNN-terreinen of met SKNL-subsidie voor waardedaling van grond bij functieverandering is niet toegestaan, om dubbele betaling te voorkomen.

Deskundigheid

• Je moet aannemelijk maken dat je over voldoende deskundigheid beschikt om het beoogde natuurbeheertype te ontwikkelen en in stand te houden. Verricht je al elders duurzaam natuurbeheer, dan lever je een opgave van die terreinen aan. Doe je dat nog niet, dan lever je een plan van aanpak aan, bijvoorbeeld met verwijzing naar een SNL-certificaat, samenwerking met een gecertificeerde organisatie, of inschakeling van externe deskundigheid.

Er gelden geen aparte eisen aan rechtsvorm: zowel organisaties (stichtingen, verenigingen, overheden, bedrijven) als particulieren kunnen aanvragen, mits ze aan de bovenstaande voorwaarden voldoen.

Afkoopsom voor de pachtontbinding

De belangrijkste kostenpost is de eenmalige afkoopsom die je aan de pachter betaalt als schadeloosstelling voor de beëindiging van de pachtovereenkomst. Deze afkoopsom moet gebaseerd zijn op een taxatierapport van een onafhankelijke, NRVT-erkende taxateur met specifieke deskundigheid op agrarisch gebied. In de taxatie worden de financiële voor- en nadelen die de pachter heeft door het gebruik van de grond gekapitaliseerd tot één bedrag. Dit gaat bijvoorbeeld om:

• inkomsten uit agrarische productie
• de beheervergoeding
• mestplaatsingsruimte
• GLB-premies
• waterschapslasten

Taxatiekosten

De kosten voor het laten opstellen van het verplichte taxatierapport door de NRVT-erkende taxateur zijn subsidiabel. De taxatie moet een waardepeildatum hebben die niet meer dan een half jaar voor de datum van je subsidieaanvraag ligt. Is de taxatie ouder, dan moet je een marktupdate meesturen, en die kosten horen ook bij deze post.

Belastingschade

Bij de taxatie moet ook eventuele belastingschade worden meegenomen. Dit staat als losse regel op het begrotingsformat en is dus ook een subsidiabele kostenpost.

Proceskosten pachtkamer (in voorkomende gevallen)

Kom je er met de pachter niet minnelijk uit en is een gang naar de pachtkamer nodig, dan kan een realistische inschatting van de kostenveroordeling voor de proceskosten van die uitspraak in je begroting worden meegenomen. Let op: hogere kosten die uiteindelijk uit een uitspraak van de pachtkamer volgen dan begroot, komen niet voor subsidie in aanmerking; dat risico ligt bij jou als aanvrager.

Notariskosten voor de kwalitatieve verplichting

Na subsidieverlening moet de kwalitatieve verplichting via een notariële akte in het Kadaster worden ingeschreven. De notariskosten die daarvoor gemaakt worden zijn subsidiabel, maar alleen tot maximaal het bedrag dat al aan subsidie is verleend.

Accountantskosten bij hogere subsidiebedragen

Bij subsidies van € 125.000 of meer moet je een controleverklaring van een accountant laten opstellen bij je eindverantwoording. Neem deze kosten vooraf op in je begroting, want ze komen voor jouw rekening en tellen mee als kostenpost.

Overige kostenposten uit het begrotingsformat

Het begrotingsformat noemt als voorbeeld ook: voorbereidingskosten, plankosten, inhuur van menskracht, materiaalkosten, monitoringskosten en onvoorziene kosten. Deze moet je als aparte posten opnemen in je kostenspecificatie, voor zover ze samenhangen met het pachtvrij maken van de grond.

BTW

Kun je de btw over je project verrekenen of compenseren, dan vul je alle bedragen in exclusief btw en is de btw niet subsidiabel (artikel 7 van de uitvoeringsregeling). Kun je de btw niet verrekenen of compenseren, dan vul je de bedragen inclusief btw in.

Wat niet subsidiabel is

Uit de weigeringsgronden en de toelichting is af te leiden dat de volgende situaties niet voor vergoeding in aanmerking komen:

• Kosten voor percelen die al als gerealiseerde natuur op de beheertypekaart staan; dat is geen subsidiabele activiteit.
• Een pachtafkoop waarbij geen schadeloosstelling verschuldigd is, bijvoorbeeld omdat de pachter zelf wil stoppen, akkoord gaat met een wijziging, of omdat opzegging zonder vergoeding mogelijk is op grond van artikel 7:370 lid 1 sub a tot en met d BW.
• Kosten die zijn gemaakt nadat de pacht al feitelijk beëindigd is doordat er een getekende overeenkomst ligt of een uitspraak van de pachtkamer is, want dan is de activiteit al voltooid vóór de aanvraag.
• Kosten die de werkelijke kosten of het maximaal toelaatbare volgens Europese staatssteunregels overstijgen; de subsidie wordt dan naar beneden bijgesteld.
• Kosten die al via een andere regeling worden vergoed: stapeling met de aankoopsubsidie voor NNN-terreinen of met de SKNL-subsidie voor waardedaling van grond bij functieverandering is niet toegestaan.

Er zijn geen vaste tarieven per m² of eenheid voor de afkoopsom; de hoogte wordt per geval bepaald via de taxatie. Er is ook geen apart, afzonderlijk maximumbedrag per kostensoort; de begrenzing ligt in de eis dat de subsidie de werkelijke, subsidiabele kosten niet mag overstijgen en in het totale subsidieplafond van € 5.000.000.</tekst> </invoke>

Wel geldt een correctie: de subsidie wordt zo veel lager verstrekt als nodig is om te voorkomen dat je meer krijgt dan de werkelijke kosten, of meer dan het maximum dat is toegestaan volgens Europese staatssteunregels of deze regeling. Met andere woorden: 100% dekking geldt alleen zolang je begroting en taxatie de werkelijke, subsidiabele kosten weergeven.

Subsidieplafond

Voor de hele looptijd van het project (2025-2028) is in totaal € 5.000.000 beschikbaar. Dit is een gedeeld plafond voor alle aanvragen binnen het Koplopersproject, niet een bedrag per aanvraag. Aanvragen worden op volgorde van binnenkomst behandeld: is het plafond bereikt, dan komen latere aanvragen niet meer in aanmerking, ook al voldoen ze inhoudelijk aan alle eisen.

Voorschot

Je kunt bij je aanvraag (of later, bij een voortgangsrapportage) een voorschot aanvragen van maximaal 80%. Vraag je dit aan, dan moet je een kasritme per kwartaal aanleveren, waarin je aangeeft welke activiteiten en uitgaven in elke periode van drie maanden plaatsvinden. Op basis daarvan wordt het uitkeringsritme van de voorschotten bepaald.

Bestedingsritme bij grote of meerjarige aanvragen

Vraag je meer dan € 1.500.000 aan voor een project dat over meerdere kalenderjaren loopt, dan moet je ook een bestedingsritme aanleveren: een inschatting van de bestedingen per kalenderjaar (2026, 2027, 2028, en eventueel later).

Accountantsverklaring bij hogere bedragen

Vraag je € 125.000 of meer aan, dan moet je bij de eindverantwoording altijd een inhoudelijke en financiële eindverantwoording mét controleverklaring van een accountant indienen. Neem de kosten van deze accountantsverklaring vooraf mee in je begroting, want die kosten komen voor jouw rekening.

Er geldt geen apart maximumbedrag per aanvraag of per terrein; de begrenzing zit in het totale subsidieplafond van € 5.000.000 en in de eis dat de vergoeding niet boven de werkelijke of maximaal toelaatbare kosten mag uitkomen.</tekst> </invoke>

Stap 1: bijlagen gereedmaken

Verzamel en vul eerst alle verplichte bijlagen in en sla ze op je computer op, voordat je gaat inloggen. Dit voorkomt dat je aanvraag halverwege vastloopt. De volgende bijlagen zijn (voor zover van toepassing) verplicht:

• Kopie recent bankafschrift. Verplicht als je nog niet eerder, of langer dan twee jaar geleden, subsidie van de provincie hebt ontvangen. Naam, adres, woonplaats en rekeningnummer moeten zichtbaar zijn; het afschrift mag niet ouder zijn dan drie maanden. Rekeningstand en transacties mag je afschermen. Geen ondertekening nodig.
• Machtigingsverklaring. Verplicht als een gemachtigde of intermediair namens jou aanvraagt. Wordt ondertekend door de aanvrager (machtiginggever).
• Realisatieplan. Beschrijft hoe je het beoogde natuurbeheertype gaat realiseren en beheren, volgens de eisen van artikel 8 lid 2 van de uitvoeringsregeling. Het advies is om hiervoor het format inrichtingsplan SKNL-SPA te gebruiken. Ondertekening: opgesteld en ingediend door de aanvrager (of adviseur namens hem).
• Tijdsplanning waarbinnen het beheer volgens het beoogde natuurbeheertype kan starten. Door de aanvrager opgesteld.
• Topografische of digitale kaart(en), schaal maximaal 1:10.000, op kadastrale ondergrond, met de grenzen van het terrein en het beoogde natuurbeheertype. Digitale aanlevering moet als GIS-bestand (shapefile).
• Begroting van de subsidiabele kosten, gebaseerd op een recente taxatie (waardepeildatum niet ouder dan een half jaar; anders een marktupdate toevoegen). Dien je digitaal in via eHerkenning, dan is gebruik van het format financiële bijlage verplicht.
• Afschrift eigendomsbewijs van het terrein.
• Afschrift van de akte waaruit blijkt dat het terrein in verpachte staat is verkregen, of vóór 1990 is aangekocht.
• Afschrift van de geldende pachtovereenkomst.
• Afschrift concept-pachtontbindingsovereenkomst, met daarin een schadeloosstelling op basis van het taxatierapport. Kun je deze niet aanleveren, dan lever je in plaats daarvan bijlage 11 aan.
• Verklaring noodzaak pachtontbinding, volledig ingevuld en ondertekend door de verpachter (jij als aanvrager), verplicht als bijlage 10 niet aangeleverd kan worden. Hierin verklaar je onder andere in gesprek te zijn (geweest) met de pachter over ontbinding.
• Taxatierapport over de reële vergoeding voor beëindiging van de pacht, opgesteld door een onafhankelijke, NRVT-erkende taxateur met agrarische specialisatie. Waardepeildatum maximaal een half jaar voor de aanvraagdatum, anders een marktupdate toevoegen. Ondertekend door de taxateur.
• Opgave van terreinen waarop je al elders duurzaam natuurbeheer uitvoert, verplicht als dit van toepassing is (anders geldt punt 14).
• Plan van aanpak waaruit blijkt hoe je op het terrein duurzaam natuurbeheer gaat verrichten, verplicht als je nog niet elders zo'n beheer uitvoert.
• Kasritme, verplicht als je ook een voorschot aanvraagt.

Bij de papieren aanvraag hanteert het loket dezelfde bijlagenlijst, met net iets andere volgnummers; controleer bij inzending welke bijlage bij welk nummer hoort in het papieren formulier.

Stap 2: aanvraag indienen

*Digitaal:* log in met eHerkenning of DigiD via de link naar het Subsidieportaal. Bij de eerste keer maak je een account aan; gegevens uit het Handelsregister worden automatisch ingevuld. Vul de rest van het formulier aan, upload de bijlagen (geen zip-bestanden) en verstuur de aanvraag.

*Per post of aan de balie:* vul het formulier "Subsidie aanvragen per post" in, print het uit, onderteken het met pen, en stuur het met alle bijlagen naar Gedeputeerde Staten van Noord-Holland, directie Concernzaken, sector Subsidies en Inkoop, Postbus 3007, 2001 DA Haarlem. Je kunt de aanvraag ook afgeven bij de balie op Houtplein 33 in Haarlem (op werkdagen tussen 8.00 en 17.00 uur); je krijgt dan een ontvangstbevestiging met de afleverdatum als ontvangstdatum.

Deadline en let op

De regeling staat open van 1 september 2025, 09.00 uur tot en met 31 oktober 2028, 17.00 uur. Aanvragen die vóór of na deze periode binnenkomen, worden niet in behandeling genomen. Omdat het subsidieplafond van € 5.000.000 op volgorde van binnenkomst wordt verdeeld, loont het om zo vroeg en zo compleet mogelijk in te dienen: onvolledige aanvragen worden mogelijk pas in behandeling genomen zodra ze compleet zijn, en de ontvangstdatum van de aanvulling geldt dan als nieuwe ontvangstdatum voor de rangschikking.

Beoordeling en termijn

De provincie Noord-Holland beoordeelt je aanvraag en neemt binnen 16 weken na indiening een besluit (de beschikking). Aanvragen worden op volgorde van binnenkomst behandeld: het budget van € 5.000.000 gaat niet naar de beste plannen, maar naar de aanvragen die het eerst compleet binnen zijn. Moet je aanvullende informatie leveren, dan geldt de ontvangstdatum van die aanvulling als nieuwe ontvangstdatum voor de rangschikking.

Voorschot

Je kunt bij de aanvraag, of later bij een voortgangsrapportage, een voorschot aanvragen van maximaal 80%. Vraag je dit direct aan, dan geef je in een kasritme per kwartaal aan welke activiteiten en uitgaven in elke periode van drie maanden gepland staan; hierop wordt het uitkeringsritme van je voorschotten gebaseerd. Wijzigingen in de uitvoering moet je tijdig melden, zodat het kasritme zo nodig kan worden aangepast.

Verplichtingen tijdens de looptijd

Na de subsidieverlening gelden strakke termijnen:

• Binnen 4 weken na subsidieverlening moet je een overeenkomst met de provincie sluiten. Hierin leg je vast dat je de grond na inrichting niet meer als landbouwgrond gebruikt en niets doet wat de ontwikkeling of instandhouding van het beoogde natuurbeheertype in gevaar brengt.
• Binnen 16 weken na subsidieverlening moet de akte met de kwalitatieve verplichting (met kettingbeding) zijn ingeschreven in de openbare registers van het Kadaster. Jij geeft hiertoe opdracht aan de notaris en betaalt de factuur zelf (subsidiabel tot maximaal het verleende subsidiebedrag). De provincie stuurt bij de verleningsbeschikking een ondertekende uitvoeringsovereenkomst in drievoud mee; jij ondertekent en stuurt een kopie terug naar de Sector Grond van de provincie. In de beschikking staat een contactpersoon die je aan de notaris kunt doorgeven.
• Lukken deze termijnen niet, dan is er een uitwijkmogelijkheid op grond van artikel 12 lid 4 van de uitvoeringsregeling.

Daarnaast geldt tijdens de looptijd:

• Wil je de pachtvrij gemaakte grond later verkopen of in erfpacht uitgeven? Dan moet je dit vooraf melden aan Gedeputeerde Staten. Geliberaliseerde pacht mag, zolang de voorwaarden de realisatie van het natuurdoel niet onmogelijk maken.
• Communiceer je naar buiten over het project, dan ben je verplicht het logo en de naam van de provincie Noord-Holland op je communicatie-uitingen te tonen.
• Wijzigingen in de uitvoering of in het bestedingsritme moet je direct melden, via het meldingsformulier op de website van de provincie of via het dashboard van het Subsidieportaal.

Vaststelling en uitbetaling

De subsidie wordt vastgesteld nadat je de pachtbeëindigingsovereenkomst en een afschrift van de akte met vestiging van de kwalitatieve verplichting, inclusief bewijs van inschrijving in het Kadaster, hebt toegezonden. Is er sprake van een kwalitatieve verplichting op een gedeeltelijk perceel of van meerdere natuurbeheertypes, dan moet een duidelijke kaart met kadastrale grenzen en oppervlaktes onderdeel zijn van de akte en mee zijn ingeschreven in het Kadaster.

Eindverantwoording bij hogere bedragen

Vraag je € 125.000 of meer aan subsidie, dan moet je bij de eindverantwoording altijd een inhoudelijke en financiële eindverantwoording mét controleverklaring van een accountant indienen. Zorg dat je deze accountantskosten vooraf in je begroting hebt opgenomen.

Voor meer detail over voortgangsrapportages en wijzigingsmeldingen kun je de "Toelichting voortgangsrapportage en wijzigingsmelding" en "Toelichting eindverantwoording subsidies" raadplegen.