Subsidieverordening Natuur- en Landschapsbeheer Limburg 2016

De regeling kent drie onderdelen: natuurbeheer, agrarisch natuurbeheer en landschapsbeheer. Voor natuurbeheer komen eigenaren en erfpachters in aanmerking die gecertificeerd zijn en minimaal 150 ha natuurareaal (binnen het Natuurnetwerk Limburg) beheren, zoals terreinbeherende organisaties en natuurcollectieven. Particulieren die niet aan die eisen voldoen, sluiten aan bij een natuurcollectief. Voor agrarisch natuurbeheer gaat de subsidie naar een gecertificeerd agrarisch natuurcollectief; individuele agrariërs sluiten daarvoor een overeenkomst met dat collectief. Overheidsorganisaties en waterleidingmaatschappijen komen in de regel niet in aanmerking.

Je krijgt subsidie voor beheermaatregelen: het in stand houden van natuur- en landschapsbeheertypen op natuurterreinen, natuurbeheer op agrarische grond en het behoud en beheer van groene landschapselementen in agrarisch gebied. Het omvormen of inrichten van natuur valt hierbuiten; daarvoor is de Subsidieregeling Kwaliteitsimpuls Natuur en Landschap Limburg (SKNL) bedoeld.

Aanvragen verloopt via twee gescheiden loketten en periodes. Voor natuur- en landschapsbeheer (beheerjaar 2026 en verder) loopt de aanvraagperiode van 15 november 2025 tot en met 31 december 2025, via de site van BIJ12. Voor agrarisch natuur- en landschapsbeheer (beheerjaren 2026-2028) loopt de aanvraagperiode van 17 november 2025 tot en met 28 november 2025, uitsluitend met het aanvraagformulier "Uitbreiding en/of wijziging gebiedsaanvraag ANLb aanvraag periode 2026". De verordening zelf heeft geen einddatum, maar elke openstelling heeft een eigen subsidieplafond.

Voor natuurbeheer:

• Je bent eigenaar of erfpachter van het terrein, of gemachtigd om namens de eigenaar/erfpachter te handelen.
• Bij een aanvraag van 75 hectare of meer moet je een gecertificeerde begunstigde zijn (certificaat natuurbeheer of certificaat samenwerkingsverband natuurbeheer, afgegeven door de Stichting Certificering SNL). Volgens de loketpagina geldt in de praktijk een grens van minimaal 150 ha natuurareaal (onderdeel van het Natuurnetwerk Limburg) in beheer voor eigenaren en erfpachters; dat betekent dat vooral terreinbeherende organisaties en natuurcollectieven hiervoor in aanmerking komen.
• Ben je particulier, niet gecertificeerd en heb je geen 150 ha in beheer? Dan kun je alleen meedoen door je aan te sluiten bij een natuurcollectief (bijvoorbeeld Natuurcollectief Limburg, Unie van Bosgroepen of de Vereniging Bosbeheer Peel en Maas).
• Het terrein moet minimaal 0,01 ha aaneengesloten oppervlakte natuurbeheertype betreffen.
• Het terrein ligt in een gebied dat volgens het Natuurbeheerplan Limburg voor deze subsidie in aanmerking komt, zoals dat gold zes weken voor de openstelling.

Voor agrarisch natuurbeheer:

• Subsidie gaat naar een gecertificeerd agrarisch natuurcollectief (vereniging met volledige rechtsbevoegdheid van landbouwers en andere grondgebruikers van landbouwgrond), niet direct naar de individuele agrariër.
• Agrariërs die willen meedoen sluiten een overeenkomst met het collectief; de subsidierelatie met de provincie loopt via het collectief.

Voor landschapsbeheer geldt een vergelijkbare systematiek als bij natuurbeheer (eigendom, erfpacht of gemachtigd handelen), met certificering verplicht vanaf 75 hectare.

Wie valt af:

• Publiekrechtelijke rechtspersonen (met uitzondering van Staatsbosbeheer) komen niet in aanmerking.
• Rechtspersonen die waterwinning als doelstelling hebben, vallen af.
• Privaatrechtelijke rechtspersonen die kennelijk zijn opgericht voor beheer van grond of water waarvan de eigendom (deels) bij een publiekrechtelijke rechtspersoon of waterwinningsorganisatie berust, vallen af.
• Begunstigden die subsidie aanvragen om te voldoen aan een wettelijke verplichting, komen niet in aanmerking.
• Bedrijven in moeilijkheden (volgens de Europese richtsnoeren staatssteun) vallen af.
• Gemeenten, samenwerkingsverbanden van gemeenten, het Rijksvastgoed- en ontwikkelbedrijf, waterschappen en waterleidingmaatschappijen komen normaal gesproken niet in aanmerking voor natuurbeheersubsidie, tenzij het terrein via een specifiek overgangstraject (met eerdere subsidie op basis van oudere regelingen) is verkregen; overheidsorganisaties en waterleidingmaatschappijen vallen in de regel dus af.
• Als je in het jaar voorafgaand aan de aanvraag met opzet een onjuiste aanvraag hebt ingediend of subsidieverplichtingen hebt geschonden bij een van de genoemde (voorloper)regelingen, word je uitgesloten.
• Het voorstel moet passen bij de provinciale natuurdoelen voor het gebied; sluit het niet aan, dan komt de aanvraag niet in aanmerking.
• Voor het omvormen en inrichten van natuur (in plaats van in stand houden) is deze regeling niet bedoeld; daarvoor is de Subsidieregeling Kwaliteitsimpuls Natuur en Landschap Limburg (SKNL) de juiste route.

Natuurbeheer (op natuurterreinen)

Je krijgt een jaarvergoeding per hectare voor het instandhouden van een natuurbeheertype, tegen het tarief dat Gedeputeerde Staten jaarlijks per natuurbeheertype vaststellen. Daarbovenop kunnen komen:

• Recreatiepakket: een vergoeding per hectare als je het terrein inricht en openstelt voor recreatief gebruik, tegen een apart vastgesteld tarief per hectare.
• Monitoringsvergoeding: alleen voor gecertificeerde begunstigden, een tarief per hectare voor het uitvoeren van kwaliteitsmonitoring van het natuurbeheertype.
• Toeslag voor natuurterrein dat alleen varend bereikbaar is, voor zover dat qua schaal, bedrijfsvoering en beheersintensiteit noodzakelijk is. Deze toeslag vervalt als er voor dat jaar al een vaarvergoeding via de Regeling GLB-inkomenssteun 2006 wordt verstrekt.
• Toeslag bij inzet van schaapskuddes voor de instandhouding van een natuurbeheertype, op aanvraag.
• Een opslag voor loon- en prijsontwikkeling, bovenop het basistarief.

Niet subsidiabel: activiteiten gericht op het wijzigen van het natuurbeheertype (dat valt onder de SKNL), en beheer op terreinen waarvoor al verplichtingen lopen vanuit oudere regelingen (Subsidieregeling natuurbeheer provincie Limburg, Subsidieregeling natuurbeheer 2000, Regeling stimulering bosuitbreiding op landbouwgronden, of de Beschikking uit productie nemen van bouwland).

Agrarisch natuurbeheer

Hier krijg je een jaarvergoeding per hectare voor het uitvoeren van een agrarisch beheerpakket, tegen het tarief dat per pakket (of variant) is vastgesteld. De koppeltabel ANLb laat zien welke concrete beheeractiviteiten hieronder vallen en welk maximumtarief per hectare (exclusief transactiekosten) daarbij hoort. Voorbeelden van beheeractiviteiten uit die tabel:

• Geen landbouwkundige bewerkingen in een rustperiode: tarief varieert naar regio, bijvoorbeeld € 3.214,48 (grasland regio 1&2) of € 330,10 (regio 1 en regio 2 los).
• Niet maaien vanaf 1 maart tot de rustperiode: € 2.707,68 (grasland regio 1&2).
• Zoeken en beschermen van nesten (met enclaves of nestbeschermers): tot € 4.579,00 per ha, ook voor landschapselementen.
• Beweiding met minimale en maximale veebezetting: tarieven lopen sterk uiteen, van € 88,10 tot € 2.599,08 per ha, afhankelijk van de exacte activiteit en regio.
• Zwaarder beheer zoals activiteit nr. 38 (specifieke drooglegging/waterbeheer): € 24.411,11 per ha, het hoogste losse tarief in de tabel.
• Neem dit bedrag dus met voorzichtigheid over en raadpleeg de volledige koppeltabel en de bijbehorende beleidstarieven 2026 voor de exacte toepassing.

Aanvullend kan een toeslag worden verleend aan landbouwers die deelnemen aan collectief agrarisch natuurbeheer, bijvoorbeeld voor het uitrijden van ruige stalmest (met verschillende tarieven voor grond die alleen varend bereikbaar is versus andere grond).

Niet subsidiabel: agrarisch beheer op grond waarop al verplichtingen lopen vanuit de Subsidieregeling agrarisch natuurbeheer provincie Limburg, de vergelijkbare rijksregeling, de Regeling stimulering bosuitbreiding op landbouwgronden, of de Beschikking uit productie nemen van bouwland (met een beperkte uitzondering voor overgang van bepaalde oudere beheerpakketten).

Landschapsbeheer

Voor landschapselementen op natuurterreinen krijg je een jaarvergoeding per hectare, meter of stuk, tegen het vastgestelde tarief voor dat specifieke landschapselement, eventueel verhoogd met een monitoringsvergoeding voor gecertificeerde begunstigden en een opslag voor loon- en prijsontwikkeling. Voor landschapsbeheer buiten natuurterreinen (op landbouwgrond) geldt hetzelfde principe: tarief per hectare, meter of stuk voor het uitgevoerde beheerpakket landschap. Niet subsidiabel: landschapselementen gelegen op een erf, en beheer waarop al verplichtingen rusten vanuit een van de eerder genoemde oudere regelingen.

Organisatiekosten

Voor agrarische natuurverenigingen komen de noodzakelijke kosten in aanmerking voor:

• kennisbevordering, kwaliteitsborging en professionalisering van agrarisch natuurbeheer;
• werving en aanvraagbegeleiding van landbouwers;
• promotie, draagvlak en samenwerking in een gebied;
• monitoring en toezicht ten behoeve van ecologische sturing in het gebied. Niet subsidiabel: activiteiten waarvoor al subsidie loopt via hoofdstuk 8 van de (rijks- of provinciale) Subsidieregeling agrarisch natuurbeheer.

Algemeen niet-subsidiabel

Kosten die al op een andere manier vergoed worden (anti-cumulatie): als voor dezelfde activiteit al subsidie van een andere overheid of regeling wordt ontvangen, wordt de SVNL-subsidie zo veel lager vastgesteld dat het totaal niet boven de werkelijke kosten of het toegestane Europese maximum uitkomt.

Voor natuurbeheer bestaat de subsidie uit de som van zes jaarvergoedingen (één voor elk kalenderjaar van de zesjarige periode). Een jaarvergoeding is het tarief per hectare voor het betreffende natuurbeheertype, vermenigvuldigd met het aantal hectares. Dit bedrag kan hoger worden door:

• een vergoeding voor het recreatiepakket (tarief per hectare, als je het terrein toegankelijk maakt voor recreatie);
• een vergoeding voor monitoring van de kwaliteit van het natuurbeheertype, als je gecertificeerde begunstigde bent (tarief per hectare);
• een toeslag per hectare voor natuurterreinen die alleen varend bereikbaar zijn;
• een toeslag als voor het beheer gebruik wordt gemaakt van schaapskuddes;
• een opslag voor loon- en prijsontwikkeling.

Voor agrarisch natuurbeheer geldt dezelfde systematiek: zes jaarvergoedingen, elk het product van het vastgestelde tarief per hectare voor het agrarisch beheerpakket en het aantal hectares waarvoor je subsidie krijgt. Voor collectief agrarisch natuurbeheer kan een aanvullende toeslag worden verleend als aan specifieke voorschriften wordt voldaan (bijvoorbeeld voor het uitrijden van ruige stalmest); de exacte tarieven daarvoor staan in de jaarlijkse beleidstarieven.

De koppeltabel ANLb noemt concrete maximale hectarebedragen (exclusief transactiekosten) per beheeractiviteit, met grote spreiding: van bijvoorbeeld € 88,10 en € 117,46 per ha voor lichte verplichtingen tot € 24.411,11 per ha voor de zwaarste vorm van beheer (nr. 38), en zelfs bedragen tot € 265.259,00 en € 189.531,00 per ha voor specifieke landschapselementen (nrs. 24 en 22). Welk tarief voor jou geldt, is afhankelijk van beheeractiviteit, regio (regio 1, regio 2 of grasland regio 1&2) en of het om landschapselement gaat.

Voor landschapsbeheer geldt eenzelfde opbouw: zes jaarvergoedingen op basis van het tarief per hectare, meter of stuk voor het landschapselement of beheerpakket landschap, eventueel verhoogd met een monitoringsvergoeding voor gecertificeerde begunstigden.

Belangrijke ondergrenzen: geen subsidie als het voorschot voor het eerste jaar minder dan € 200,- zou bedragen; een probleemgebiedensubsidie wordt evenmin verstrekt onder de € 200,-. Bij een aanvraag tot vergroting van het areaal (artikel 7.5) moet de wijziging leiden tot een verhoging van de jaarvergoeding van ten minste € 50,- per jaar om in behandeling genomen te worden.

Subsidie organisatiekosten (voor agrarische natuurverenigingen) bedraagt maximaal 100% van de werkelijk gemaakte subsidiabele kosten, of een door Gedeputeerde Staten vastgesteld maximumbedrag waarop genoten inkomsten in mindering worden gebracht. Een voorschot hierop bedraagt maximaal 80% van de subsidiabele kosten in de goedgekeurde begroting.

Stap 1: bepaal welk onderdeel voor jou geldt

• Natuur- en landschapsbeheer (beheerjaar 2026 en verder): aanvraagperiode van 15 november 2025 tot en met 31 december 2025.
• Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer, beheerjaren 2026-2028: aanvraagperiode van 17 november 2025 tot en met 28 november 2025. Dit is een kortere en eerder sluitende periode dan de reguliere natuurbeheerlijn, dus let op dat je deze deadline niet mist.

Stap 2: dien de aanvraag in met het juiste formulier

Voor natuur- en landschapsbeheer: de aanvraag wordt ingediend via de site van BIJ12 ("Subsidie aanvragen voor natuur- en landschapsbeheer").

Voor Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLb) kan de aanvraag uitsluitend worden ingediend met het aanvraagformulier "Uitbreiding en/of wijziging gebiedsaanvraag Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLb) aanvraag periode 2026". Dit is een verplicht format; een aanvraag zonder dit formulier wordt niet in behandeling genomen. Bij dit formulier horen de volgende verplichte bijlagen:

• Bijlage 1 en 2 "Berekening gebiedsaanvraag" (xlsx): hierin vul je per (deel van een) leefgebied het minimum en maximum aantal hectares in en het (gewijzigde) gemiddelde bedrag per hectare. Bijlage 2 geeft de automatische doorrekening van je totale subsidiebedrag (aangevraagde uitbreiding plus lopende beschikking) en moet vergezeld gaan van een onderbouwing per beheerfunctie van hoe het bedrag per hectare is berekend.
• Bijlage 3a "Projectomschrijving doelrealisatie": verplicht als je een nieuw (deel van een) leefgebied toevoegt, of als de projectomschrijving wijzigt ten opzichte van de lopende beschikking. Bevat een tabel (leefgebied, beheerfuncties) en een beschrijving van je beheerambitie.
• Bijlage 3b "Onderbouwing doelrealisatie": een uitgebreide ecologische onderbouwing (doelsoorten, beheerfuncties, dekkingsgraad, mozaïek, intensiteit, ambitie, afstemming met omliggende gebieden). Dit document vormt de basis voor de ecologische toets die de provincie uitvoert.
• Bijlage 3c "Digitale kaart": een kaart met de beoogde uitbreiding van het leefgebied; optioneel aan te vullen met een GIS-bestand.
• Bijlage 4: onderbouwing van de rechtsgeldigheid van een machtiging, als de aanvraag namens het collectief wordt ondertekend door een gemachtigde in plaats van de rechtsvertegenwoordiger zelf. De machtiging moet statutair geregeld zijn.
• Eventueel een uittreksel van de Kamer van Koophandel, als de bestuurssamenstelling van het collectief is gewijzigd en dit van invloed is op de tekenbevoegdheid.

Wie ondertekent

De uitbreiding en/of wijziging van de gebiedsaanvraag moet worden aangevraagd en ondertekend door de rechtsvertegenwoordiger(s) van het betreffende agrarisch collectief. Is er sprake van een machtiging, dan moet je die onderbouwen met bijlage 4 en moet de machtiging statutair verankerd zijn.

• Vermeld in het formulier het zaaknummer dat je (via de provincie en/of SCAN-GIS) van RVO.nl hebt ontvangen; dit nummer gebruik je ook bij het jaarlijks opgeven en wijzigen van het beheer.
• Als het gemiddelde hectarebedrag niet wijzigt ten opzichte van de oorspronkelijke beschikking, reken je in de kostenonderbouwing uitsluitend met het nieuwe maximum.
• De begroting moet minimaal aansluiten bij het detailniveau van paragraaf 4.5 van het Natuurbeheerplan van de provincie; dat detailniveau kan op het niveau van beheerfuncties liggen.
• Bij tendering (wanneer meerdere aanvragen voor dezelfde locatie binnen een leefgebied worden ingediend, of het plafond wordt overschreden) zijn de gegevens over dekkingsgraad, mozaïek en intensiteit noodzakelijk voor de beoordeling; zorg dat bijlage 3b deze onderdelen volledig beantwoordt.
• Onduidelijkheid over wat de provincie precies verwacht bij de doelrealisatiebeschrijving? Neem dan contact op met de provinciale contactpersoon via www.bij12.nl/contact.

Voor beide aanvraagroutes geldt: dien op tijd in, want een onvolledige aanvraag wordt pas als ontvangen beschouwd nadat de ontbrekende stukken zijn aangeleverd, wat je positie in de rangschikking (bij overschrijding van het subsidieplafond) kan schaden.