Subsidieregeling natuur- en landschapsbeheer Noord-Brabant 2016

Let op: volgens het loket kun je op dit moment geen aanvraag meer indienen. De informatie hieronder kun je alleen nog gebruiken om de regeling inhoudelijk te bekijken.

De subsidie is bestemd voor verenigingen met volledige rechtsbevoegdheid, bestaande uit landbouwers en andere grondgebruikers van landbouwgrond. Zij kunnen subsidie aanvragen voor projecten die zich richten op het behouden en versterken van diverse soorten leefgebieden.

Vanaf 15 december was 27 miljoen euro beschikbaar voor een periode van drie jaar om de natuur in agrarische gebieden te verbeteren. Het precieze budget per beheeractiviteit verschilt en staat in artikel 3.6b van de Subsidieregeling natuur- en landschapsbeheer Noord-Brabant 2016.

De aanvraag verliep via een tendersysteem: na afloop van de aanvraagperiode werden alle aanvragen gelijktijdig beoordeeld en onderling met elkaar vergeleken op basis van een aantal criteria. Wie voldoet aan de eisen, is dus niet automatisch verzekerd van subsidie; het gaat om de vergelijking met andere aanvragen binnen het beschikbare budget.

De indienperiode liep van 15 december 2025 tot en met 31 december 2025. Aanvragen kon via het aanvraagformulier bij Provincie Noord-Brabant, afdeling Subsidies. Voor vragen kun je terecht bij de Afdeling Subsidies via telefoon of e-mail. Heb je al subsidie ontvangen, dan gebruik je de digitale formulieren voor het indienen van een melding, voortgangsverslag of verzoek tot vaststelling.

Knock-out eisen:

• Certificering verplicht. Je hebt een certificaat natuurbeheer, certificaat collectief natuurbeheer 2023 of certificaat natuurbeheer 2023 nodig. Zonder certificaat komt je aanvraag niet in aanmerking. Informatie hierover vind je op www.certificeringnatuur.nl.
• Hectaregrens van 200 ha. Je aanvraag moet minimaal 200 hectare omvatten. Kom je daaronder, dan kun je niet zelfstandig aanvragen; dat kan dan alleen via een natuurcollectief.
• Eerdere SNL-beschikking of omzetting landbouw naar natuur. Er moet eerder (na 1 januari 2016) al een SNL-beheervergoeding zijn afgegeven, óf het perceel moet zijn omgevormd van landbouwgrond naar natuur.
• Zeggenschap over het beheer. Uit de toelichting volgt dat een eigenaar die de grond in erfpacht heeft uitgegeven geen subsidie kan aanvragen: die heeft alleen het "bloot eigendom" en geen zeggenschap over het grondgebruik en beheer. Wie grond verpacht kan wel aanvragen, zolang de zeggenschap over het beheer bij hem blijft. Pachters zelf komen dus niet in aanmerking voor de subsidie natuurbeheer.
• Rijksgronden bij Staatsbosbeheer. Staatsbosbeheer kan subsidie krijgen voor Rijksgronden die het al vóór 15 augustus 2009 in beheer had, ook als dat beheer via een persoonlijk recht loopt in plaats van eigendom of erfpacht.
• Gemeenten. (Samenwerkingsverbanden van) gemeenten komen in aanmerking als continuering van beheer waarvoor zij in de voorafgaande periode ook al subsidie ontvingen.
• Passend beheertype. Je natuurterrein of landschapselement moet een beheertype hebben dat in het Natuurbeheerplan Noord-Brabant 2016 is opgenomen; check dit op de Natuurbeheerplankaart.

Voor het agrarisch natuur- en landschapsbeheer (§3 van de regeling) geldt een ander uitgangspunt: hier vragen alleen gecertificeerde agrarische collectieven subsidie aan, niet individuele boeren. Bovendien is bepaald dat alleen een vereniging (waaronder ook een coöperatie valt) als collectief kan aanvragen; dit vloeit voort uit de Europese eis dat subsidie alleen mogelijk is aan landbouwers en groepen van landbouwers of andere grondgebruikers met een directe, controleerbare relatie.

Verder geldt: als je (nog) niet over het vereiste certificaat beschikt op het moment van aanvragen, kun je toch aanvragen door een afschrift van je certificaataanvraag mee te sturen. Je moet dan wel binnen negen maanden na de openstelling daadwerkelijk over het certificaat beschikken; gebeurt dat niet, dan komt de oppervlakte waarvoor geen certificaat is ontvangen niet voor subsidie in aanmerking en vervallen de daarvoor aangevraagde bijdragen.

Waar de subsidie voor is bedoeld

De subsidie is bestemd voor projecten die zich richten op het behouden en versterken van diverse soorten leefgebieden in agrarisch gebied. Het gaat om agrarisch natuur- en landschapsbeheer: activiteiten die bijdragen aan een beter leefklimaat voor flora en fauna in gebieden waar landbouw wordt bedreven.

Voorwaarden aan het project

Om voor subsidie in aanmerking te komen moet het project:

• voldoen aan de beoordelingscriteria uit paragraaf 4.5 van het natuurbeheerplan;
• uitgevoerd worden binnen een leefgebied dat in het natuurbeheerplan is aangemerkt als leefgebied waarvoor subsidie kan worden aangevraagd.

Dit betekent dat niet elk stuk landbouwgrond of elke beheervorm in aanmerking komt: alleen activiteiten binnen de aangewezen leefgebieden uit het natuurbeheerplan zijn subsidiabel.

• lijst van concrete kostensoorten (bijvoorbeeld beheer van akkerranden, weidevogelbeheer, landschapselementen, monitoring, plansubsidie);
• tarieven per hectare, per beheerpakket of per activiteit;
• percentages van subsidiabele kosten;
• uitzonderingen of niet-subsidiabele kosten (zoals btw, eigen arbeid, overheadkosten).

Voor deze details verwijst het loket naar paragraaf 3 (Agrarisch natuur- en landschapsbeheer) van de Subsidieregeling natuur- en landschapsbeheer Noord-Brabant 2016.

Praktisch gevolg

Je moet dan de Subsidieregeling natuur- en landschapsbeheer Noord-Brabant 2016 zelf raadplegen, met name paragraaf 3 en artikel 3.6b. Ook het natuurbeheerplan (paragraaf 4.5 en de kaart van aangewezen leefgebieden) is nodig om te bepalen of jouw specifieke locatie en activiteit binnen de regeling vallen.

• Beschikbaar budget voor deze openstelling: € 95.500.000 in totaal. De subsidie wordt verdeeld op volgorde van binnenkomst van volledige aanvragen; is het plafond bereikt, dan kan de aanvraagperiode eerder sluiten dan 31 december 2025.
• Regiokaart bepaalt het tarief. Voor agrarisch natuurbeheer geldt een landelijke regiokaart met twee tarieven: zand/löss en klei/veen. Een hele regio krijgt één van deze twee labels, wat de gemiddelde prijs binnen die regio beïnvloedt.
• Geen losse prijsstijgingsopslag meer. Vanaf beheerjaar 2023 zijn eventuele opslagen voor prijsstijgingen al verwerkt in het tarief van bijlage 5; ze worden niet meer apart bij de berekening opgeteld.
• Transactiekosten voor collectieven. Bij agrarisch natuur- en landschapsbeheer geldt voor transactiekosten (kosten die niet direct met de uitvoering van het beheer te maken hebben, zoals administratie en uren voor de aanvraag) een maximum van 20% van de kosten, met een streefpercentage van 15%.
• Uitbetaling in fasen. Er kan een voorschot worden verstrekt: het percentage hiervoor is 30%. Het is aan Gedeputeerde Staten (een discretionaire bevoegdheid) om dit voorschot al dan niet te verlenen; hiervoor bestaat geen aparte aanvraagprocedure. Betalingen vinden niet plaats vóór 16 oktober van het beheerjaar.
• Hectarebandbreedte bij agrarisch natuurbeheer. Bij de gebiedsaanvraag geef je een minimum- en maximumaantal hectares per leefgebied op; het maximum mag tot 15% hoger liggen dan het minimum. De begroting wordt op het maximum gebaseerd, maar bij de betaalaanvraag wordt getoetst hoeveel hectare daadwerkelijk beheerd is en of de vergoeding het maximumbedrag uit de Catalogus Groenblauwe Diensten niet overschrijdt.
• Staatssteundrempels voor openbaarmaking (geen invloed op je subsidiebedrag zelf, maar wel relevant): individuele steun onder € 10.000 (primaire landbouwproductie) of onder € 100.000 (verwerking/afzet landbouwproducten, bosbouw of activiteiten buiten artikel 42 van het Verdrag) hoeft niet met naam en bedrag openbaar gemaakt te worden.

Voorbereiding (aanbevolen, geen harde eis)

Het loket adviseert om al een half jaar vóór de openstelling te beginnen met voorbereiden en contact op te nemen met een natuurcollectief. Voor de aanvraagperiode die vanaf medio november 2026 tot en met eind december 2026 loopt, betekent dit dat je rond medio 2026 kunt starten.

Stap 1: Check certificering en hectaregrens

Zorg dat je beschikt over een certificaat natuurbeheer, certificaat collectief natuurbeheer 2023 of certificaat natuurbeheer 2023 (aan te vragen via www.certificeringnatuur.nl). Heb je nog geen certificaat, dan kun je alsnog aanvragen door een afschrift van je certificaataanvraag mee te sturen; je moet dan binnen negen maanden na de openstelling het certificaat daadwerkelijk hebben. Heb je minder dan 200 hectare, zoek dan een natuurcollectief om via hen aan te vragen.

Stap 2: Aanvraagformulier invullen bij BIJ12

Je vraagt aan via het aanvraagformulier op de website van BIJ12 (indieningsadres BIJ12, postadres 3511 SB Utrecht). Er zijn twee ondertekeningsroutes:

• Digitaal met e-Herkenning: voor rechtspersonen, ondernemingen en natuurcollectieven. Ondertekening moet met beveiligingsniveau 2+ of hoger, met de machtiging "Ondertekenen van subsidieaanvragen bij provincies via BIJ12". Aanvraag en bijlagen worden dan volledig digitaal naar de provincie verzonden.
• Met de hand: je vult het formulier in, drukt het af, ondertekent met de hand, en stuurt het samen met de bijlagen per e-mail naar [email protected] of per post naar Postbus 90151, 5200 MC, 's-Hertogenbosch, onder vermelding van de afdeling subsidies.

In beide gevallen ontvang je altijd een bevestiging van je aanvraag. Zijn de bijlagen te groot voor de mailbox van de provincie, dan zie je dat aan een .txt-bericht bij de bevestiging; neem in dat geval contact op met de provincie over hoe je de bijlagen alsnog kunt indienen.

Stap 3: Kies eventueel voor de Berichtenbox

Ben je een bedrijf, instelling of overheid, dan kun je in het aanvraagformulier aangeven dat je voor verdere communicatie gebruik wilt maken van de beveiligde Berichtenbox voor bedrijven.

Stap 4: Verplichte bijlage bij ontbrekend certificaat

Als je nog geen certificaat hebt: voeg een afschrift van je certificaataanvraag toe aan de aanvraag.

Termijn indienen

Je kunt aanvragen van 15 november 2025 tot en met 31 december 2025, of eerder als het subsidieplafond van € 95.500.000 is bereikt. De subsidie wordt verdeeld op volgorde van binnenkomst van volledige aanvragen, dus dien zo snel mogelijk een compleet dossier in. Daarnaast meldt het loket een openstelling vanaf medio november 2026 tot en met eind december 2026 voor een volgende ronde.

Voor agrarische collectieven: gebiedsaanvraag

Een agrarisch collectief dient in plaats van een individuele aanvraag een gebiedsaanvraag in, gebaseerd op een samenhangend beheerplan. Het loket adviseert om de concept-gebiedsaanvraag vooraf te bespreken met de provincie om knelpunten of afwegingen af te stemmen. De gebiedsaanvraag bevat onder meer het minimum- en maximumaantal hectares per leefgebied en de beheeractiviteiten per cluster.

Overige documenten

Bezwaar

Na het besluit op je aanvraag heb je zes weken de tijd om bezwaar te maken.

Toewijzing van budget

De subsidie wordt verdeeld op volgorde van binnenkomst van volledige aanvragen: is het subsidieplafond van € 95.500.000 bereikt, dan stopt de toekenning, ook al loopt de aanvraagperiode officieel tot en met 31 december 2025. Voor agrarisch natuurbeheer geldt een aanvullende weging: komen er voor één gebied meerdere aanvragen binnen, dan worden deze onderling gewogen op beoordelingscriteria en van punten voorzien; de aanvraag met de meeste punten krijgt voorrang totdat het budget op is.

Bezwaar

Tegen het besluit op je aanvraag kun je binnen zes weken bezwaar maken.

Uitbetaling

Voor agrarisch natuur- en landschapsbeheer geldt een projectsubsidie voor zes jaar. Een aantal punten over de uitbetaling tijdens die looptijd:

• Er hoeft (sinds de wijzigingen in de EU-regelgeving) geen jaarlijks betaalverzoek meer te worden ingediend voor het agrarisch natuurbeheer.
• Wel geldt een jaarlijkse verantwoordingsplicht: uiterlijk 1 oktober dient de subsidieontvanger de verantwoording in, waarin per perceel wordt vastgelegd welk beheer is uitgevoerd (locatie en beheeractiviteit per oppervlakte). Deze verantwoording, samen met actuele veldgegevens, vormt de basis voor het jaarlijkse evaluatiegesprek met de provincie en voor de hoogte van de uitbetaling na afloop van dat beheerjaar.
• Er kan een voorschot worden verstrekt van 30%, als discretionaire bevoegdheid van Gedeputeerde Staten; hier is geen aparte aanvraagprocedure voor. Betalingen vinden niet plaats vóór 16 oktober van het betreffende beheerjaar.
• Wijzigingen in het beheer (bijvoorbeeld omdat een beheeractiviteit door de aanwezigheid van jonge dieren moet worden aangepast, of doelsoorten op een ander perceel blijken te zitten) moeten direct in het systeem worden vastgelegd. Tot 31 mei kan, bij een ecologische reden, de locatie van het beheer nog verplaatst worden. Na indiening van het betaalverzoek kunnen beheerlocaties niet meer wijzigen, maar tot 30 september kan het beheer op een perceel nog wijzigen (bijvoorbeeld vanwege het uitvliegen van kuikens).
• Aan het einde van de zesjarige periode wordt een afrondende, vaststellende beschikking opgemaakt op basis van de jaarlijkse beschikkingen op het betaalverzoek, aangevuld met de laatste beoordeling. Deze vaststelling wordt getoetst aan de oorspronkelijke subsidiebeschikking.

Verplichtingen tijdens de looptijd

Gedurende de subsidieperiode gelden onder meer de openstellingsplicht (terrein vrij toegankelijk te voet, met bescherming van natuurwaarden), de instandhoudingsplicht, medewerking aan bewegwijzering van wandel- en fietsroutes, en een meldingsplicht als je niet aan een verplichting kunt voldoen. Voor agrarische collectieven komt daar de plicht bij om de bedrijfssituatie van deelnemers bij te houden in het systeem "mijn percelen" en het relatienummer van deelnemers te vermelden in SCAN-GIS, zodat eventuele kortingen bij de juiste deelnemer terechtkomen.

Sancties

Voldoet de subsidieontvanger niet aan de verplichtingen uit de beschikking, dan past de provincie een sanctiebeleid toe zoals voorgeschreven door de Europese verordening.

Tussentijdse vaststelling

Bij natuurbeheer (buiten het agrarisch stelsel) is het mogelijk dat de subsidie tussentijds wordt vastgesteld, namelijk op het moment dat je maatregelen voor kwaliteitsverbetering van het natuurterrein uitvoert die subsidiabel zijn onder de Subsidieregeling realisering Natuurnetwerk Noord-Brabant. Dit maakt het mogelijk om af te wijken van de reguliere beheerperiode en daarna weer onder deze regeling te beheren.