Innovation Fund

De regeling is bedoeld voor mkb en grote bedrijven (alleen of in een samenwerkingsverband/consortium), onderzoeksinstellingen en overheidsinstanties. Het gaat om innovatieve, koolstofarme technologieën die voor de eerste, tweede of hooguit derde keer commercieel worden toegepast binnen de eigen lidstaat en zo mogelijk binnen de EU. Projecten kennen doorgaans grote tot zeer grote investeringen en operationele kosten, met bedragen die uiteenlopen van € 2,5 miljoen tot meer dan € 100 miljoen, afhankelijk van het projectthema.

Let op: op het moment van schrijven is het fonds tijdelijk gesloten voor aanvragen. Aanvragen kan alleen tijdens een openstaande oproep (call for proposals) op de website van de Europese Commissie. RVO heeft geen rol in de voorbereiding of beoordeling van een aanvraag, maar kan wel meedenken over de kansrijkheid van je aanvraag en over het combineren met nationale regelingen zoals SDE++. Voor de onderbouwing van een aanvraag (financiële, emissiereductie- en andere analyses) kun je mogelijk gebruikmaken van de subsidie TSE Industrie Studies.

Wie mag aanvragen

• Je bent een bedrijf (mkb of groot bedrijf), een onderzoeksinstelling of een overheidsinstantie.
• Je vraagt aan als individuele organisatie of in een samenwerkingsverband (consortium).
• Volgens de Engelstalige subpagina moet je bovendien behoren tot een van de sectoren die genoemd worden in de tekst van de betreffende oproep (call). Welke sectoren dat precies zijn, verschilt dus per call.

Eisen aan het project

• Het project gaat over innovatieve technologieën die (mee)helpen broeikasgasemissies te verminderen.
• De innovatie is marktrijp: hij wordt voor de eerste, tweede of hooguit derde keer commercieel toegepast, binnen de eigen lidstaat en zo mogelijk binnen de Europese Unie ("early-of-a-kind").
• Het project moet op alle technische, financiële en uitvoerende onderdelen zeer volwassen ("mature") zijn. Projecten die hier nog niet aan voldoen, vallen af (zie ook de gratis projectondersteuning hieronder).
• Het project moet vallen binnen een van de projectthema's: algemene broeikasgas-reductieprojecten (energie-intensieve industrie, duurzame energie-opwekking en/of -opslag, luchtvaart, maritiem, wegtransport of gebouwde omgeving), pilotprojecten met zeer innovatieve koolstofarme technologieën, of productie van cleantech-apparatuur/cruciale onderdelen (of recycling daarvan).
• Per thema geldt een minimale investeringsomvang. Voor algemene projecten (klein) is dat tussen € 2,5 miljoen en € 20 miljoen; voor algemene projecten (middelgroot) tussen € 20 miljoen en € 100 miljoen; voor algemene projecten (groot) € 100 miljoen of meer; voor pilotprojecten tussen € 2,5 en € 100 miljoen; voor projecten cleantech-productie meer dan € 2,5 miljoen. Projecten die kleiner zijn dan € 2,5 miljoen komen dus niet in aanmerking.
• Er geldt een minimale emissiereductie ten opzichte van de EU-benchmark: meer dan 50% voor de meeste categorieën, meer dan 75% voor pilotprojecten. Haal je dat percentage niet, dan kom je niet in aanmerking.

Status van het loket

Het fonds is tijdelijk gesloten voor aanvragen. Zolang er geen oproep (call) openstaat, kun je sowieso niet aanvragen, ongeacht of je project verder aan de voorwaarden voldoet.

Wat je niet krijgt vergoed

Je krijgt geen subsidie voor het invullen van het administratieve deel van een aanvraag, en ook niet voor het opstellen van de technische beschrijving (delen A, B en C) van een Innovation Fund-aanvraag. Dit betekent niet dat je project afvalt, maar wel dat je deze voorbereidingskosten zelf moet dragen of via een andere regeling (zoals TSE Industrie Studies) moet financieren.

Investeringskosten per projectthema

De subsidie is gekoppeld aan de totale investeringsomvang van het project, niet aan losse kostenposten met een eigen tarief:

• Algemene projecten (klein): investeringskosten tussen € 2,5 miljoen en € 20 miljoen.
• Algemene projecten (middelgroot): investeringskosten tussen € 20 miljoen en € 100 miljoen.
• Pilotprojecten: investeringskosten tussen € 2,5 en € 100 miljoen.
• Algemene projecten (groot): investeringskosten € 100 miljoen of meer.
• Projecten cleantech productie: investeringskosten meer dan € 2,5 miljoen.

Operationele kosten

Alle projecten die in aanmerking komen, hebben naast investeringskosten ook grote of zeer grote operationele kosten. Welke operationele kostenposten precies subsidiabel zijn en tegen welk tarief, staat per oproep op de website van de Europese Commissie.

Type technologieën waarvoor kosten gemaakt mogen worden

• Voor algemene broeikasgas-reductieprojecten: alle technieken zijn mogelijk, plus CCS (Carbon Capture and Storage/Utilisation) en DAC (Direct Air Capture), in de sectoren energie-intensieve industrie, duurzame energie-opwekking en/of energie-opslag, luchtvaart, maritiem, wegtransport of gebouwde omgeving.
• Voor pilotprojecten: eveneens alle technieken plus CCS en DAC, met een sterk innovatief en soms demonstratief karakter.
• Voor cleantech-productie: kosten voor de productie van innovatieve (onderdelen van) apparatuur zoals elektrolysers, batterijen en warmtepompen, of recycling daarvan.

Kosten die uitdrukkelijk niet subsidiabel zijn

• Het invullen van het administratieve deel van een Innovation Fund-aanvraag wordt niet vergoed.
• Het opstellen van de technische beschrijving van het project (delen A, B en C van de aanvraag) wordt evenmin vergoed. Voor deze voorbereidingskosten kun je mogelijk wel gebruikmaken van de subsidie TSE Industrie Studies of TSE Industrie Studies: Waterstof en Groene Chemie, die hiervoor apart financiering biedt.

Kosten binnen de warmteveiling 2025

Deze veiling vergoedt niet losse kostenposten, maar werkt met een vaste vergoeding per eenheid product: een vast bedrag per MWh thermische proceswarmte waarvoor je overschakelt op elektrificatie. Deze vergoeding wordt uitbetaald voor maximaal 5 jaar aan succesvolle bieders.

Kosten binnen de waterstofveiling 2025

Ook hier geen kostenpost-gerichte vergoeding, maar een vaste vergoeding per kilo hernieuwbare waterstof die geproduceerd wordt met elektrolyse, uitbetaald voor maximaal 10 jaar aan succesvolle bieders. Van het totale veilingbudget van € 1,3 miljard is € 300 miljoen specifiek gereserveerd voor toepassingen in de maritieme sector en luchtvaartsector.

Tarieven per kostensoort

Voor tarieven voor personeelskosten, materiaalkosten, kosten van adviesbureaus, kosten van projectondersteuning door de Europese Investeringsbank (die is overigens gratis, zie hieronder) of andere gangbare kostensoorten, en voor subsidiepercentages, kijk je in de tekst van de specifieke oproep op de website van de Europese Commissie.

Gratis ondersteuning, geen subsidie op kosten

Losstaand van de kostenvergoeding binnen een toekenning, kun je gratis projectondersteuning (Project Development Assistance) aanvragen bij de Europese Investeringsbank en de Europese Commissie, gericht op due diligence, technische ondersteuning en financiële ondersteuning. Dit is geen subsidie op kosten maar begeleiding om je project rijper te maken voor een aanvraag.

• Algemene projecten (klein): investering tussen € 2,5 miljoen en € 20 miljoen, budget € 0,1 miljard.
• Algemene projecten (middelgroot): investering tussen € 20 miljoen en € 100 miljoen, budget € 0,3 miljard.
• Pilotprojecten: investering tussen € 2,5 en € 100 miljoen, budget € 0,3 miljard.
• Algemene projecten (groot): investering € 100 miljoen of meer, budget € 1,2 miljard.
• Projecten cleantech productie: investering meer dan € 2,5 miljoen, budget € 1,0 miljard.

Het totale programmabudget loopt naar verwachting op tot € 40 miljard voor de periode 2020 tot en met 2030. Het budget komt uit de opbrengsten van het Europese emissiehandelssysteem (ETS).

Voor de aparte veilingen binnen het Innovation Fund gelden eigen bedragen:

• Warmteveiling 2025: € 1,0 miljard budget, verdeeld over 3 compartimenten. Succesvolle bieders krijgen een vaste vergoeding per MWh proceswarmte waarvoor ze overschakelen op elektrificatie, uitbetaald voor maximaal 5 jaar. De hoogte van de vergoeding per MWh wordt bepaald door je eigen bod in de veiling.
• Waterstofveiling 2025: € 1,3 miljard budget, waarvan € 300 miljoen specifiek voor toepassingen in de maritieme sector en luchtvaartsector. Succesvolle bieders krijgen een vaste vergoeding per kilo hernieuwbare waterstof, uitbetaald voor maximaal 10 jaar. Ook hier bepaalt je eigen bod de hoogte van de vergoeding.

Twee subsidieplafonds zijn los vastgesteld: € 1.000.000.000 en € 1.300.000.000. Deze komen overeen met de budgetten van respectievelijk de warmteveiling en de waterstofveiling 2025.

Stap 1: Voorbereiding starten, ruim op tijd

Het loket waarschuwt expliciet dat een aanvraag voor het Innovation Fund "flink wat werk" eist. Begin hier ruim voordat een oproep sluit mee. Concrete acties in deze fase:

• Overweeg ondersteuning van een (internationaal) adviesbureau, vooral voor de berekening van de emissiereductie.
• Neem zo snel mogelijk contact op met RVO als je een aanvraag overweegt (via je vaste contactpersoon, of via innovationfund@rvo.nl als je die niet hebt). RVO denkt mee over passendheid en slaagkans en kan desgewenst een 'Letter of Support' namens het ministerie van Klimaat en Groene Groei sturen.
• Vraag eventueel gratis projectondersteuning (Project Development Assistance) aan bij de Europese Investeringsbank, hetzij rechtstreeks (open PDA, voor projecten binnen de algemene reikwijdte van het fonds), hetzij na een specifieke oproep van het Innovation Fund.
• Overweeg een aanvraag voor TSE Industrie Studies (of TSE Industrie Studies: Waterstof en Groene Chemie) om de financiële, emissiereductie- en andere analyses te financieren die je Innovation Fund-aanvraag moet onderbouwen. Gebruik hiervoor het verplichte projectideeformulier van die regeling, zodat RVO je idee kan toetsen.

Stap 2: Wachten op een openstaande oproep (call for proposals)

Je kunt alleen aanvragen tijdens een oproep. Het fonds is op dit moment tijdelijk gesloten voor aanvragen. Houd de Innovation Fund-pagina in de gaten voor actuele oproepen.

Stap 3: Aanvraag indienen bij de Europese Commissie

De daadwerkelijke aanvraag dien je in via de website van de Europese Commissie, niet bij RVO. Daar vind je ook de uitgebreide informatie over projectvoorwaarden en de verschillende oproepen.

Specifiek voor de warmteveiling en waterstofveiling 2025

Voor deze twee veilingen gold een aanvraagperiode (veilingronde) van 4 december 2025 tot en met 19 februari 2026. Je diende hierbij te bieden: bij de warmteveiling op de hoeveelheid thermische proceswarmte waarvoor je overschakelt op elektrificatie, bij de waterstofveiling op de hoeveelheid hernieuwbare waterstof die je met elektrolyse produceert. Meer informatie over deze veilingen staat op de website van de Europese Commissie.

Rol van RVO samengevat

RVO heeft geen rol in de voorbereiding of beoordeling van je aanvraag. RVO kan wel: meedenken over de kansrijkheid van je aanvraag, adviseren over het combineren van subsidies (bijvoorbeeld met de nationale SDE++), en desgewenst een Letter of Support afgeven. Voor ETS-plichtige bedrijven en bedrijven die werken aan een duurzame industrie is er een vaste contactpersoon bij RVO; zonder vaste contactpersoon kun je mailen naar innovationfund@rvo.nl.

Voor die details verwijst het loket zelf door naar de website van de Europese Commissie.

Wel is duidelijk dat het emissiereductiecriterium (meer dan 50% ten opzichte van de EU-benchmark voor de meeste categorieën, meer dan 75% voor pilotprojecten) een rol speelt bij de beoordeling, en dat de mate van "maturity" (technische, financiële en uitvoeringsvolwassenheid) van het project van belang is. Projecten die hier niet aan voldoen, kunnen gebruikmaken van de gratis projectondersteuning van de Europese Investeringsbank en Europese Commissie om deze volwassenheid te vergroten, ook ná een eerdere afwijzing.

Uitbetaling bij de warmteveiling en waterstofveiling 2025

Voor deze twee specifieke veilingen binnen het Innovation Fund is wel bekend hoe de uitbetaling verloopt:

• Bij de warmteveiling: succesvolle bieders krijgen een vaste vergoeding per MWh proceswarmte waarvoor ze overschakelen op elektrificatie, uitbetaald gedurende maximaal 5 jaar.
• Bij de waterstofveiling: succesvolle bieders krijgen een vaste vergoeding per kilo hernieuwbare waterstof die met elektrolyse wordt geproduceerd, uitbetaald gedurende maximaal 10 jaar.

Vermoedelijk is uitbetaling gekoppeld aan aangetoonde daadwerkelijke omschakeling (warmte) of productie (waterstof), maar dit staat niet expliciet vast.

Voor de reguliere Innovation Fund-oproepen

Informatie over voorschotten, tussentijdse rapportageverplichtingen, een vaststellingsprocedure en de beoordelingstermijn na het indienen van een aanvraag staat vermoedelijk in de tekst van de specifieke oproep en de subsidieovereenkomst van de Europese Commissie, waar RVO buiten staat.

Ondersteuning tijdens de uitvoering

Ook na een toekenning (of juist na een afwijzing) kun je gebruikmaken van de gratis projectondersteuning (Project Development Assistance) van de Europese Investeringsbank en Europese Commissie, gericht op het vergroten van de financiële en technische volwassenheid van je project. Dit is vooral relevant als je project nog niet "mature" genoeg werd bevonden, of als je een vervolgaanvraag voorbereidt na een eerdere afwijzing.