Regeling tegemoetkoming waterschade in Limburg en het onbedijkte gebied langs de Maas in Noord-Brabant in juli 2021

De regeling was bedoeld voor particulieren, bedrijven, overheden, religieuze instanties, verenigingen en stichtingen die materiële schade hadden door het water. Het ging specifiek om schade die niet verzekerbaar, vermijdbaar of verhaalbaar was. De WTS was dus geen aanvulling op een verzekering, maar een vangnet voor schade waar je niets aan kon doen en die je nergens anders vergoed kon krijgen.

Vergoed werden onder meer schade aan woning, inboedel en personenauto's (particulieren), schade aan bedrijfsgebouwen, voorraad en teeltplanschade (bedrijven), en schade aan gebouwen en openbare voorzieningen (overheden). Ook evacuatie-, bereddings- en opruimingskosten kwamen in aanmerking. De vergoedingspercentages liepen uiteen van 58,5% tot 90% van het schadebedrag, afhankelijk van de schadesoort en de doelgroep, met eigen maximumbedragen en drempels per categorie.

Aanvragen verliep via een melding bij RVO, waarna een onafhankelijke schade-expert de schade kwam opnemen en vastlegde in een taxatierapport. Je ondertekende daarna het WTS-aanvraagformulier, waarmee de daadwerkelijke aanvraag ontstond.

In totaal zijn 2.960 meldingen gedaan en is ruim € 89,8 miljoen uitgekeerd (peildatum 25 september 2024). De laatste mogelijkheid om een melding te doen was tot en met 30 juni 2022, als gevolg van een herstelactie rond de definitie van inboedel.

Knock-out eisen (wie viel af):

• Schade buiten het schadegebied (Limburg en het onbedijkte gebied langs de Maas in Noord-Brabant, van de grens met Limburg tot Boxmeer) kwam niet in aanmerking.
• Schade die redelijkerwijs verzekerbaar was, viel in principe buiten de regeling. WTS juli 2021 is nooit een aanvulling op de verzekering; het gaat om schade die niet verzekerbaar, vermijdbaar of verhaalbaar is. Voor circa 800 tot 900 meldingen met schade door extreme regenval of overlopende beken en geulen (in principe wel verzekerbaar) is vanaf 14 maart 2022 alsnog een eenmalige coulanceregeling toegepast, maar uitsluitend voor meldingen die al waren binnengekomen. Deze coulanceregeling ging niet opnieuw open.
• Schade door eigen schuld, of doordat je onvoldoende maatregelen had genomen om schade te voorkomen, kwam niet in aanmerking.
• De schade moest ontstaan zijn door overstroming (van de Maas, zijrivieren van de Maas, beken in Limburg, of het onbedijkte deel langs de Maas in Brabant tot Boxmeer) of door afstromend water door hevige neerslag in Zuid-Limburg. Andere oorzaken vielen af.
• De schade moest zijn ontstaan tussen 13 en 20 juli 2021 (beide dagen erbij).
• Je moest je schade uiterlijk op 15 december 2021 melden. Door de latere ruimere interpretatie van het begrip inboedel kon dit na 15 december 2021 alsnog, maar uiterlijk tot en met 30 juni 2022. Na die datum was melden niet meer mogelijk (vervolgschade na 30 juni 2022 kon alleen nog per e-mail worden gemeld, waarna RVO contact opnam).
• Je moest het WTS-aanvraagformulier ondertekenen binnen 14 dagen na ontvangst van de schade-expert. Deed je dit niet op tijd, dan liep je risico op afwijzing van je aanvraag.
• Schade viel alleen onder de regeling als het ging om de primaire woonfunctie. Schade aan de tuin (inclusief een chalet of berging in de tuin) viel buiten de regeling. Uitzondering: schade aan personenauto's kwam wel in aanmerking; schade aan andere voertuigen zoals scooters, motoren en campers niet.
• Voor particulieren, religieuze instanties, stichtingen en verenigingen gold een drempel: alleen als het totaal aan schade en kosten (exclusief evacuatiekosten en schade aan personenauto's) hoger was dan € 667, bestond recht op vergoeding.
• Voor bedrijven en overheden gold een hogere drempel: het totaal aan schade en kosten (exclusief evacuatiekosten) moest hoger zijn dan € 1.322.

Doelgroepen die in aanmerking konden komen: particulieren, bedrijven, overheden, religieuze instanties, verenigingen en stichtingen, mits ze aan de bovenstaande voorwaarden voldeden.

Belangrijk: dekte je inboedelverzekering slechts een beperkt percentage van de schade, dan kreeg je geen aanvulling vanuit de WTS voor het resterende bedrag.

Particulieren

• Schade aan uw woning, woonwagen of woonschip: schade aan muren, deuren en ramen. Vergoeding: 90% van het schadebedrag.
• Schade aan inboedel: schade aan spullen in de woning, van stoffering tot meubels. Vergoeding: 90%, met een maximum van € 32.400. Door een ruimere interpretatie viel hieronder ook: inboedel die buiten het woonhuis of in de garage stond (zoals tuinmeubilair en buitenbarbecues), fietsen, en inboedel die zich tijdelijk in een buitenverblijf bevond (bijvoorbeeld meegenomen naar een caravan of vakantiewoning).
• Schade aan personenauto's: alleen voor auto's die technisch total loss waren en WA of WA+ verzekerd waren. Vast bedrag van € 2.700.

Wat niet meetelde bij particulieren: schade aan tuinen (groen of bestrating), keermuren en opritten; schade aan caravan, tuinhuis, berging, boot en dergelijke (geen primaire woonfunctie); scooters, motoren en andere gemotoriseerde voertuigen (alleen personenauto's kwamen in aanmerking).

Bedrijven

• Schade aan vaste activa: schade aan bedrijfsgebouwen, bedrijfsterreinen en bedrijfsgebonden installaties. Vergoeding: 65%.
• Schade aan vlottende activa: schade aan ander bezit zoals voorraad en grondstoffen. Vergoeding: 65%.
• Bedrijfsschade (dieren): verlies van inkomsten doordat het bedrijf dieren verloor of doordat dieren gewond raakten. Dit gold alleen voor dieren, niet voor omzetverlies in het algemeen. Vergoeding: 65%.
• Teeltplanschade: financieel verlies bij meer dan 20% productieverlies dan verwacht. De schadetermijn liep vanaf 13 juli 2021 tot het moment waarop het bedrijf weer op normaal productieniveau werkte, met een maximum van 52 weken. Vergoeding: 65%.
• Opstartkosten: kosten voor het opnieuw opstarten van een installatie in het productieproces. Vergoeding: 65%.

Voor bedrijven gold een eigen risico van 35% van de schade- en kostenbedragen, met een maximum van € 6.014.

Religieuze instanties, stichtingen en verenigingen

• Schade aan vaste activa: schade aan gebouwen en terreinen in eigen bezit. Vergoeding: 90%.
• Schade aan vlottende activa: schade aan ander bezit, zoals voorraad en grondstoffen. Vergoeding: 90%, met een maximum van € 32.400 voor vlottende activa.
• Voor zorginstellingen of ondernemingen die door deze organisaties in stand werden gehouden: 65% in plaats van 90% voor schade aan vaste en vlottende activa.

Gemeenten, provincies en overheidsinstanties

• Schade aan vaste activa: schade aan gebouwen en terreinen in eigen bezit. Vergoeding: 58,5%.
• Schade aan vlottende activa: schade aan ander bezit, zoals voorraad en grondstoffen. Vergoeding: 58,5%.
• Schade aan openbare voorzieningen voor verkeer: kosten voor herstel van deze voorzieningen. Vergoeding: 58,5%.

Algemene kosten (voor meerdere doelgroepen)

• Evacuatiekosten: kosten voor bijvoorbeeld vervoer, opslag, huisvesting en verzekering van opgeslagen zaken, gemaakt op advies of besluit van het bevoegd gezag. Voor particulieren: minimaal € 304, maximaal € 597. Voor bedrijven, gemeenten, provincies en overheidsinstanties: € 901 of meer als aangetoond. Voor religieuze instanties, stichtingen en verenigingen: € 304 met maximum € 597, of € 901 (of meer aantoonbaar) als het een zorginstelling of onderneming betrof die in stand werd gehouden.
• Bereddingskosten: kosten voor directe noodmaatregelen die schade voorkomen of beperken, voor ieder adres met overstromingsrisico. Denk aan het opwerpen of versterken van waterkeringen, of werken die de waterafvoer verbeteren. Vergoeding: 65% voor alle doelgroepen (58,5% voor overheden).
• Opruimingskosten: kosten voor opruiming, voor ieder risicoadres. Vergoeding: 65% (58,5% voor overheden).

Voor de algemene kosten (evacuatie, bereddings- en opruimingskosten) gold dat ze vergoed werden als je ze betaalde aan andere organisaties of personen, of voor extra arbeid in eigen beheer. Particulieren, religieuze instanties, stichtingen en verenigingen kregen geen vergoeding voor extra arbeid in eigen beheer; die uitzondering gold dus niet voor bedrijven.

Wat sowieso niet vergoed werd: schade die redelijkerwijs verzekerbaar, vermijdbaar of verhaalbaar was. De WTS was nooit een aanvulling op een bestaande verzekering. Dekte je inboedelverzekering slechts een deel van de schade, dan kreeg je voor het resterende bedrag geen aanvulling vanuit de WTS.

Particulieren:

• Evacuatiekosten: minimaal € 304, met een maximum van € 597.
• Bereddings- en opruimingskosten: 65% van het bedrag.
• Schade aan personenauto's: vast bedrag van € 2.700 (dit is tevens het maximum).
• Schade aan inboedel: 90% van het schadebedrag, met een maximum van € 32.400.
• Schade aan woning, woonwagen of woonschip: 90% van het schadebedrag.
• Je kreeg alleen een vergoeding als je totale schade en kosten (zonder evacuatiekosten en autoschade) boven € 667 uitkwamen.

Bedrijven:

• Evacuatiekosten: € 901, of meer als je dit kon aantonen.
• Bereddings- en opruimingskosten: 65%.
• Opstartkosten: 65%.
• Schade aan vaste en vlottende activa: 65%.
• Teeltplanschade bij agrarische bedrijven: 65%.
• Bedrijfsschade door verlies van dieren: 65%.
• Drempel: schade en kosten (zonder evacuatiekosten) moesten boven € 1.322 uitkomen.
• Eigen risico: 35% van het schade- en kostenbedrag, met een maximum van € 6.014.

Religieuze instanties, stichtingen en verenigingen:

• Evacuatiekosten: € 304, met maximum € 597. Voor een zorginstelling of onderneming die je in stand houdt: € 901 of meer als je dit aantoont.
• Bereddings- en opruimingskosten: 65%.
• Schade aan vaste en vlottende activa: 90%, met een maximum van € 32.400 voor vlottende activa. Als je een zorginstelling of onderneming in stand houdt: 65% in plaats van 90%.
• Drempel: schade en kosten (zonder evacuatiekosten) boven € 667.

Gemeenten, provincies en overheidsinstanties:

• Evacuatiekosten: € 901, of meer als je dit aantoont.
• Bereddings- en opruimingskosten: 65%.
• Schade aan openbare infrastructurele voorzieningen: 58,5%.
• Schade aan vaste en vlottende activa: 58,5%.
• Drempel: schade en kosten (zonder evacuatiekosten) boven € 1.322.

Het loket verwijst voor concrete rekenvoorbeelden naar een aparte pagina met rekenvoorbeelden, waarin je de hoogte van je vergoeding en de drempelwaarde kon berekenen.

Stap 1: schade melden bij RVO Je meldde je waterschade bij RVO, uiterlijk op 15 december 2021 (later verruimd tot en met 30 juni 2022 door de herziene inboedeldefinitie). Je kon meerdere soorten waterschade in één melding opgeven, en ook schade melden waarvan het precieze bedrag nog niet bekend was. Na je melding ontving je een bevestigingsmail van RVO.

Stap 2: controle door RVO RVO controleerde of je melding voldeed aan de voorwaarden van de regeling en binnen het schadegebied viel. Voldeed je melding niet, dan zaten hier geen verdere gevolgen aan; je aanvraag ging simpelweg niet door. Voldeed je melding wel, dan schakelde RVO een onafhankelijke schade-expert in.

Stap 3: taxatie door de schade-expert De schade-expert maakte een afspraak met je om de waterschade samen op te nemen. De expert kwam langs, legde de schade vast en verwerkte dit in een taxatierapport.

Stap 4: WTS-aanvraagformulier ondertekenen De expert stuurde je het WTS-aanvraagformulier samen met het taxatierapport toe. Op dit formulier gaf je aan of je wel of niet akkoord ging met de taxatie, en je zette je handtekening. Dit document ondertekende je zelf, als melder/gedupeerde. Je moest dit doen binnen 14 dagen nadat je het formulier en het taxatierapport had ontvangen.

Stap 5: verzending naar RVO De schade-expert stuurde het ondertekende WTS-aanvraagformulier samen met het taxatierapport naar RVO. Pas op het moment dat RVO dit rapport van de schade-expert had ontvangen, was er formeel sprake van een aanvraag (in plaats van een melding), en startte de wettelijke behandeltermijn van 13 weken.

Wat als je niet akkoord ging met de taxatie? Je ondertekende het rapport wel, maar gaf aan dat je niet akkoord was en waarom niet. Je ontving daarna een brief met een 'voorgenomen besluit', met de berekende tegemoetkoming op basis van de bestaande taxatie. Vanaf dat moment had je twee keuzes:

• Alsnog akkoord gaan met de voorgestelde tegemoetkoming, of
• Om een hertaxatie vragen.

Bij een hertaxatie stuurde RVO een tweede, onafhankelijke expert langs. Let op: de uitkomst van deze hertaxatie werd bepalend voor je uiteindelijke tegemoetkoming, ook als die lager uitpakte dan bij de eerste taxatie. Je kon maar één keer om een hertaxatie vragen. Kwam de hertaxatie op hetzelfde schadebedrag uit als de eerste taxatie, dan betaalde je de kosten van de hertaxatie zelf. Tijdens een lopende hertaxatie kon je al een voorschot op je tegemoetkoming aanvragen; hoe dat moest, stond beschreven in de brief met het voorgenomen besluit.

Documenten in het proces

• Bevestigingsmail van RVO: ontving je automatisch na je melding, geen handtekening nodig.
• Taxatierapport: opgesteld en verstuurd door de schade-expert, geen handtekening van jou vereist op dit document zelf, maar het vormt de basis voor het aanvraagformulier.
• WTS-aanvraagformulier: verplicht document, verstuurd door de schade-expert samen met het taxatierapport, door jou (de melder/gedupeerde) te ondertekenen binnen 14 dagen. Op dit formulier geef je ook aan of je akkoord gaat met de taxatie.
• Brief 'voorgenomen besluit': verstuurd door RVO als je niet akkoord ging met de taxatie, bevat de berekende tegemoetkoming en instructies voor het aanvragen van een voorschot bij een hertaxatie.

Aanvullende meldingen en herstelactie Als je al een melding had gedaan en er alsnog iets aan wilde toevoegen (bijvoorbeeld een item dat door de ruimere inboedeldefinitie nu wel meetelde), stuurde je een e-mail naar limburgwts2021@rvo.nl met je WTS-nummer. RVO nam daarna contact met je op. Vervolgschade die ontstond na 30 juni 2022 kon je ook alleen nog melden via e-mail naar dit adres, waarna RVO contact opnam om je verder te helpen.

Wie beoordeelt RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland) beoordeelt de aanvragen, in opdracht van het Ministerie van Justitie en Veiligheid. De feitelijke schadeopname en taxatie gebeurt door een onafhankelijke schade-expert, niet door RVO zelf. RVO start de eigenlijke beoordeling van de aanvraag pas nadat de schade-expert het ondertekende WTS-aanvraagformulier en het taxatierapport heeft doorgestuurd.

Behandeltermijn Vanaf het moment dat RVO het WTS-aanvraagformulier van de schade-expert heeft ontvangen, geldt de wettelijke behandeltermijn van 13 weken. RVO geeft aan dat het, ondanks deze wettelijke termijn, streeft naar uitbetaling binnen 4 tot 6 weken. Dit geldt voor het standaardproces; bij complexe aanvragen of bijzondere situaties kan het langer duren.

Uitbetaling Zodra de aanvraag is beoordeeld en de tegemoetkoming is vastgesteld, volgt uitbetaling. Bij een hertaxatie (zie hieronder) kun je al eerder een voorschot op de tegemoetkoming aanvragen; hoe je dat voorschot aanvraagt, staat beschreven in de brief met het voorgenomen besluit die je in dat geval ontvangt.

Bezwaar Volgens de cijfers uit het dashboard (peildatum 25 september 2024) zijn er 133 bezwaren ontvangen tegen WTS-beslissingen, allemaal afgerond. Daarvan zijn 47 bezwaren (gedeeltelijk) gegrond verklaard. Op dat moment liepen nog 5 beroepen bij de rechtbank.

Verplichtingen tijdens het proces

• Als je niet akkoord gaat met de taxatie van de eerste schade-expert, moet je dit op het WTS-aanvraagformulier aangeven en toelichten waarom. Je ontvangt dan een brief met een voorgenomen besluit.
• Kies je voor een hertaxatie, dan geldt: je kunt dit maar één keer aanvragen, en de uitkomst van de hertaxatie is bepalend voor de uiteindelijke tegemoetkoming, ook als die lager uitvalt dan de eerste taxatie. Komt de hertaxatie op hetzelfde bedrag uit als de eerste taxatie, dan betaal je de kosten van die hertaxatie zelf.
• Bij een herstelactie (bijvoorbeeld de ruimere interpretatie van het begrip inboedel) hoefde je zelf niets te doen als je al een melding had gedaan: RVO beoordeelde je melding dan opnieuw en liet je weten of je alsnog recht had op een (aanvullende) tegemoetkoming.

Resultaten tot nu toe Volgens de laatst bekende cijfers (peildatum 25 september 2024) zijn er 2.960 meldingen gedaan, waarvan 2.916 zijn doorgestuurd naar een taxateur. Er zijn 2.222 taxatierapporten naar melders gestuurd en 2.215 aanvragen zijn binnengekomen bij RVO.

Het verschil tussen het aantal meldingen en het aantal uitbetaalde schades komt volgens RVO doordat een deel van de aanvragen nog in behandeling is, sommige gedupeerden hun melding hebben ingetrokken (bijvoorbeeld omdat hun verzekering de schade alsnog vergoedde), voor sommige schades nog geen schaderapport kan worden opgemaakt (bijvoorbeeld omdat het traject met de verzekeraar nog loopt), sommige aanvragen zijn afgewezen, of het vastgestelde schadebedrag onder de drempelwaarde bleef waardoor er geen uitbetaling volgde.