Subsidie voor isoleren monumentale woningen aanvragen

De subsidie is bedoeld voor particuliere eigenaren, verenigingen van eigenaars (VvE's) en organisaties met een ANBI-status die een gemeentelijk monument in Den Haag in eigendom hebben. Rijksmonumenten vallen hier niet onder, dit is specifiek voor gemeentelijke monumenten. Je kunt deze subsidie combineren met de landelijke ISDE-subsidie voor monumenteigenaren van RVO, die wel weer eigen voorwaarden heeft.

Je vraagt aan door het aanvraagformulier in te vullen, te printen, te ondertekenen en samen met de verplichte bijlagen (zoals een offerte, foto's van de huidige situatie en je omgevingsvergunning of een vrijstellingsverklaring) te mailen naar subsidies@denhaag.nl. Let op: je moet het werk uitvoeren volgens de instructiebladen die de gemeente per isolatiesoort heeft opgesteld. Wil je afwijken, dan moet je dat vooraf afstemmen met de gemeente.

Er is in totaal € 293.000 subsidie beschikbaar voor deze regeling. Je kunt aanvragen tot en met 31 december 2026, maar de regeling sluit eerder zodra het budget op is. Na goedkeuring hoor je binnen 12 weken of je subsidie krijgt en wordt 90% direct uitgekeerd. De rest volgt na verantwoording van de uitgevoerde werkzaamheden, die je binnen 12 weken na afronding moet indienen.

Wie kan aanvragen:

• Particuliere eigenaren van een monumentale woning
• Een vereniging van eigenaars (VvE) van zo'n monument
• Organisaties met een ANBI-status die eigenaar zijn van het monument

Harde eisen waar je op afvalt:

• Geen gemeentelijk monument: dan is er geen subsidie, ook niet als het pand wel oud of beeldbepalend is.
• Geen omgevingsvergunning: voor het isoleren van een monument heb je altijd een omgevingsvergunning nodig. Zonder vergunning (of zonder verklaring van de gemeente dat het werk vergunningsvrij is) krijg je geen subsidie. Je moet deze vergunning of verklaring ook al bij de aanvraag meesturen.
• Al eerder subsidie ontvangen voor dezelfde werkzaamheden op hetzelfde adres: dat mag niet nog een keer.
• Beginnen vóór de vergunning binnen is: je verklaart bij de aanvraag dat je pas start met de werkzaamheden nadat de omgevingsvergunning onherroepelijk is, of nadat de gemeente heeft verklaard dat het werk vergunningsvrij is. Doe je dat niet, dan loop je het risico op afwijzing of terugvordering.
• Werk uitvoeren dat afwijkt van de instructiebladen: je moet de werkzaamheden uitvoeren volgens de instructiebladen van de gemeente (voor gevelisolatie, dakisolatie, kruipruimte-isolatie, begane grondvloerisolatie en kier- en tochtdichting). Wil je het anders doen, dan moet je vooraf contact opnemen met de gemeente (monumentenzorg@denhaag.nl) en een offerte met uitleg sturen, zodat zij beoordelen of je nog recht hebt op subsidie.
• Ter plaatse gespoten isolatieschuim: dit materiaal is bij alle vormen van isolatie verboden, omdat het niet te verwijderen is en het monument beschadigt.
• Bij een "vanwege bescherming" (waarbij alleen een specifiek monumentaal onderdeel beschermd is): dan is subsidie alleen mogelijk voor dat beschermde onderdeel, niet voor de rest van het gebouw.

Verder geldt dat het subsidieplafond van € 293.000 op enig moment bereikt kan zijn. De regeling sluit dan eerder dan 31 december 2026, ook als je verder aan alle voorwaarden voldoet. Aanvragen worden dus niet gegarandeerd gehonoreerd; is het budget op, dan val je alsnog buiten de boot.

Er geldt geen inkomens- of vermogenstoets, geen minimale of maximale woningwaarde en geen leeftijdseis voor het monument zelf (naast de status als gemeentelijk monument). Ook gelden er geen eisen aan de bewoning van de woning (wel of niet zelf bewonen).</tekst> </invoke>

Gevelisolatie: € 30,- per m²

Voor gevelisolatie met een warmteweerstand (Rd) van minimaal 2,5 m²K/W. Deze eis geldt alleen voor het isolatiemateriaal dat je nieuw toevoegt. Buitengevelisolatie mag bijna nooit bij monumenten; in de praktijk gaat het vaak om een voorzetwand aan de binnenkant. Spouwmuurisolatie kan soms bij een spouw van meer dan 4 cm, maar moet weer verwijderbaar zijn zonder schade. Biobased materialen zoals vlas, houtvezel, schapenwol, geëxpandeerde kurk, katoen, kartonwol, grasvezel/stro, hennepvezel of cellulose leveren 25% meer subsidie op. Glaswol, steenwol, XPS, PIR, resolschuim en EPS gelden niet als biobased.

Dakisolatie: € 30,- per m²

Ook hier geldt een minimale Rd-waarde van 2,5 m²K/W voor het nieuw toegevoegde materiaal. Dit geldt voor zowel schuine als platte daken, aan de binnen- of buitenkant, al is niet elke uitvoeringsvorm even goed te realiseren bij een monument (buitenkant isoleren van een schuin dak is bijvoorbeeld lastig vanwege aansluitingen op goten en dakkapellen). Dezelfde biobased materialen als bij gevelisolatie komen in aanmerking voor de 25% bonus.

Begane grondvloerisolatie: € 20,- per m²

Voor isolatie met een Rd-waarde van minimaal 2,5 m²K/W. Van toepassing op houten en steenachtige vloeren, met eigen technische uitvoeringseisen per vloertype. Ook hier geldt de 25% bonus bij gebruik van biobased materiaal (dezelfde lijst als bij gevel- en dakisolatie).

Kruipruimte-isolatie: € 10,- per m²

Alleen voor kruipruimtes met een hoogte tot 50 centimeter. De isolatie moet gestort worden tot onderkant vloerbalken of vloer. Toegestane materialen zijn schelpen, isolatiechips of -korrels; schelpen geldt hierbij als biobased materiaal en levert 25% meer subsidie op. EPS-chips of -korrels zijn niet biobased.

Kier- en tochtdichting: € 285,- per raam, deur of ander te openen deel

Dit is een vast bedrag per geopend onderdeel in de gebouwschil dat je tochtvrij maakt, niet per m². Het moet gaan om nieuwe maatregelen of restauratiewerkzaamheden die aantoonbaar bijdragen aan behoud en verbetering van het monument. Denk aan tochtstrips, kierdichting met elastisch vulmiddel, een achterzetraam (waarvoor overigens een vergunning nodig is) of maatregelen bij schuiframen en deuren.

Wat expliciet niet mag of niet meetelt

• Ter plaatse gespoten isolatieschuim is bij alle maatregelen verboden. Dit materiaal hecht zich onlosmakelijk aan het monument en is niet meer te verwijderen zonder schade.
• Werkzaamheden die je uitvoert zonder omgevingsvergunning (of zonder verklaring dat het werk vergunningsvrij is) komen niet in aanmerking.
• Werkzaamheden die afwijken van de instructiebladen komen alleen in aanmerking als je dit vooraf met de gemeente hebt afgestemd via een offerte met uitleg naar monumentenzorg@denhaag.nl.
• Bij een "vanwege bescherming" (bescherming van slechts een specifiek monumentaal onderdeel) krijg je alleen subsidie voor het beschermde onderdeel, niet voor eventueel ander werk aan de rest van het pand.
• Staan er op je offerte of factuur ook andere werkzaamheden of materialen die niet onder de subsidie vallen, dan moet je expliciet aangeven welke kosten wel onder het subsidieverzoek vallen (op de offerte zelf of in een apart overzicht/verzamelstaat).

Eigen beheer versus aannemer

Voert een aannemer het werk uit, dan telt de offerte of factuur met specificatie van de materialen. Doe je het zelf, dan tellen de offerte of factuur van de aan te schaffen materialen, je urenverantwoording en andere noodzakelijke kosten. Bij de verantwoording achteraf moeten deze facturen, nota's en verklaringen op het moment van indienen niet ouder zijn dan vier maanden.

Er zijn geen aparte regels voor bijkomende kosten zoals architect-, advies- of legeskosten; alleen de hierboven genoemde isolatiematerialen en -werkzaamheden zijn met een tarief onderbouwd.

De tarieven per maatregel:

• Gevelisolatie: € 30,- per m², bij een minimale isolatiewaarde (Rd) van 2,5 m²K/W
• Dakisolatie: € 30,- per m², bij een minimale isolatiewaarde (Rd) van 2,5 m²K/W
• Begane grondvloerisolatie: € 20,- per m², bij een minimale isolatiewaarde (Rd) van 2,5 m²K/W
• Kruipruimte-isolatie: € 10,- per m², bij vulling tot onderkant vloerbalken of vloer (alleen voor kruipruimtes tot 50 cm hoogte)
• Kier- en tochtdichting: € 285,- per raam, deur of ander te openen deel in de gebouwschil

Bij gevel-, dak- en begane grondvloerisolatie kan in overleg met Monumentenzorg van de minimale isolatiewaarde van 2,5 m²K/W worden afgeweken, als die waarde niet haalbaar is vanwege de bescherming van monumentale waarden.

De bonus van 25% meer subsidie geldt als je een biobased milieuvriendelijk isolatiemateriaal gebruikt. Voor gevel-, dak- en begane grondvloerisolatie zijn dat bijvoorbeeld vlas, houtvezel, schapenwol, geëxpandeerde kurk, katoen, kartonwol, grasvezel/stro, hennepvezel of cellulose. Voor kruipruimte-isolatie geldt schelpen als biobased materiaal. Materialen zoals glaswol, steenwol, XPS, PIR, resolschuim en EPS komen niet in aanmerking voor deze bonus.

Het totale subsidiebedrag dat je krijgt, is dus altijd: (aantal m² of aantal stuks) x (tarief) x (1,25 bij biobased materiaal, anders x 1).

Bij een "vanwege bescherming" situatie, waarbij alleen een specifiek monumentaal onderdeel beschermd is, krijg je alleen subsidie voor het onderdeel dat onder die bescherming valt en dus niet voor de rest van het werk.

Er geldt een subsidieplafond van € 293.000 voor de hele regeling. Zodra dat bedrag is uitgekeerd of toegezegd aan alle aanvragers samen, sluit de regeling, ook als het nog geen 31 december 2026 is.

Na goedkeuring krijg je meteen 90% van het toegekende subsidiebedrag op je rekening gestort. De resterende 10% volgt na de verantwoording, ervan uitgaande dat alles klopt. Heb je meer subsidie ontvangen dan nodig, of heb je het werk niet volledig laten uitvoeren, dan moet je het te veel ontvangen bedrag terugbetalen aan de gemeente.

Stap 1: Voorbereiden en eventueel afstemmen met de gemeente

Voordat je aanvraagt, controleer je of je woning een gemeentelijk monument is en bekijk je het instructieblad dat bij jouw isolatiemaatregel past (gevel, dak, kruipruimte, begane grondvloer of kier- en tochtdichting). Wil je afwijken van de voorgeschreven werkwijze, stuur dan vooraf een offerte met uitleg naar monumentenzorg@denhaag.nl, zodat de gemeente kan beoordelen of je nog recht hebt op subsidie.

Zorg ook dat je de omgevingsvergunning hebt aangevraagd en, indien nodig, ontvangen, of vraag bij monumentenzorg@denhaag.nl een verklaring aan dat het werk vergunningsvrij mag.

Stap 2: Aanvraagformulier invullen en ondertekenen

Je vult het "Aanvraagformulier subsidie verduurzamen gemeentelijke monumenten" in. Dit formulier bevat:

• Je persoonsgegevens als aanvrager (woningeigenaar, VvE of ANBI-organisatie).
• Je betalingsgegevens (IBAN).
• De adresgegevens van het te isoleren monument en welke maatregel(en) je aanvraagt (dak, vloer, kruipruimte, binnengevel, glasisolatie, kier- en tochtdichting), met eventueel het aantal m² en materiaalgegevens.
• Een verklaring dat je bekend bent met de subsidieregels, dat je nog niet eerder subsidie kreeg voor dezelfde werkzaamheden op dit adres, dat je pas begint na ontvangst van de vergunning of vrijstellingsverklaring, dat je de instructiebladen volgt en dat je meewerkt aan controles.

Je print het formulier, ondertekent het zelf als aanvrager. Vraagt een VvE of ANBI-organisatie aan, dan tekent ook de rechtsgeldige vertegenwoordiger van die organisatie.

Stap 3: Bijlagen verzamelen

Bij de aanvraag stuur je mee:

• Een offerte of factuur van de aannemer met specificatie van de materialen (als een aannemer het werk doet), of een offerte/factuur van de materialen plus urenverantwoording en andere kosten (bij eigen beheer). Dit document komt van de aannemer of van jezelf als je zelf werkt.
• Een foto van de situatie vóór het aanbrengen van de isolatie, van elke plek waar isolatie komt. Deze maak je zelf.
• Een afschrift van de verleende omgevingsvergunning, of een afschrift van de verklaring van de gemeente dat het werk vergunningsvrij is. Dit document komt van de gemeente.
• Een kopie van een bankafschrift of ander document met je IBAN-nummer, op jouw naam.

Staan er op de offerte of factuur ook kosten die niet onder de subsidie vallen, vermeld dan apart (op de offerte zelf, of in een verzamelstaat) welke kosten je wél aanvraagt.

Stap 4: Aanvraag versturen

Je stuurt het ondertekende formulier met alle bijlagen per e-mail naar subsidies@denhaag.nl. Dit kan tot en met 31 december 2026, of eerder als het subsidieplafond van € 293.000 al bereikt is.

Stap 5: Wachten op de beslissing

De gemeente laat binnen 12 weken weten of je subsidie krijgt. Wil je weten hoe het met je aanvraag staat, mail dan naar csbadvies@denhaag.nl.

Stap 6: Werk uitvoeren

Na goedkeuring voer je de werkzaamheden uit volgens de instructiebladen (of volgens de vooraf afgestemde afwijking). Je mag pas beginnen nadat de omgevingsvergunning onherroepelijk is, of nadat je de vrijstellingsverklaring hebt.

Stap 7: Verantwoording indienen

Binnen 12 weken na afronding van de werkzaamheden, en uiterlijk 2 jaar na de subsidieverlening, stuur je het verantwoordingsformulier naar subsidies@denhaag.nl. Hierbij horen:

• Bij werk door een aannemer: de eindfacturen met specificatie van materialen en m², en een ondertekende verklaring van de aannemer (het formulier "Verklaring aannemer") dat de isolatie volgens de instructiebladen is aangebracht, met daarop het aantal m², het toegepaste product en de geïsoleerde delen. Dit formulier ondertekent de aannemer.
• Bij eigen beheer: kopieën van gespecificeerde nota's van aangeschafte materialen en andere gemaakte kosten.
• Een foto van de situatie na het aanbrengen van de isolatie.

De facturen, verklaringen en nota's mogen op het moment van indienen niet ouder zijn dan vier maanden. Het verantwoordingsformulier zelf ondertekent de aanvrager (en bij een VvE of ANBI-organisatie ook de rechtsgeldige vertegenwoordiger).

Uitbetaling

Keurt de gemeente je aanvraag goed, dan krijg je meteen 90% van het toegekende subsidiebedrag op je rekening gestort. Dit gebeurt dus voordat je het werk (volledig) hoeft te hebben afgerond en verantwoord. De resterende 10% ontvang je na de verantwoording, als blijkt dat de werkzaamheden zijn uitgevoerd zoals beloofd.

Verplichtingen tijdens de looptijd

Tijdens en na de uitvoering van de werkzaamheden gelden de volgende verplichtingen:

• Je voert het werk uit volgens de instructiebladen van de gemeente, of volgens een vooraf met de gemeente afgestemde afwijkende werkwijze.
• Je begint pas met de werkzaamheden nadat de omgevingsvergunning onherroepelijk is, of nadat de gemeente heeft verklaard dat het werk vergunningsvrij mag.
• Je werkt mee aan een mogelijke controle van de uitgevoerde werkzaamheden. De gemeente mag de resultaten controleren en kan ook tussentijds contact met je opnemen voor een beoordeling.
• Je meldt de werkzaamheden binnen 2 jaar na de subsidieverlening gereed bij de gemeente.
• Binnen 12 weken na afronding van de werkzaamheden, en uiterlijk binnen die 2 jaar, dien je het verantwoordingsformulier in bij subsidies@denhaag.nl, met de bijbehorende bijlagen (facturen, een ondertekende aannemersverklaring of eigen nota's, en een foto van de situatie na uitvoering).
• De facturen, verklaringen en nota's die je bij de verantwoording aanlevert, mogen op dat moment niet ouder zijn dan vier maanden.

Vaststelling en terugbetaling

Na ontvangst van je verantwoording stelt de gemeente vast of het bedrag klopt. Heb je meer subsidie gekregen dan nodig was, of heb je het werk niet volledig laten uitvoeren, dan moet je het te veel ontvangen bedrag terugbetalen aan de gemeente. De verantwoording lijkt dit traject in één stap af te handelen, samen met de resterende 10% uitkering of terugvordering.