Subsidie Kerken 2022-2023 (vervallen)

Toen de regeling nog liep, ondersteunde de provincie Limburg de instandhouding van monumentale kerken. Het ging om restauratie en/of herbestemming van kerken, eventueel gecombineerd met verduurzaming en het verbeteren van de toegankelijkheid. De provincie vond het daarbij belangrijk dat de lokale gemeenschap bij het project werd betrokken en dat het verhaal van het monument in zijn omgeving werd verteld.

De regeling was bedoeld voor organisaties, zoals stichtingen en verenigingen, die eigenaar zijn van een monumentale kerk in de Nederlandse provincie Limburg en die plannen hadden voor restauratie en/of herbestemming.

Je kon maximaal 50% van de totale subsidiabele kosten krijgen, met een maximum van € 500.000 per project. Leverde je project ook een bijdrage aan de duurzaamheid van de kerk, dan kon het maximum omhoog naar € 600.000. Subsidies onder € 100.000 werden niet verstrekt.

De provincie adviseerde om vóór het indienen van een aanvraag een vooroverleg in te plannen, met de checklist als gespreksleidraad. De aanvraag zelf moest met het standaard (digitale) aanvraagformulier worden ingediend, voorzien van alle verplichte bijlagen, zoals een projectplan, een gespecificeerde STABU-begroting en (bij restauratie) een inspectierapport van Stichting Monumentenwacht Limburg.

Je komt alleen in aanmerking als je aan alle onderstaande harde eisen voldoet. Als je aan één ervan niet voldoet, wijst de provincie je aanvraag af.

Wie mag aanvragen

• Je bent een rechtspersoon (stichting, vereniging e.d.) en eigenaar van de kerk waarvoor je subsidie aanvraagt. Ben je geen eigenaar, dan val je af.

Wat je aanvraagt

• Je project gaat over een kerk in de Nederlandse provincie Limburg. Een kerk buiten Limburg valt af.
• De kerk is een monument (aangewezen door het Rijk op basis van de Erfgoedwet, of door een gemeente op basis van een plaatselijke verordening).
• Je project betreft restauratie en/of herbestemming van de kerk (of een deel daarvan), eventueel gecombineerd met verduurzaming en/of verbetering van de toegankelijkheid.
• Gaat je project over sloop en/of nieuwbouw, dan komt het niet in aanmerking.

Extra eis bij restauratie

• Er moet sprake zijn van een urgente restauratieopgave. Dit toon je aan met een inspectierapport van Stichting Monumentenwacht Limburg dat niet ouder is dan 2 jaar. Bij een 6-delige NEN 2767 score geldt "matig", "slecht" en "zeer slecht" als urgent; bij het 4-delige Inspectiehandboek van Monumentenwacht geldt "matig" en "slecht" als urgent.

Extra eis bij herbestemming

• De kerk moet een maatschappelijke, niet op winst gerichte functie krijgen (onderwijs, sport, cultuur, welzijn, maatschappelijke opvang en/of zorg).

Uitvoeringsgereed zijn

• Op het moment van aanvragen moeten alle noodzakelijke (omgevings)vergunningen en toestemmingen al verleend en onherroepelijk zijn.
• Je moet binnen zes maanden na de subsidiebeschikking daadwerkelijk kunnen starten met de werkzaamheden. Heb je nog niet alle vergunningen, dan val je af.

Eerdere subsidie

• Heeft de provincie Limburg de afgelopen acht jaar al eens subsidie verleend voor restauratie en/of herbestemming van deze specifieke kerk, dan komt een nieuwe aanvraag voor dezelfde kerk niet in aanmerking.

Dubbele financiering

• Financiert of subsidieert de provincie Limburg dezelfde activiteiten al op een andere manier, dan wordt de aanvraag afgewezen.

Bedrag

• Vraag je minder dan € 100.000 subsidie aan, dan wordt er geen subsidie verstrekt: dit bedrag is de ondergrens.

Aanvraagtermijn

• De aanvraag moet uiterlijk 15 december 2023 zijn ontvangen. Latere aanvragen worden afgewezen omdat ze buiten de termijn zijn ingediend.

Welke kosten subsidiabel waren, hing af van het type project. De regeling onderscheidt vier categorieën, elk met eigen regels.

1. Restauratie

Bij restauratie waren de noodzakelijke kosten voor werkzaamheden, maatregelen en voorzieningen subsidiabel voor zover die bepaald zijn in de Leidraad Subsidiabele Instandhoudingskosten 2013 (inclusief het bijbehorende STABU-rekenmodel). Voor het bepalen van de subsidiabele kosten moest je verplicht het STABU-begrotingsformat gebruiken.

2. Herbestemming

Bij herbestemming waren subsidiabel: de kosten van bouwtechnische werkzaamheden en/of maatregelen die noodzakelijk zijn in verband met en direct gerelateerd zijn aan de herbestemming van de kerk, mits sober en doelmatig uitgevoerd. Kosten voor inrichting waren hierbij expliciet niet subsidiabel. Onder inrichting valt: alle roerende zaken die niet tot het vaste interieur van de kerk behoren, zoals stoelen, tafels en audiovisuele hulpmiddelen.

3. Verduurzaming (optioneel, als aanvulling op restauratie/herbestemming)

Subsidiabel waren:

• kosten van ventilatie- en verwarmingssystemen;
• kosten van zonnepanelen en overige systemen op basis van duurzame energie;
• kosten van isolerende maatregelen aan onderdelen van de kerk, zoals gevel, dak, kap, vloer en venster.

Niet subsidiabel: kosten voor verwarmingssystemen op basis van fossiele brandstoffen.

4. Toegankelijkheid (optioneel, als aanvulling op restauratie/herbestemming)

Subsidiabel waren:

• kosten van maatregelen waardoor de kerk toegankelijker en/of gebruiksvriendelijker wordt voor mensen met een beperking;
• kosten van maatregelen waardoor het voorportaal van de kerk veilig voor het publiek kan worden opengesteld, zoals een glazen voorportaal.

Algemene voorwaarde bij alle werkzaamheden

Werkzaamheden op het gebied van verduurzaming en toegankelijkheid moesten worden uitgevoerd zonder nadelige gevolgen voor de cultuurhistorische waarde van de kerk. Dat gold ook voor herbestemmingswerkzaamheden.

Wat nooit subsidiabel was, ongeacht projecttype

• Kosten die al gemaakt zijn vóórdat de subsidieaanvraag is ingediend.
• Kosten die samenhangen met financiële en/of contractuele verplichtingen die je bent aangegaan vóórdat je de subsidie hebt aangevraagd.

Hierop was één uitzondering: voorbereidingskosten voor leges en planvorming mochten wél al vóór de aanvraag zijn gemaakt en telden toch mee als subsidiabel.

Percentage en maximum

Zie de sectie "Hoeveel krijg je?" voor de volledige uitleg over percentages en maxima.

Voor de exacte berekening van subsidiabele instandhoudingskosten bij restauratie verwijst de regeling naar de Leidraad Subsidiabele Instandhoudingskosten 2013 en het STABU-rekenmodel, die apart moesten worden toegepast bij het opstellen van de begroting.

Basisbedrag

Je kreeg maximaal 50% van de totale subsidiabele kosten, met een maximum van € 500.000 per project.

Verhoging bij duurzaamheid

Leverde je project ook een bijdrage aan de duurzaamheid van de kerk, dan kon het maximale subsidiebedrag omhoog naar € 600.000 per project. Voor deze verhoging moest je energiebesparende maatregelen treffen waardoor het energielabel van de kerk met ten minste twee stappen verbeterde. Je kon dit onderbouwen met een (optionele) bijlage over verduurzaming, bijvoorbeeld een duurzaamheidsscan voor monumenten of het advies van een energiecoach voor monumenten. Op basis van die bijlage werd bepaald of het maximum daadwerkelijk werd verhoogd.

Ondergrens

Subsidies lager dan € 100.000 werden niet verstrekt. Was je berekende subsidiebedrag (50% van de subsidiabele kosten) lager dan dat bedrag, dan kreeg je dus niets.

Rekenvoorbeeld uit de eisen

De checklist voor het vooroverleg vroeg zelf te toetsen of het gevraagde subsidiebedrag tussen € 100.000 en € 600.000 lag, en of het gevraagde bedrag niet meer was dan 50% van de totale begrote kosten.

Wat het bedrag niet beïnvloedt

Subsidieplafond

Naast deze bedragen per project gold een totaal subsidieplafond voor alle aanvragen samen binnen de looptijd van de regeling.

Stap 1: vooroverleg (geadviseerd, niet verplicht volgens het loket, maar wel dringend aangeraden)

Vóór het indienen van je aanvraag adviseerde de provincie een vooroverleg te plannen, via het digitale vooroverlegformulier op de website. Als gespreksleidraad gebruikte je de checklist (docx). Deze checklist bevat vragen die je vooraf positief moet kunnen beantwoorden, zoals of je project urgente restauratie of maatschappelijke herbestemming betreft, of je eigenaar bent, of het project uitvoeringsgereed is, en of het gevraagde bedrag tussen € 100.000 en € 600.000 ligt en niet meer is dan 50% van de begrote kosten. Let op: aan deze checklist kun je geen rechten ontlenen over de uiteindelijke besluitvorming.

Stap 2: aanvraag indienen

De aanvraag moet uiterlijk 15 december 2023 zijn ontvangen door Gedeputeerde Staten. Bepalend is de datum van de ontvangststempel van de provincie (bij papieren aanvraag) of de datum van digitale ontvangst (bij digitale aanvraag).

Je diende de aanvraag uitsluitend in met het standaard (digitale) aanvraagformulier, volledig ingevuld en rechtsgeldig ondertekend, inclusief alle verplichte bijlagen. Dit kon:

• per post naar: Gedeputeerde Staten van Limburg, Cluster Subsidies, Postbus 5700, 6202 MA Maastricht, of
• digitaal via eHerkenning (voor aanvragen van organisaties).

Een aanvraag per e-mail was niet mogelijk.

Verplichte bijlagen bij de aanvraag

• Projectplan: beschrijving van de werkzaamheden, de doelen en resultaten, hoe de werkzaamheden daaraan bijdragen, een tijdschema en de samenwerkingspartners met taakverdeling.
• Gespecificeerde STABU-begroting: begroting conform de Leidraad Subsidiabele Instandhoudingskosten 2013 en het bijbehorende STABU-rekenmodel, met een toelichting op de dekking van de kosten.
• Liquiditeitsbehoefte: een indicatie van en toelichting op de gewenste voorschotten gedurende de looptijd van het project.
• Inspectierapport van Stichting Monumentenwacht Limburg (niet ouder dan 2 jaar): verplicht als je project restauratie betreft, ter onderbouwing van de urgentie.
• Vergunningen: alle verleende (en onherroepelijke) vergunningen en toestemmingen voor het project. Is er geen vergunning nodig, dan toon je dat aan met een brief van de betreffende gemeente.
• Plan voor het betrekken van de lokale gemeenschap: hoe de lokale gemeenschap bij het project wordt betrokken (bijvoorbeeld informeren, meehelpen in uitvoering of uitbating, of gebruik van de kerk).
• Plan voor het vertellen van het verhaal van het monument: hoe het verhaal van het monument in zijn omgeving wordt uitgedragen, bijvoorbeeld via een digitaal platform, informatiepanelen, lesprogramma's of rondleidingen.
• Bewijs van eigenaarschap: toont aan dat je eigenaar bent van de kerk.
• Plan voor openbare toegankelijkheid: hoe de kerk na restauratie en/of herbestemming openbaar toegankelijk blijft (voor minstens 50% van de ruimten of cultuurhistorisch waardevolle onderdelen, gedurende meer dan zes maanden per jaar).

Optionele bijlage

• Plan voor verduurzaming: alleen nodig als je in aanmerking wilt komen voor het verhoogde maximum van € 600.000. Beschrijft de energiebesparende maatregelen waarmee het energielabel met ten minste twee stappen verbetert. Je kunt hiervoor een duurzaamheidsscan voor monumenten of het advies van een energiecoach voor monumenten gebruiken.

Wie beoordeelt en hoe lang het duurt

Gedeputeerde Staten van Limburg nemen de beslissing over je aanvraag. De provincie heeft geen concrete beslistermijn bekendgemaakt.

Beoordeling

Je aanvraag wordt getoetst aan de algemene criteria (artikel 4) en, waar van toepassing, de specifieke criteria (artikel 5) uit de regeling, en aan de afwijzingsgronden (artikel 7). Er is geen apart puntensysteem of rangorde tussen aanvragen; het gaat om cumulatieve eisen waaraan een aanvraag moet voldoen. Voor gevallen waarin de regeling niet voorziet, of als toepassing van de regeling tot kennelijke onbillijkheden zou leiden, kunnen Gedeputeerde Staten via de hardheidsclausule van de regeling afwijken.

Uitbetaling en voorschotten

Bij de aanvraag lever je al een inschatting van je liquiditeitsbehoefte aan (de gewenste voorschotten gedurende de looptijd van het project).

Verplichtingen tijdens de looptijd

Na toekenning gelden onder meer deze verplichtingen:

• Je start binnen zes maanden na ontvangst van de subsidiebeschikking met de feitelijke werkzaamheden.
• Je rondt het project uiterlijk binnen vijf jaar na de datum van verzending van de subsidieverleningsbeschikking volledig af.
• Je houdt het monument na afronding van de restauratie in goede staat van onderhoud.
• De kerk blijft na restauratie en/of herbestemming minimaal zes jaar bestendig in gebruik.
• De kerk blijft na restauratie en/of herbestemming openbaar toegankelijk voor het publiek (meer dan 50% van de ruimten, of cultuurhistorisch waardevolle onderdelen, gedurende meer dan zes maanden per jaar toegankelijk).
• Bij projecten met een looptijd van minimaal drie maanden en subsidiabele kosten van € 200.000 of meer geldt de SROI-verplichting: minimaal 2% van de subsidiabele kosten besteden aan de aangewezen doelgroepen (werkloos/werkzoekend, met werkloosheid bedreigde inwoners, WSW-ers, of leerlingen van het Restauratie Opleidingsproject Zuid-Nederland). Kun je dit niet toepassen, dan moet je dat onderbouwen; Gedeputeerde Staten beslissen dan of ze hiervan afwijken.