Tijdelijke regeling uitkering Bodem (SPUK Bodem)

Het budget van € 109 miljoen (2026) is verdeeld over 7 budgetposten, van historische spoedopgaven tot de aanpak en het onderzoek van PFAS-verontreiniging. Per budgetpost gelden andere voorwaarden en een ander voorschotpercentage.

Je vraagt aan met een programmaoverzicht en (meestal) een projectplan, via eHerkenning 2+. De regeling is nu tijdelijk gesloten. De volgende aanvraagperiode loopt van 2 februari 2026 tot en met 2 maart 2026 (deadline 2 maart 2026). Na de aanvraag volgt binnen 13 weken een besluit, met mogelijke verlenging van 13 weken. Let op: is het budget van een post overtekend, dan wordt het gelijk verdeeld of, bij PFAS-aanpak, verdeeld op basis van een puntensysteem.

• de Wet bodembescherming (Wbb), of
• het Besluit aanwijzing bevoegdgezaggemeenten Wet bodembescherming, of
• bodemsanering volgens de Omgevingswet (Ow), of
• grondwaterkwaliteit volgens de Omgevingswet (dit geldt alleen voor provincies).

Wie valt hieronder:

• Gemeenten en provincies die bevoegd gezag zijn bij bodemsanering.
• Waterschappen, maar alleen voor de aanpak van locaties van de C-lijst waterbodems.
• Penvoerders (bijvoorbeeld omgevingsdiensten) die namens samenwerkende overheden een gezamenlijke aanvraag indienen.

Per budgetpost geldt een ander bevoegd gezag:

• Historische spoedopgaven: bevoegd gezag Wbb, en waterschappen.
• Buitenproportionele opgaven en Toekomstbestendig omgaan met nazorg: bevoegd gezag Wbb, bevoegd gezag Ow, of de provincie (voor grondwaterkwaliteit Ow).
• Oude afspraken: bevoegd gezag Wbb.

Je aanvraag moet daarnaast passen binnen een van de 7 budgetposten (zoals historische spoedopgaven, diffuus verspreid lood, PFAS-onderzoek of -aanpak, andere ernstige lokale verontreinigingen, oude afspraken, of toekomstbestendige nazorg). Bij Buitenproportionele opgaven geldt bovendien dat de maatregelen dringend nodig moeten zijn: er is sprake van onaanvaardbare risico's voor mens of ecologie, of van verspreiding van de verontreiniging, en het moet een opgave zijn voor het bevoegd gezag zelf.

Particulieren, bedrijven en drugs(productie)gerelateerde verontreiniging vallen buiten deze regeling: die laatste categorie is expliciet uitgesloten bij de budgetpost PFAS en andere niet-genormeerde stoffen.

• Historische spoedopgaven: € 30 miljoen
• Buitenproportionele opgaven A, diffuus verspreid lood: € 10 miljoen
• Buitenproportionele opgaven A, onderzoek en inventarisatie PFAS en andere niet-genormeerde stoffen: € 36 miljoen
• Buitenproportionele opgaven A, aanpak PFAS: € 10 miljoen
• Buitenproportionele opgaven B, andere ernstige lokale verontreinigingen: € 3 miljoen
• Oude afspraken: € 15 miljoen
• Toekomstbestendig omgaan met nazorg: € 5 miljoen

Het budget per budgetpost wordt gelijk verdeeld onder de goedgekeurde aanvragen. Blijft er in een budgetpost geld over, dan gaat dat in een vooraf vastgestelde volgorde naar de andere budgetposten.

Bij aanvragen voor de aanpak van PFAS werkt de verdeling anders: daar geldt een puntensysteem (maximaal 100 punten). Hoe meer punten je aanvraag scoort, hoe eerder deze aan de beurt is als het budget niet voor alle aanvragen toereikend is.

Je krijgt in 2026 een voorschot van 50% van het toegekende bedrag. In 2027 volgt een 2e voorschot van 50%, als je aanvraag uit 2026 is goedgekeurd. Uitzondering: bij de budgetpost Buitenproportionele opgaven B krijg je in één keer een voorschot van 100%, in het jaar waarin de aanvraag wordt goedgekeurd.

Btw is voor gemeenten en provincies geen onderdeel van SPUK Bodem; dat vraag je terug bij het btw-compensatiefonds. Btw die daar niet voor in aanmerking komt, kun je wel apart opvoeren bij je SPUK-aanvraag.

• Inloggen met eHerkenning 2+ en de aanvraag indienen tussen 2 februari 2026 en 2 maart 2026 (deadline 2 maart 2026).
• Programmaoverzicht bijvoegen. Bij je 1e aanvraag stel je dit zelf op; vraag je in een latere ronde opnieuw aan, dan voeg je een actuele versie toe. Per aanvraag dien je een apart programmaoverzicht in; voor projecten in verschillende budgetposten maak je dus meerdere overzichten. Het overzicht bevat: je beleidsdoelen voor 2024-2030, de projecten die daaraan bijdragen, een begroting en een overzicht van projecten en gevraagde middelen per budgetpost.
• Projectplan toevoegen (verplicht bij de meeste budgetposten, bij Historische spoedopgaven alleen als je meer dan € 2 miljoen aanvraagt of het gaat om een specifiek overgangsrechtgeval). Het projectplan beschrijft het doel en de activiteiten, en onderbouwt de kosten per activiteit.
• Doe je de aanvraag met meerdere overheden samen? Wijs dan een penvoerder aan en voeg een samenwerkingsovereenkomst toe. Hierin staat vastgelegd dat de penvoerder de aanvraag indient, de uitkering beheert en verantwoordt via SiSa, en communiceert met de samenwerkende partijen en RVO.

Nieuwe formats voor programmaoverzicht en projectplan worden voorafgaand aan de volgende openstelling op de loketpagina geplaatst.

Bij toekenning ontvang je in 2026 een voorschot van 50%. In 2027 volgt een 2e voorschot van 50%, mits je aanvraag uit 2026 is goedgekeurd. Bij Buitenproportionele opgaven B krijg je direct 100% voorschot in het jaar van goedkeuring.

Tijdens de looptijd verantwoord je de besteding jaarlijks via SiSa, gezamenlijk over alle beschikkingen tussen 2024 en 2030. Bij elke nieuwe beschikking stuurt RVO je een overzicht van alle beschikkingen tot dat moment. Als penvoerder leg je verantwoording af aan het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, terwijl de deelnemende overheden weer aan jou verantwoording afleggen (getrapte verantwoording).

Meld het bij RVO als het project niet op tijd start of klaar is, of als er andere relevante omstandigheden zijn. Bij overmacht is uitstel mogelijk tot uiterlijk 2032. Wijzigingen kunnen ertoe leiden dat de uitkering wordt aangepast of ingetrokken. Bij (deels) terugvorderen worden zowel de penvoerder als de bevoegde overheden aangeschreven, en draagt de penvoerder het geld terug.