Omschakeling PAS-melders naar een ander type agrarisch bedrijf

De regeling is er specifiek voor omdat PAS-melders (bedrijven die destijds een PAS-project hebben gemeld) niet via intern salderen gelegaliseerd kunnen worden, sinds de uitspraken van de Raad van State van december 2024. Omschakelen naar een andere agrarische activiteit die binnen de geldende referentiesituatie past, is dan een uitweg.

Je moet PAS-melder zijn en ook een mkb-onderneming. Uitgesloten zijn omschakelingen naar een geitenhouderij en (met enkele uitzonderingen) naar bepaalde glastuinbouwlocaties.

Je krijgt 65% van de subsidiabele kosten, met een maximum van € 600.000 per aanvraag. Onder specifieke voorwaarden (niet-productieve investeringen met een milieu- of klimaatdoel, of een jonge landbouwer als aanvrager) kan dat percentage naar 80%.

Je vraagt de subsidie aan via het digitale aanvraagformulier van het Overijssel Loket, met eHerkenning (EH3). Daarbij lever je onder meer een begroting, een projectplan, een AERIUS-berekening en offertes aan. Aanvragen worden op volgorde van binnenkomst van complete aanvragen behandeld, tot het budget van € 2.000.000 op is. Je kunt aanvragen tot uiterlijk 1 juli 2028, 17.00 uur, of eerder als het budget eerder vol is.

Let op: subsidie krijgen is geen garantie dat je ook de benodigde vergunningen krijgt, vooral de natuurvergunning stikstof ligt door recente uitspraken van de Raad van State onder druk.

Wie mag aanvragen:

• Je bent PAS-melder: je onderneming voert een gemeld PAS-project uit.
• Je bent ook een mkb-onderneming.

Waar je op afvalt:

• Je schakelt om naar een geitenhouderij. Dat is uitgesloten.
• Je schakelt om naar een glastuinbouwbedrijf op een locatie zoals bedoeld in artikel 4.43, eerste lid, van de Omgevingsverordening Overijssel, tenzij je voldoet aan het tweede of derde lid van dat artikel.
• Je activiteiten liggen niet in de provincie Overijssel.
• De omschakeling of je activiteiten na omschakeling leiden tot stikstofdepositie op een Natura 2000-gebied. Dit moet je aantonen met een AERIUS-berekening; kun je dat niet aantonen, dan krijg je geen subsidie.
• Je hebt voor dezelfde kosten al een andere vergoeding of subsidie ontvangen.
• Je stelt (een deel van) de vrijkomende stikstofdepositie via extern salderen beschikbaar of hebt dat gedaan voor een andere activiteit met het oog op een natuurvergunning.
• Je maakt kosten vóór je de subsidieaanvraag hebt ingediend: die kosten komen niet in aanmerking.
• Moet er een milieueffectbeoordeling worden uitgevoerd, dan val je af als die beoordeling niet is afgerond en de vergunning voor de activiteiten niet is verleend vóór de datum van je subsidieaanvraag.

Belangrijk vanwege de jurisprudentie: door de uitspraken van de Raad van State van december 2024 geldt ook bij intern salderen het additionaliteitsvereiste. PAS-melders kunnen daardoor niet via intern salderen worden gelegaliseerd. Deze regeling is daarom zo aangepast dat subsidie alleen wordt toegekend als de omschakeling helemaal geen stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden veroorzaakt, niet alleen minder.

Verder geldt dat je activiteiten voor 31 december 2030 uitgevoerd moeten zijn, en dat de omschakeling gericht moet zijn op minimaal één van de doelen uit artikel 14 lid 3 van de Landbouwvrijstellingsverordening (LVV), zoals kostenverlaging, dierenwelzijn, klimaataanpak of biodiversiteit. Voldoe je aan geen van die doelen, dan komt de aanvraag niet in aanmerking.

Let op: subsidie krijgen betekent niet dat je ook een vergunning krijgt. Dat zijn losse procedures. Vooral de natuurvergunning stikstof is door recente Raad van State-uitspraken moeilijk te krijgen. Je bent zelf verantwoordelijk voor je vergunningen; de provincie adviseert die eerst te regelen voordat je grote uitgaven doet.

De volgende kostensoorten komen voor subsidie in aanmerking:

• Bouw, verwerving of verbetering van onroerende goederen. Hieronder valt ook leasing van onroerend goed, en investeringen in passieve binnenhuisbekabeling of gestructureerde bekabeling voor datanetwerken.

• Koop of huurkoop van machines en uitrusting. Dit is subsidiabel tot maximaal de marktwaarde van de activa; het deel daarboven komt niet in aanmerking.

• Algemene kosten die samenhangen met de investeringen onder punt 1 en 2. Denk aan het inschakelen van architecten, ingenieurs en adviseurs, en advies over ecologische en economische duurzaamheid, duurzame energie, energie-efficiëntie en de productie en het gebruik van hernieuwbare energie, inclusief haalbaarheidsstudies. Voor arbeidskosten van derden geldt hierbinnen een apart maximum: € 130 per uur exclusief btw.

• Aankoop, ontwikkeling of gebruik van computersoftware, cloudoplossingen of vergelijkbare oplossingen, en de verwerving van octrooien, licenties, auteursrechten en handelsmerken.

• Niet-productieve investeringen die verband houden met specifieke milieu- en klimaatgerelateerde doelstellingen zoals genoemd in artikel 14 lid 3 onderdeel e, f en g van de LVV (denk aan klimaatmatiging en -aanpassing, een duurzame circulaire bio-economie, en het beperken van biodiversiteitsverlies). Voor deze categorie kan het subsidiepercentage oplopen tot 80% in plaats van de standaard 65%.

Wat niet subsidiabel is:

• Kosten die je maakt vóór je de subsidieaanvraag hebt ingediend.
• Kosten waarvoor je al een andere vergoeding of subsidie hebt ontvangen (dubbele financiering is uitgesloten).
• Het deel van de aanschaf van machines en uitrusting dat boven de marktwaarde van de activa uitkomt.
• Arbeidskosten van derden voor zover die boven € 130 per uur exclusief btw uitkomen.

Bij de offertes waarmee je de subsidiabele kosten aantoont, geldt een specifieke eis: de offerte mag niet door jou als aanvrager zelf ondertekend zijn, tenzij dat gebeurt onder voorbehoud van subsidie. Dit heeft te maken met staatssteunregels.

Per aanvraag krijg je maximaal € 600.000. Ook als je kosten hoger uitvallen en 65% (of 80%) daarvan boven dit bedrag komt, betaalt de provincie niet meer dan € 600.000.

Het totale subsidieplafond voor 2025 en 2028 samen is € 2.000.000. Is dat bedrag op, dan kun je geen subsidie meer krijgen, ook niet als je verder aan alle voorwaarden voldoet. Aanvragen worden op volgorde van binnenkomst van complete aanvragen afgehandeld, dus wie eerder compleet indient, heeft voorrang op het budget.

Binnen de kosten van arbeid van derden geldt een apart maximum: € 130 per uur exclusief btw. Bij de koop of huurkoop van machines en uitrusting geldt als grens de marktwaarde van de activa; daarboven komt het bedrag niet voor subsidie in aanmerking.

Voordat je indient, raadt de provincie aan om de bijlagen eerst in te vullen en op te slaan, zodat je ze klaar hebt om te uploaden. De volgende bijlagen zijn verplicht:

• Begroting en dekkingsplan. Hiervoor moet je verplicht het beschikbaar gestelde begrotingsformat "Omschakeling PAS-melders naar een ander type agrarisch bedrijf" gebruiken.

• Projectplan inclusief tijdsplanning. Hierin leg je minimaal uit wat de nieuwe landbouwonderneming wordt. Zijn er landbouwhuisdieren betrokken, dan vermeld je het aantal dieren en de diercategorieën volgens bijlagen V en VI van de Omgevingsregeling.

• Principeakkoord van de gemeente waarin het gemelde PAS-project ligt, voor het projectplan.

• Onderbouwde opgave van de referentiesituatie van het gemelde PAS-project, inclusief de milieu- en natuurtoestemmingen en bijbehorende bescheiden.

• AERIUS-berekening uit de meest recente versie van de calculator, waaruit blijkt dat de omschakeling en de activiteiten na omschakeling niet leiden tot stikstofdepositie op een Natura 2000-gebied.

• Offerte(s) waaruit de subsidiabele kosten blijken. Let op: de offerte mag niet door jou als aanvrager zelf ondertekend zijn, tenzij dat is onder voorbehoud van subsidie (dit vanwege staatssteunregels).

• Bewijs van bankrekening, alleen nodig als je nog niet eerder subsidie van de provincie hebt ontvangen of als je rekeningnummer is gewijzigd. Bijvoorbeeld een kopie van een bankafschrift of een schermprint bij telebankieren, waarop naam en rekeningnummer zichtbaar zijn. Stuur geen kopie van je bankpas mee.

• Machtigingsverklaring, ondertekend door jou als aanvrager, alleen nodig als je een gemachtigde de aanvraag laat indienen en die gemachtigde inlogt met een eigen eHerkenningsmiddel (dus zonder ketenmachtiging). Hiervoor kun je het voorbeeld Machtiging van de provincie gebruiken.

Let op: stuur geen kopie van je paspoort mee als bewijs dat je jonge landbouwer bent, dit wordt niet gevraagd en niet geaccepteerd als bijlage voor dat doel.

Na indiening toetst de provincie of je aanvraag compleet is. Compleet betekent dat alle gevraagde bijlagen zijn ontvangen. Is je aanvraag niet compleet, dan vraagt de provincie om aanvulling; je aanvraag is pas compleet op het moment dat de gevraagde gegevens binnen zijn. Stuur je bijlagen later na, dan wordt je aanvraag pas in behandeling genomen zodra die nagestuurde bijlagen zijn ontvangen. Complete aanvragen gaan voor en worden direct in behandeling genomen.

De deadline om aan te vragen is uiterlijk 1 juli 2028, 17.00 uur, of eerder als het subsidieplafond van € 2.000.000 al bereikt is. Omdat aanvragen op volgorde van ontvangst van complete aanvragen worden afgehandeld, loont het om zo snel en zo compleet mogelijk in te dienen: wie later compleet is, staat achteraan in de rij voor het beschikbare budget.

De behandeltermijn is maximaal 13 weken.

Subsidies worden verleend totdat het beschikbare budget (het subsidieplafond van € 2.000.000 voor 2025 en 2028 samen) bereikt is. Is het budget op, dan kun je geen subsidie meer krijgen, ook niet als je aanvraag verder voldoet. Dit maakt snelheid van indienen belangrijk.

Wil je hierover zekerheid, neem dan contact op met het Overijssel Loket.

Wat wel duidelijk is: de subsidie wordt verleend onder de voorwaarde dat de activiteiten na omschakeling planologisch zijn toegestaan of toegestaan worden, en dat je (als van toepassing) de benodigde omgevingsvergunning voor de omschakeling en de activiteiten na omschakeling verkrijgt. Moet er een milieueffectbeoordeling worden uitgevoerd, dan wordt de subsidie alleen verleend als die beoordeling is uitgevoerd en de vergunning voor de activiteiten al is verleend vóór de datum van je subsidieaanvraag.

Let op dat subsidieverlening en vergunningverlening losse procedures zijn met eigen regelgeving. Krijg je subsidie, dan betekent dat niet automatisch dat je ook de benodigde vergunningen krijgt. Je bent zelf verantwoordelijk voor het op orde hebben van de juiste vergunningen. Vooral de natuurvergunning stikstof is, door een aantal uitspraken van de Raad van State van eind december 2024 en begin 2025, moeilijk te verkrijgen. De provincie adviseert daarom om eerst te onderzoeken welke vergunningen je nodig hebt, voordat je grotere financiële uitgaven doet. Voor gemeentelijke vergunningen kun je bij je gemeente terecht, voor provinciale vergunningen bij het Overijssel Loket.

Voor het behandelen van je aanvraag verwerkt de provincie persoonsgegevens, onder meer om de aanvraag te beoordelen, te communiceren tijdens de behandeling, te controleren of de subsidie doelmatig en rechtmatig is verstrekt, en voor managementrapportages en evaluatieonderzoek. Persoonsgegevens worden niet langer bewaard dan wettelijk verplicht volgens de Archiefwet.