Uitvoeringsregeling subsidie restauratie provinciale monumenten Noord-Holland 2023

Je komt in aanmerking als je eigenaar bent van een provinciaal monument, of als je met schriftelijke toestemming van de eigenaar op eigen kosten restauratiewerk verricht. Je krijgt 40% van de subsidiabele kosten, met een maximum van € 200.000 per aanvraag. Jaarlijks is in totaal € 400.000 beschikbaar (het subsidieplafond).

Let op: volgens het loket is het restant van het budget voor 2026 op dit moment al onvoldoende om nog subsidie te kunnen verlenen. Een aanvraag die je nu indient komt daardoor niet in aanmerking, ook al staat de regeling open.

Je kunt aanvragen van 12 januari 2026 tot en met 1 oktober 2026, 17.00 uur. Aanvragen worden op volgorde van binnenkomst behandeld, niet op kwaliteit tegen elkaar afgewogen. Je vraagt digitaal aan via het Subsidieportaal (met eHerkenning niveau EH2+ als organisatie, of DigiD als particulier), of per post/aan de balie met een apart formulier. Voordat je inlogt, maak je eerst alle verplichte bijlagen af: onder meer een onafhankelijk inspectierapport, de omgevingsvergunning, foto's, bouwtekeningen en een begroting volgens het verplichte format. Na indiening krijg je binnen 13 weken een beschikking.

Wie kan aanvragen

• De eigenaar van een provinciaal monument in Noord-Holland.
• Een natuurlijke of rechtspersoon die niet de eigenaar is, maar op eigen kosten restauratiewerkzaamheden aan het monument verricht met schriftelijke toestemming van de eigenaar (dan is bijlage 2 verplicht).

Weigeringsgronden (harde uitsluitingen)

De provincie geeft geen subsidie als een van deze situaties speelt:

• De restauratie is al uitgevoerd voordat de aanvraag is ontvangen.
• De activiteit is financieel niet haalbaar.
• Het inspectierapport laat niet zien dat de restauratie technisch urgent is.
• De restauratiekosten worden gedekt door een verzekering.
• Voor dezelfde activiteit is al binnen 10 jaar voor ontvangst van deze aanvraag subsidie verleend door Gedeputeerde Staten.
• Voor dezelfde activiteit is door het Nationaal Restauratiefonds een lening verstrekt uit het Noord-Hollands Fonds voor Monumenten.

Andere voorwaarden om niet op af te vallen

• Het inspectierapport mag niet ouder zijn dan drie jaar en moet zijn opgesteld door een onafhankelijke deskundige.
• De omgevingsvergunning (of eventuele andere vergunningen) moet op het moment van de aanvraag onherroepelijk zijn, of je toont met een bestuurlijk rechtsoordeel aan dat geen vergunning nodig is.
• Gaat het om een Rooms-Katholiek gebouw? Dan is een bisschoppelijke verklaring verplicht waaruit blijkt dat wordt ingestemd met de restauratie.
• Je vraagt aan binnen de openstellingsperiode: van 12 januari 2026 tot en met 1 oktober 2026, 17.00 uur. Te laat is niet subsidiabel.

Volgorde van binnenkomst, niet op kwaliteit

Aanvragen worden op volgorde van ontvangst behandeld, niet op inhoudelijke kwaliteit tegen elkaar afgewogen. Moet je nog aanvullende informatie leveren? Dan geldt de ontvangstdatum van die aanvulling als je nieuwe ontvangstdatum in de rij. Omdat het subsidieplafond van € 400.000 per jaar geldt en (volgens de provincie) voor 2026 al vrijwel op is, is snelheid dus normaal gesproken cruciaal, maar in dit geval is instromen sowieso kansloos zolang het restant ontoereikend is.

Particulieren vragen aan met DigiD, organisaties met eHerkenning (niveau EH2+, dienst 'Subsidieportaal'). Dien je namens iemand anders in als intermediair? Dan is bij digitale indiening ketenmachtiging verplicht; bij post of balie volstaat het machtigingsformulier.

Bouwplaats en constructie

• Bouwplaatsvoorzieningen: het inzetten van groot materieel. Overige bouwplaatskosten (zoals algemene bouwplaatskosten) lopen via het tabblad niet-directe kosten.
• Stut- en sloopwerk, met uitzondering van kosten voor het saneren en/of verwijderen van asbest: niet subsidiabel.
• Grondwerken, buitenriolering en drainage, terreinverhardingen, terreininrichting (uitgezonderd groene monumenten), funderingspalen en damwanden: subsidiabel.
• Beplanting op archeologische monumenten: subsidiabel.
• Betonwerk: vervanging subsidiabel als herstel niet mogelijk is.
• Metselwerk: subsidiabel, maar het impregneren van gevelmetselwerk niet.
• Ruwbouwtimmerwerk: het geheel of gedeeltelijk vervangen van houten funderingsconstructies is subsidiabel als herstel niet mogelijk is.
• Metaalconstructiewerk: subsidiabel, met uitzondering van het aanbrengen van brandwerende voorzieningen.

Monumentale onderdelen buiten- en binnenzijde

• Monumentale bouwkundige kanaalelementen, kozijnen, ramen en deuren: subsidiabel, maar niet de kosten van extra veiligheidsvoorzieningen en het periodiek nalopen en smeren van hang- en sluitwerk.
• Monumentale systeembekledingen, trappen en balustraden, dakbedekkingen: subsidiabel.
• Beglazing: subsidiabel, behalve isolerende beglazing en periodiek bewassen van ramen.
• Monumentaal natuur- en kunststeen: subsidiabel, behalve impregneren.
• Voegvulling: subsidiabel, behalve voegvulling met PUR-schuim, kit en dergelijke.
• Na-isolatie: niet subsidiabel, met uitzondering van instandhouding van historisch isolatiemateriaal en isolatie van een monumentale waterinstallatie.
• Monumentale gevelschermen: subsidiabel.
• Stukadoorwerk: subsidiabel voor de in de Leidraad genoemde monumentale onderdelen.
• Monumentaal tegelwerk, dekvloeren en vloersystemen, metaal- en kunststofwerk, plafond- en wandsystemen: subsidiabel.
• Instandhouding afbouwtimmerwerk (binnen, buiten en decoratieve elementen): subsidiabel, behalve preventieve behandeling tegen houtaantasters.
• Schilderwerk en instandhouding bijzonder schilderwerk: subsidiabel, behalve periodiek wassen/reinigen.
• Binneninrichting: instandhouding van interieurs en interieurelementen die hecht met het monument verbonden zijn.
• Instandhouding monumentaal behangwerk, vloerbedekking en stoffering, hemelwaterafvoeren en dakgoten, binnenriolering: subsidiabel.

Installaties

• Monumentale waterinstallaties: subsidiabel, behalve een nieuw aan te leggen waterinstallatie.
• Monumentaal sanitair: subsidiabel, behalve nieuw aan te leggen sanitair.
• Instandhouding, aanleg en onderhoud van brandbestrijdingsinstallaties: subsidiabel, behalve kosten voor het verkrijgen/behouden van een gebruiksvergunning.
• Monumentale gasinstallaties: subsidiabel, behalve nieuwe aanleg.
• Monumentale perslucht- en vacuüminstallaties: subsidiabel.
• Monumentale verwarmingsinstallaties: subsidiabel, behalve nieuwe aanleg.
• Monumentale ventilatie- en luchtbehandelingsinstallaties: aanleg is in uitzonderlijke gevallen subsidiabel na advies van Gedeputeerde Staten, als het bouwfysisch noodzakelijk is.
• Monumentale koelinstallaties: subsidiabel.
• Monumentale elektrotechnische installaties: subsidiabel, behalve vervanging of aanleg van leidingen en/of bedrading.
• Aanleg en onderhoud van bliksemafleidingsinstallaties: subsidiabel, behalve overspanningsbeveiliging.
• Monumentale communicatie- en beveiligingsinstallaties (instandhouding): subsidiabel.
• Brandmeldinstallaties (aanleg en onderhoud): in uitzonderlijke gevallen subsidiabel na advies GS; doormelding aan meldkamer, abonnement en lijnhuur niet subsidiabel.
• Inbraakbeveiligingsinstallaties (aanleg en onderhoud): in uitzonderlijke gevallen subsidiabel na advies GS; doormelding aan meldkamer, abonnement en lijnhuur niet subsidiabel.
• Gebouwenbeheersystemen (aanleg en onderhoud): in uitzonderlijke gevallen subsidiabel na advies GS.
• Monumentale liftinstallaties, roltrappen en rolpaden, hef- en hijsinstallaties, goederentransport- en distributiesystemen: subsidiabel, behalve nieuwe aanleg hiervan.
• Gevelonderhoudinstallaties en ARBO-voorzieningen: subsidiabel.
• Monumentale werktuigbouwkundige installaties: subsidiabel, behalve later toegevoegde installaties en bijbehorende werken, tenzij deze expliciet in de registeromschrijving van het monument staan.

Klinkende onderdelen

Alleen werkzaamheden aan klinkende onderdelen (luidklokken, beiaarden, orgels, uurwerken en dergelijke) die expliciet in de registeromschrijving van het beschermde monument zijn opgenomen, komen in aanmerking. Per type gelden aparte uitzonderingen:

• Luidklokken: niet subsidiabel zijn vervanging van een historisch verantwoorde klepel/klepelophanging door een moderne uitvoering, vervanging van mechanische slaghamers door magneethamers, en buiten gebruik stellen of vervangen door een nieuwe luidklok.
• Beiaarden: niet subsidiabel zijn herstel van elektronische speelwerken en bandspeelwerken, vervanging van de gewichtsaandrijving van een speeltrommel door een elektromotor, en werkzaamheden aan magneetkamers.
• Orgels: niet subsidiabel zijn wijziging van de klankgeving, een stemhulp, en herstelwerk als gevolg van onoordeelkundig stemwerk.
• Uurwerken: niet subsidiabel zijn werkzaamheden aan wijzerring-/wijzerplaatverlichting, het ombouwen van mechanisch naar elektrisch uurwerk, en werkzaamheden aan moederklokken en afstandgestuurde elektronica.

Groene monumenten

Hiervoor geldt de Leidraad subsidiabele instandhoudingskosten.

Niet-directe kosten

Kosten van algemene voorwaarden, verzekeringen, aannemerskosten, architectkosten, begeleidingskosten, accountantskosten, gespecialiseerde onderzoeken, legeskosten en btw vallen niet onder de directe kostenposten, maar onder het tabblad "niet-directe kosten" in het format, met eigen maximumpercentages (zie de sectie "Hoeveel krijg je?").

Btw

Kun je de btw over het project verrekenen of compenseren? Dan vul je alle bedragen exclusief btw in. Kun je dat niet, dan vul je de btw apart in bij de betreffende vraag op het tabblad niet-directe kosten.

Subsidieplafond

Jaarlijks is € 400.000 beschikbaar voor de hele regeling. Omdat aanvragen op volgorde van binnenkomst worden behandeld, kan dit budget gedurende het jaar opraken. Voor 2026 is het restant van het budget al onvoldoende om nog subsidie te verlenen: aanvragen die je nu indient komen daardoor niet in aanmerking, ook al is de regeling formeel open tot 1 oktober 2026.

Hoe het bedrag wordt opgebouwd

Het percentage van 40% en het maximum van € 200.000 gelden voor de subsidiabele kosten zoals berekend via het verplichte 'format subsidiabele kosten'. Daarin telt niet alleen het bouwkundige werk, maar ook een deel van de niet-directe kosten mee, elk met een eigen maximumpercentage:

• Algemene bouwplaatskosten: maximaal 9%.
• Algemene bedrijfskosten: maximaal 7%.
• Winst en risico: maximaal 3%.
• Coördinatievergoeding voor apart aanbestede werkzaamheden: maximaal 3%.
• Onvoorzien: maximaal 5%.
• Legeskosten omgevingsvergunning: maximaal 1,5%.
• CAR-verzekering: maximaal 0,4%.
• Kosten voor het opstellen van het restauratieplan en voor planbegeleiding (architect/bouwkundige/groenbeheerder): maximaal het percentage uit de Leidraad subsidiabele instandhoudingskosten.

Deze percentages werken als plafond binnen de berekening; ze verhogen niet het maximumsubsidiebedrag van € 200.000 of het percentage van 40%, maar bepalen hoeveel van je totale project meetelt als subsidiabele kostenbasis.

Voorschot

Vraag je € 10.000 of meer subsidie aan, dan kun je een voorschot van maximaal 80% krijgen, uitgekeerd volgens het kasritme dat je opgeeft. Vraag je minder dan € 10.000 aan, dan wordt de subsidie direct vastgesteld en uitbetaald, zonder voorschotconstructie.

Voor bepaalde monumenttypen, zoals groene monumenten, geldt een ophoging; hiervoor word je verwezen naar de Leidraad.

Stap 1: bijlagen gereedmaken

Maak eerst alle verplichte bijlagen af, voordat je in het Subsidieportaal begint. Sla PDF-bijlagen eerst op je computer op, open ze daarna (bijvoorbeeld in Adobe Acrobat Reader) en vul ze dan in.

• Bijlage 1, kopie recent bankafschrift. Verplicht als je nog niet eerder, of langer dan twee jaar geleden, subsidie van de provincie hebt ontvangen. Naam, adres, woonplaats en rekeningnummer moeten zichtbaar zijn, niet ouder dan drie maanden, tenaamstelling moet overeenkomen met de aanvrager. Rekeningstand en transacties mag je afdekken. Staat er een postbus op, voeg dan een energie- of telefoonnota toe met je volledige adres.
• Bijlage 2, schriftelijke toestemming eigenaar. Verplicht als jij niet de eigenaar bent maar wel de restauratie uitvoert. Ondertekend door de eigenaar van het monument.
• Bijlage 3, bisschoppelijke verklaring. Verplicht bij een Rooms-Katholiek gebouw. Ondertekend door het bisdom, ter instemming met de restauratie zoals aangevraagd.
• Bijlage 4, machtigingsverklaring. Verplicht als een gemachtigde/intermediair namens jou indient (bij post of balie). Ondertekend door jou als aanvrager (machtiginggever); bij digitale indiening door een organisatie is in plaats daarvan ketenmachtiging verplicht.
• Bijlage 5, onafhankelijk inspectierapport. Verplicht, niet ouder dan drie jaar, opgesteld door een onafhankelijke deskundige. Moet ingaan op de technische en fysieke staat van het monument, de uit te voeren werkzaamheden, de urgentievolgorde en de aanpaktermijn.
• Bijlage 6, afschrift omgevingsvergunning (of overige vergunningen). Verplicht. Moet op het moment van aanvragen onherroepelijk zijn, of vervang dit door een bestuurlijk rechtsoordeel dat geen vergunning nodig is.
• Bijlage 7, overzicht- en detailfoto's. Verplicht. Actuele, gedateerde foto's van het monument en de te restaureren onderdelen.
• Bijlage 8, bouwtekeningen. Verplicht. Van de te restaureren onderdelen.
• Bijlage 9, projectbeschrijving en -planning. Alleen nodig als het aanvraagformulier te weinig ruimte biedt.
• Bijlage 10, kasritme. Alleen nodig als het aanvraagformulier te weinig ruimte biedt.
• Bijlage 11, begroting. Verplicht. Gebruik het verplichte 'format subsidiabele kosten' (beide tabbladen invullen, alleen de groene velden, niet als PDF opslaan).
• Financiële bijlage. Verplicht bij digitale indiening; bevat onder meer het dekkingsplan en (bij € 10.000 of meer subsidie) het voorschotritme.
• Bijlage 12, overig. Eventuele extra stukken.

Stap 2: indienen

*Digitaal:* log in op het Subsidieportaal via de link onder "Formulieren". Organisaties gebruiken eHerkenning (niveau EH2+, dienst 'Subsidieportaal'); particulieren gebruiken DigiD. Bij een eerste keer inloggen maak je een account aan; KvK-gegevens worden automatisch ingevuld, de rest vul je zelf aan. Upload daarna je bijlagen (geen zipbestanden) en verzend de aanvraag. Ben je intermediair en dien je namens een organisatie digitaal in, dan is ketenmachtiging verplicht.

*Per post of aan de balie:* vul het formulier 'Subsidie aanvragen per post' in met alle bijlagen, print het uit en onderteken het met pen. Stuur het naar Postbus 3007, 2001 DA Haarlem, of lever het af aan de balie van Houtplein 33, 2012 DE Haarlem. Je krijgt een ontvangstbevestiging. Geen bevestiging ontvangen? Neem contact op met het Servicepunt, want mogelijk is je aanvraag niet aangekomen.

Het aanvraagformulier zelf vraagt onder meer om: gegevens van aanvrager en eventuele intermediair, een staatssteunverklaring (alleen voor organisaties), projectgegevens (doel, resultaten, uitvoering, planning), financiële gegevens (btw-verrekening, dekkingsplan) en een verklaring dat je je houdt aan de voorwaarden, dat je gegevens naar waarheid zijn verstrekt en dat je niet in surseance of faillissement verkeert. Dit formulier onderteken je zelf als aanvrager (of je gemachtigde, met machtigingsverklaring erbij).

Onvolledige aanvragen kan de provincie, omdat hier volgorde van ontvangst geldt, pas in behandeling nemen zodra ze compleet zijn.

Beoordeling en termijn

Gedeputeerde Staten van Noord-Holland beoordelen je aanvraag. Je ontvangt binnen 13 weken de beslissing (de beschikking). Aanvragen worden op volgorde van binnenkomst afgehandeld; vraag je aanvullende informatie op, dan geldt de ontvangstdatum van die aanvulling als nieuwe ontvangstdatum voor de volgorde.

Uitbetaling

• Vraag je minder dan € 10.000 subsidie aan? Dan wordt de subsidie direct vastgesteld en uitbetaald, zonder tussenstap.
• Vraag je € 10.000 of meer aan? Dan kun je bij de aanvraag kiezen voor een voorschot van maximaal 80%. Kies je daarvoor, dan geef je een kasritme op: per kwartaal welke (deel)activiteiten en uitgaven gepland staan, en welk voorschot (tot 80%) je daarbij vraagt. De provincie bepaalt op basis daarvan het uitbetalingsritme van de voorschotten.
• Kies je bij de aanvraag voor geen voorschot, dan kun je dit later bij een voortgangsrapportage alsnog aanvragen.

Verplichtingen tijdens de looptijd

• Veranderingen in de uitvoering van de activiteiten moet je tijdig melden. Dit kan onder meer leiden tot een bijstelling van het kasritme van de voorschotten.
• Wordt de subsidie verleend, dan ben je verplicht het logo en de naam van de provincie Noord-Holland te tonen op communicatie-uitingen over het project.
• Je bent gehouden aan de voorwaarden en verplichtingen uit de uitvoeringsregeling en andere geldende wetgeving, zoals je bij de aanvraag al verklaart.

Voor het melden van wijzigingen of voortgang, en voor het indienen van de eindverantwoording, gelden afzonderlijke procedures ("Wijziging of voortgang melden" en "Eindverantwoording indienen").

Bezwaar

Ben je het niet eens met de beschikking? Dan kun je bezwaar maken. De informatie hierover vind je bij de provincie op het Digitaal Loket.