Subsidieregeling collectieve wooninitiatieven en sociale ondernemingen Noord-Brabant

Let op: deze regeling staat hier alleen nog ter informatie. Volgens het loket is de aanvraagtermijn verstreken en kun je geen nieuwe aanvraag meer indienen. De regeling liep van 4 juni 2025 tot en met 12 maart 2026, of eerder als het subsidieplafond van € 600.000 werd bereikt (de subsidie ging op volgorde van binnenkomst van volledige aanvragen).

Je kwam in aanmerking als je een collectief wooninitiatief van particulieren was, of een sociale onderneming, en je project in Noord-Brabant lag. Subsidie was mogelijk voor drie dingen: het oprichten van een collectief wooninitiatief, het opstellen van een woningbouwplan (met de bijbehorende project- en procesbegeleiding), of een combinatie van beide.

De aanvraag verliep volledig digitaal, via een aanvraagformulier dat je met eHerkenning (niveau 2+, met specifieke machtiging) ondertekende. Verplichte bijlagen waren onder meer een woningbouwplan volgens een vast format, een intentieverklaring van de gemeente, en een de-minimisverklaring voor de staatssteuntoets. Wilde je iemand anders laten tekenen, dan kon dat met een machtigingsformulier.

Voor precieze bedragen, percentages en overige voorwaarden verwijst het loket naar de Subsidieregeling collectieve wooninitiatieven en sociale ondernemingen Noord-Brabant en de Algemene subsidieverordening Noord-Brabant, die niet volledig in dit dossier zijn opgenomen.

Toen de regeling nog open was, golden onder meer deze harde eisen:

• Het project moet worden uitgevoerd in de provincie Noord-Brabant. Projecten buiten de provincie komen niet in aanmerking.
• De aanvrager moet een collectief wooninitiatief of een sociale onderneming zijn. Dit moet blijken uit de oprichtingsakte en de statuten. Zonder deze stukken kun je de rechtsvorm niet aantonen en val je af.
• Er moet een projectplan aan het project ten grondslag liggen. Dit projectplan moet in ieder geval bevatten:
• een onderbouwing van de wijze waarop wordt voldaan aan de vereisten uit het betreffende artikel van de subsidieregeling;
• een lijst van deelnemers aan het collectieve wooninitiatief, of (bij een sociale onderneming) een omschrijving van de beoogde doelgroep.
• Subsidie kan alleen worden aangevraagd voor de haalbaarheidsfase, en specifiek voor: het oprichten van een collectief wooninitiatief, het opstellen van een woningbouwplan (inclusief project- en procesbegeleiding), of een combinatie van beide. Andere activiteiten of latere fases (zoals de bouw zelf) vallen buiten deze regeling.
• Het dossier verwijst voor overige voorwaarden naar artikel 6 van de Subsidieregeling collectieve wooninitiatieven en sociale ondernemingen Noord-Brabant. Wat daar precies in staat, is in dit dossier niet verder uitgewerkt.
• Naast de subsidieregeling gelden ook de regels van de Algemene subsidieverordening Noord-Brabant.
• De subsidie werd verdeeld op volgorde van binnenkomst van volledige aanvragen, tot het subsidieplafond van € 600.000 was bereikt. Een onvolledige aanvraag schuift dus achteraan of valt buiten de boot als het plafond intussen is bereikt.
• Voor het digitaal ondertekenen van de aanvraag was eHerkenning niveau 2+ nodig, met de specifieke machtiging "ondertekenen subsidieaanvragen provincie Noord-Brabant". Zonder deze machtiging kon de aanvraag niet rechtsgeldig worden ingediend (tenzij gebruik werd gemaakt van het machtigingsformulier om een ander te laten tekenen).

Het dossier noemt geen aparte eisen over rechtspersoonlijkheid, minimumaantal deelnemers, inkomensgrenzen van bewoners of een maximale projectgrootte. Als die eisen er waren, staan ze mogelijk in het genoemde artikel 6, dat hier niet is opgenomen.

a. Het oprichten van een collectief wooninitiatief

Dit betreft de kosten die horen bij het opzetten van het collectief zelf, zoals blijkt uit de oprichtingsakte en statuten die je moet aanleveren. Het dossier specificeert niet welke deelkosten hieronder vallen (bijvoorbeeld notariskosten of juridisch advies) en geeft geen tarief of maximumbedrag.

b. Het opstellen van een woningbouwplan, inclusief project- en procesbegeleiding

Dit is de kern van de haalbaarheidsfase. Het gaat om de kosten voor het laten opstellen van een (duurzaam) woningbouwplan door een procesbegeleider, volgens het verplichte format dat de provincie voorschrijft. Dit format bevat negen verplichte hoofdstukken die je moet doorlopen:

• Naam van het project
• Projectbeschrijving (ligging, locatie, projectgrenzen, kaart, eventuele duurzaamheidsmaatregelen)
• Doelstelling
• Projectorganisatie (taken, rollen, verantwoordelijkheden, vrije keuze en doorslaggevende stem van het initiatief)
• Projectactiviteiten
• Juridische en planologische haalbaarheid en planning (vergunningen, contracten, activiteitenplanning tot en met oplevering)
• Projectrisico's (afzetrisico, zekerheid afname woningen, ontwikkeling bouwkosten, planningsrisico, financieringsrisico, overige risico's)
• Haalbaarheidsanalyse (grondexploitatie/GREX en vastgoedexploitatie/VEX met stichtingskostenopzet, inclusief tekeningen, programma en ruimtegebruik)
• Conclusie financiële haalbaarheid

De kosten voor de procesbegeleider die dit plan opstelt, vallen onder deze kostensoort. Het dossier noemt geen uurtarief, percentage van de plankosten of maximumbedrag hiervoor.

c. Een combinatie van a en b

Je kunt subsidie aanvragen voor beide onderdelen tegelijk als je project daar aanleiding voor geeft.

Wat opvalt over de reikwijdte

De regeling is uitdrukkelijk beperkt tot de haalbaarheidsfase. Kosten voor de daadwerkelijke bouw, grondaankoop, bouwkosten of de exploitatiefase zelf worden niet als subsidiabele activiteit genoemd; ze komen wel terug als onderdeel van de haalbaarheidsanalyse (GREX/VEX) die je moet opstellen, maar dat is analyse, geen gesubsidieerde bouwactiviteit.

Duurzaamheidsmaatregelen als onderdeel van het plan, niet als losse kostenpost

Het format woningbouwplan besteedt uitgebreid aandacht aan vijf soorten duurzame bouwmethodes die je in het plan kunt beschrijven: natuurinclusief, klimaatadaptief, circulair, biobased en carbon stored bouwen. Voorbeelden die het format noemt:

• Natuurinclusief: neststenen, vleermuiskasten, een bloemrijke boomspiegel, een insectenhotel, een wadi.
• Klimaatadaptief: afkoppeling en infiltratie van hemelwater, een groen of blauw dak, een integraal klimaatadaptief waterplan.
• Circulair: hergebruik van bestaande materialen, prefabricage, toepassing van de R-ladder (van weigeren/voorkomen tot recyclen en energie terugwinnen).
• Biobased: materialen als hout die tijdens de groei CO2 opslaan en na de levensduur herbruikbaar zijn.
• Carbon stored: CO2-vrij bouwen met materialen die netto CO2 opslaan, zoals hout, stro, bamboe, vlas en hennep.

Dit zijn inhoudelijke eisen aan wat je in het woningbouwplan beschrijft, geen apart te declareren kostenposten met eigen tarief. Het dossier geeft geen aanwijzing dat toepassing van deze maatregelen tot een hogere subsidie leidt; het is niet meer dan een "niet uitputtend overzicht van mogelijke maatregelen" dat je in het plan kunt verwerken.

Wat niet in dit dossier staat

Er staan geen concrete tarieven, uurprijzen, percentages van subsidiabele kosten, of een maximumbedrag per kostensoort. Ook is niet aangegeven of kosten voor eigen uren van deelnemers, overheadkosten, of btw wel of niet subsidiabel zijn. Voor die details verwijst het loket naar artikel 6 en de overige artikelen van de Subsidieregeling collectieve wooninitiatieven en sociale ondernemingen Noord-Brabant, die niet volledig in dit dossier zijn opgenomen.

Dit plafond gold voor alle aanvragen samen. De subsidie werd verdeeld op volgorde van binnenkomst van volledige aanvragen, niet op kwaliteit of loting. Dat betekent twee dingen:

• Was het plafond bereikt vóór 12 maart 2026, dan sloot de regeling eerder. Het loket vermeldt dit expliciet ("of zoveel eerder als het subsidieplafond is bereikt").
• Alleen volledige aanvragen (met alle verplichte documenten) telden voor de volgorde. Een aanvraag met ontbrekende stukken liep het risico dat het budget al op was tegen de tijd dat de aanvraag compleet was.

Voor het bedrag of percentage dat een individuele aanvrager per project kon krijgen, geeft dit dossier geen cijfers. Dat staat mogelijk uitgewerkt in de Subsidieregeling collectieve wooninitiatieven en sociale ondernemingen Noord-Brabant zelf, die hier niet volledig is opgenomen.

Wel is duidelijk dat er een koppeling is met Europese staatssteunregels: de verplichte de-minimisverklaring in het dossier vermeldt dat de algemene de-minimisdrempel € 300.000 is per onderneming over een periode van drie kalenderjaren (met een lagere drempel van € 100.000 voor wegvervoer van goederen voor derden, en apart geregelde, lagere drempels voor visserij en landbouw). Dit is geen subsidiebedrag van deze regeling zelf, maar het maximum aan overheidssteun dat je onderneming in die periode in totaal mag ontvangen zonder dat de zwaardere staatssteunregels gaan gelden. Als je al andere overheidssteun had ontvangen, kon dat dus van invloed zijn op hoeveel subsidie je via deze regeling nog kreeg toegekend, of op de vraag of de-minimissteun überhaupt nog mogelijk was.

Kortom: het totale budget en de verdeelsystematiek staan vast, maar concrete bedragen of percentages per aanvraag staan niet in dit dossier.

Stap 1: Verzamel de verplichte documenten

Voordat je het aanvraagformulier invult, moet je de volgende stukken gereed hebben:

• Woningbouwplan, opgesteld volgens het verplichte format van de provincie. Dit plan wordt opgesteld door je procesbegeleider en moet negen vaste hoofdstukken bevatten: naam van het project, projectbeschrijving, doelstelling, projectorganisatie, projectactiviteiten, juridische en planologische haalbaarheid en planning, projectrisico's, haalbaarheidsanalyse (met grondexploitatie en vastgoedexploitatie) en conclusie financiële haalbaarheid. Ondertekening: het plan wordt opgesteld en ingediend door het collectief wooninitiatief samen met de procesbegeleider of het begeleidingsbureau; het format vermeldt geen apart ondertekeningsvereiste los van de naam van het collectief en de procesbegeleider.

• Intentieverklaring gemeente, volgens het verplichte format. Hierin verklaart de gemeente de intentie te hebben mee te werken aan de realisatie van het woningbouwproject op de beoogde locatie, en wijst zij op randvoorwaarden zoals de geldende woonvisie, de regionale woonagenda/woonafspraken en toepasselijke wet- en regelgeving. Ondertekening: namens B&W van de gemeente, door de wethouder (portefeuillehouder). Je uploadt een scan van deze ondertekende verklaring bij het aanvraagformulier.

• Verklaring de-minimissteun, verplicht formulier voor de staatssteuntoets. Je kruist aan welke situatie op jouw onderneming van toepassing is: geen de-minimissteun ontvangen, beperkte de-minimissteun ontvangen (met vermelding van het bedrag), of al andere staatssteun ontvangen voor dezelfde kosten. Ondertekening: door de bedrijfsnaam/organisatie zelf, met vermelding van naam en functie van de ondertekenaar, KvK-nummer, adres en datum. Bijlagen met bewijs van eerder ontvangen steun moet je toevoegen indien relevant.

• Machtigingsformulier (alleen nodig als iemand anders dan de statutair bevoegde persoon tekent). Hiermee machtig je een andere persoon of organisatie om namens jou de aanvraag in te dienen, en eventueel ook om (rechts)handelingen te verrichten tot en met de subsidieverlening of tot en met de subsidievaststelling, en om de financiële afhandeling via een eigen bankrekening te laten lopen. Ondertekening: door de volmachtgever, dat is de subsidieaanvrager zelf, zoals bevoegd volgens het Handelsregister.

• Oprichtingsakte en statuten van het collectief wooninitiatief of de sociale onderneming, om je rechtsvorm aan te tonen.

Stap 2: Vul het digitale aanvraagformulier in

Je vraagt de subsidie aan via het digitale aanvraagformulier op het loket. Hierin voeg je de bovenstaande documenten toe.

Stap 3: Onderteken digitaal met eHerkenning

Het aanvraagformulier onderteken je met een digitale handtekening via eHerkenning. Hiervoor heb je eHerkenning niveau 2+ nodig, met de specifieke machtiging "ondertekenen subsidieaanvragen provincie Noord-Brabant". Zonder deze machtiging kun je niet zelf digitaal ondertekenen; in dat geval kun je iemand anders machtigen met het machtigingsformulier.

Stap 4: Kies eventueel voor de Berichtenbox

Als bedrijf, instelling of overheid kun je in het aanvraagformulier aangeven dat je verdere communicatie via de beveiligde Berichtenbox voor bedrijven wilt laten lopen. Dit is niet verplicht; zonder Berichtenbox kun je de aanvraag ook indienen.

Stap 5: Verzending en volgorde van behandeling

Na indiening werd de aanvraag behandeld op volgorde van binnenkomst van volledige aanvragen, totdat het subsidieplafond van € 600.000 was bereikt of de sluitingsdatum van 12 maart 2026 was verstreken. Een onvolledige aanvraag (bijvoorbeeld zonder ondertekende intentieverklaring of zonder de-minimisverklaring) telde niet mee voor die volgorde totdat ze compleet was.

Het indieningsadres voor eventuele schriftelijke correspondentie is Provincie Noord-Brabant, Subsidies, Brabantlaan 1, 5216 TV 's-Hertogenbosch (postadres: Postbus 90151, 5200 MC 's-Hertogenbosch). Voor vragen kon je terecht bij de Afdeling Subsidies via [email protected] of telefonisch via (073) 681 28 12.

Het dossier specificeert niet exact welke bijlagen als losse upload verplicht waren versus welke onderdelen in het aanvraagformulier zelf werden ingevuld; het geeft ook geen doorlooptijd voor de aanvraag zelf tot een besluit.

Wie beoordeelt en hoe lang duurt het

Het dossier vermeldt niet wie precies de aanvragen inhoudelijk beoordeelde (bijvoorbeeld een aparte afdeling of commissie) en noemt geen concrete beslistermijn in weken of maanden. Wel is duidelijk dat de Afdeling Subsidies van de provincie het aanspreekpunt is en dat aanvragen op volgorde van binnenkomst van volledige aanvragen werden behandeld, tot het subsidieplafond van € 600.000 was bereikt.

Bezwaar tegen het besluit

Zodra je een besluit op je aanvraag hebt ontvangen (subsidieverlening, afwijzing of latere vaststelling), kun je binnen zes weken bezwaar maken als je het er niet mee eens bent.

Uitbetaling: voorschotten en vaststelling

Het dossier bevestigt dat er een proces is voor voortgangsverslag, melding en verzoek tot vaststelling, met elk een eigen digitaal formulier:

• Voortgangsverslag: je kunt (of moet, afhankelijk van de voorwaarden in je beschikking) tijdens de looptijd van het project een voortgangsverslag indienen.
• Melding: bij wijzigingen of bijzonderheden tijdens het project kun je een melding indienen.
• Verzoek tot vaststelling: na afronding van het project of de haalbaarheidsfase dien je een verzoek tot vaststelling in. Pas na deze vaststelling staat het definitieve subsidiebedrag vast.

Het dossier geeft geen concrete informatie over de hoogte of het moment van eventuele voorschotten, de frequentie waarmee een voortgangsverslag moet worden ingediend, of de exacte termijn waarbinnen je na projectafronding het verzoek tot vaststelling moet indienen. Deze details staan mogelijk in de subsidiebeschikking die je bij toekenning ontvangt, of in de Algemene subsidieverordening Noord-Brabant, die niet volledig in dit dossier is opgenomen.

Verplichtingen tijdens de looptijd

Naast het (mogelijk verplichte) voortgangsverslag en het melden van wijzigingen, blijft de de-minimisverklaring relevant gedurende de looptijd: als je onderneming in de periode van drie kalenderjaren rond de subsidieverlening de de-minimisdrempel overschrijdt, bijvoorbeeld door andere overheidssteun die je later ontvangt, kan dat gevolgen hebben voor de rechtmatigheid van de al verleende steun. Het dossier waarschuwt dat handelen in strijd met de staatssteunregels in het ergste geval kan leiden tot terugvordering van de verleende steun.

Verder gelden, naast de specifieke subsidieregeling, ook de regels van de Algemene subsidieverordening Noord-Brabant. Wat die concreet aan verplichtingen toevoegt (bijvoorbeeld over administratie, controle of tussentijdse rapportage) staat niet in dit dossier.

Contact tijdens de looptijd

Voor vragen tijdens de looptijd van je project kun je terecht bij de Afdeling Subsidies via [email protected] of telefonisch via (073) 681 28 12. Als je destijds koos voor communicatie via de Berichtenbox voor bedrijven, loopt de correspondentie over voortgang, meldingen en vaststelling via dat kanaal.