Interessepeiling IPCEI Artificial Intelligence (AI)

De regeling is bedoeld voor bedrijven (van start-up tot groot bedrijf) en onderzoeksinstellingen die willen meedoen aan een grootschalig Europees samenwerkingsproject rond geavanceerde AI-technologie, zoals foundationmodellen, AI-infrastructuur en sectorspecifieke AI-toepassingen. Met je aanmelding vraag je nog geen subsidie aan voor een concreet project. Je maakt alleen kenbaar dat je interesse hebt. Je verbindt je hier nog aan niets, en ook het ministerie doet nog geen toezegging. Er zijn op dit moment ook nog geen financiële middelen beschikbaar.

Wat je na aanmelding krijgt, is vooral een plek in het vervolgproces: een advies over deelname aan het Europese matchmakingsproces dat de coördinerende lidstaat (Duitsland) organiseert. Alleen als daaruit voldoende belangstelling blijkt en het kabinet op tijd budget vrijmaakt, volgt een echte nationale subsidieoproep (call for proposals) via de Staatscourant.

Aanmelden kon van dinsdag 24 februari 2026 09:00 tot woensdag 25 maart 2026 17:00, met drie verplichte documenten: een projectplan, een openbare Engelstalige samenvatting en een begroting. De interessepeiling is inmiddels gesloten voor aanmeldingen.

Status en termijn De interessepeiling is gesloten. Aanmelden kon van dinsdag 24 februari 2026 09:00 tot woensdag 25 maart 2026 17:00. Na deze deadline is registreren niet meer mogelijk.

Voor wie is dit bedoeld Je bent actief in de AI- en cloud-waardeketen en hebt ambitieuze plannen om technologie te ontwikkelen en op te schalen die voor Nederland en Europa van strategisch belang is. Zowel bedrijven (groot, mkb, start-up, scale-up) als onderzoeksinstellingen kunnen zich melden.

Algemene voorwaarden waarop je project wordt beoordeeld Om als project van gemeenschappelijk Europees belang te gelden, moet je project:

• hoogst kwantitatief en kwalitatief (disruptief) innovatief zijn
• binnen Nederland worden uitgevoerd
• nadrukkelijk ruimte bieden voor samenwerking met Nederlandse en andere Europese bedrijven, inclusief het mkb
• aantoonbare Europese spillover effecten hebben (kennis, informatie of innovatie die verder verspreidt dan de directe projectpartners)
• passen binnen de Europese waardeketen van de AI-sector
• bijdragen aan de versterking en toekomstbestendigheid van de AI- en cloud-waardeketen in Europa
• bijzonder groot zijn in omvang of reikwijdte
• een aanzienlijke mate van technologisch of financieel risico met zich meedragen (pre-commercieel karakter)
• een zodanig hoog ambitieniveau hebben dat het zonder publieke financiering niet te realiseren is
• een significante eigen bijdrage van de indiener(s) bevatten
• vallen binnen 1 van de 6 technologiedomeinen (zie 'Waarvoor krijg je subsidie?')

Daarnaast moet je project bijdragen aan veiligheid en cyberbeveiliging, energie-efficiëntie en duurzaamheid, weerbaarheid, betrouwbaarheid, toegankelijkheid, openheid en compliance met EU-wetgeving (AVG, AI-Verordening, Dataverordening, Cyberbeveiligingsverordening).

Waarop je afvalt of in een andere categorie belandt Er zijn drie projecttypen met eigen knock-outgrenzen:

• Directe IPCEI-projecten: subsidiebehoefte € 5 tot 50 miljoen per bedrijf, projectduur 2 tot 7 jaar. Onvoldoende marktfalen, te weinig spillover of een project dat niet "eerste industriële toepassing" oplevert, past hier niet.
• Samenwerkingsprojecten onderzoek & ontwikkeling: subsidiebehoefte € 10 tot 20 miljoen, looptijd 4 jaar (evt. tot 7 jaar). Vereist verregaande samenwerking tussen bedrijven en/of kennisinstellingen.
• Business georiënteerd ontwikkelingsproject: minimaal € 10 miljoen private investering vereist, maximaal € 10 miljoen overheidssteun per project, looptijd maximaal 7 jaar. Zonder minimaal € 10 miljoen private financiering val je hier af.

Belangrijk: er zijn nog geen financiële middelen beschikbaar. Ook is een registratie vrijblijvend: je verbindt je aan niets en het ministerie gaat nog geen commitment aan. Er kunnen dus geen rechten aan worden ontleend, ook niet als je aan alle bovenstaande eisen voldoet.

Kostensoorten in de begroting

• Loonkosten: uurtarief x aantal uren, per medewerker en functie.
• Kosten van materialen en hulpmiddelen: prijs per hoeveelheid x hoeveelheid.
• Kosten van machines en apparatuur: een kostenpost zonder verdere rekenregel.
• Aan derden verschuldigde kosten: waaronder buitenlandse reis- en verblijfkosten, met naam en omschrijving van de derde partij.

Deze kosten worden opgeteld tot de totale subsidiabele projectkosten, die je vervolgens verdeelt (in percentages) over drie fases: industrieel onderzoek, experimentele ontwikkeling en eerste industriële toepassing.

De drie fases uitgelegd

• Industrieel onderzoek: planmatig of kritisch onderzoek gericht op het opdoen van nieuwe kennis en vaardigheden, met het oog op nieuwe of aanmerkelijk verbeterde producten, procedés of diensten. Dit omvat het maken van onderdelen voor complexe systemen en kan de bouw van prototypes in een laboratoriumomgeving omvatten, evenals pilotlijnen als dat nodig is voor validatie van generieke technologie. Routinematige of periodieke wijziging van bestaande producten of processen valt hier niet onder.

• Experimentele ontwikkeling: het verwerven, combineren, vormgeven en gebruiken van bestaande wetenschappelijke, technologische en zakelijke kennis om nieuwe of verbeterde producten, procedés of diensten te ontwikkelen. Dit kan prototyping, demonstraties, pilotontwikkeling, testen en validatie omvatten, met als hoofddoel verdere technische verbeteringen. Ook de ontwikkeling van een commercieel bruikbaar prototype kan hieronder vallen, zolang dat te duur is om puur voor demonstratie- of validatiedoeleinden te produceren. Routinematige verbeteringen aan bestaande fabricageprocessen of diensten vallen hier niet onder, ook niet als ze verbeteringen inhouden.

• Eerste industriële toepassing (First Industrial Deployment): het opschalen van proeffaciliteiten, demonstratie-installaties of de allereerste uitrusting en faciliteiten voor de fasen na de proeflijn, inclusief de testfase en het opschalen van de serieproductie. Dit omvat niet de massaproductie of commerciële activiteiten zelf. Deze activiteiten mogen alleen met staatssteun gefinancierd worden als de eerste industriële toepassing aansluit op een O&O&I-activiteit en zelf een belangrijke O&O&I-component bevat die noodzakelijk is voor het slagen van het project. Beperkte verkopen die nodig zijn voor de testfase (zoals monsters of verkoop voor feedback of certificering) vallen niet onder "commerciële activiteiten" en blokkeren deze fase dus niet. De eerste industriële toepassing hoeft niet door dezelfde partij te worden uitgevoerd als de eerdere O&O&I-activiteit, zolang die partij de rechten heeft om de resultaten te gebruiken en beide activiteiten in het project beschreven staan.

Wat niet subsidiabel is Massaproductie en commerciële activiteiten vallen buiten de eerste industriële toepassing en zijn dus niet subsidiabel binnen die fase. Ook routinematige of periodieke wijzigingen van bestaande producten, productielijnen of fabricageprocessen vallen niet onder industrieel onderzoek of experimentele ontwikkeling, zelfs als ze verbeteringen inhouden.

Technologiedomeinen waarbinnen kosten moeten passen Naast de fase-indeling moet je project vallen binnen één van de 6 technologiedomeinen: gegevensverwerking/orkestratie/provisioning (incl. clouddiensten), soevereine foundationmodellen (LLM/LRM), soevereine sectorspecifieke foundationmodellen (SFM), implementatie en werking van AI, open platform voor AI, of AI-diensten en sectorspecifieke toepassingen. Kosten die niet aan een van deze domeinen te koppelen zijn, passen niet in de scope van deze regeling.

Geen tarieven voor deze interessepeiling zelf Voor deze interessepeiling zijn geen uurtarief, subsidiepercentage of maximumbedrag per kostensoort vastgesteld; dat komt pas aan de orde bij een eventuele latere call for proposals. Voor nu geldt vooral: maak een zo goed mogelijke inschatting van je projectkosten, ook als nog niet alles vaststaat, zodat RVO een beeld krijgt van de omvang van je project en de benodigde financiering.

Algemeen voor IPCEI-projecten geldt dat overheden tot maximaal 100% van de onrendabele top mogen financieren, wat meer is dan bij gewone staatssteunkaders is toegestaan. Dit geldt alleen als het project voldoet aan de algemene IPCEI-voorwaarden van de Europese Commissie én door de Commissie is goedgekeurd.

Per projecttype gelden deze bandbreedtes:

• Directe IPCEI-projecten (grote ontwikkelingsprojecten): typisch € 5 tot 50 miljoen subsidie per bedrijf, voor ontwikkelkosten en initiële kosten tot de EBITDA-positieve fase. Projectduur 2 tot 7 jaar.
• Samenwerkingsprojecten onderzoek & ontwikkeling: typisch € 10 tot 20 miljoen subsidie voor het hele project. Projectduur 4 jaar, eventueel oplopend tot maximaal 7 jaar.
• Business georiënteerd ontwikkelingsproject: maximaal € 10 miljoen overheidssteun per project, met een revolverend karakter (dus geen gift maar bijvoorbeeld een lening tegen gunstige voorwaarden). Dit moet samengaan met minimaal € 10 miljoen aan private investeringen. Looptijd maximaal 7 jaar.

Bij grote subsidiebedragen is een staatssteuntoets door de Europese Commissie verplicht, vóór goedkeuring van de door Nederland aangemelde projecten. Daarbij worden eisen gesteld aan de onrendabele-top- of Funding Gap-analyse, het aangetoonde marktfalen en de spillover effecten.

De minimale drempel voor deze interessepeiling als geheel is € 10.000.000. Het loket benoemt expliciet dat er op dit moment nog geen financiële middelen beschikbaar zijn voor een daadwerkelijke subsidieregeling. Of, en met welk budget, een latere call for proposals wordt geopend, hangt af van voldoende belangstelling vanuit de Nederlandse industrie en van tijdige besluitvorming door het kabinet over middelen.

Stap 1: verdiep je in de voorwaarden en technologiedomeinen Lees de algemene IPCEI-voorwaarden en het IPCEI AI Value Chain Description-document om te bepalen binnen welk van de 6 technologiedomeinen je project valt en of je aan de knock-outeisen voldoet. Op 4 maart organiseerden het ministerie van Economische Zaken en RVO een online informatiebijeenkomst hierover; de presentatieslides en Q&A's zijn op te vragen via ipcei-ai@rvo.nl.

Stap 2: vul de drie verplichte documenten in Voor registratie waren de volgende ingevulde formulieren nodig:

• Template projectplan Interessepeiling IPCEI AI (Word, 81,54 KB). Hierin vul je in:
• contactgegevens van je organisatie en type organisatie (mkb, start-up, groot bedrijf, kennisinstelling, anders)
• projectinformatie: acroniem, titel, doelstelling, verwachte start- en einddatum, verwachte totale projectomvang exclusief subsidie, TRL-niveau bij start en einde
• het projecttype (optie 1, 2 of 3) met de bijbehorende specifieke voorwaarden
• eventuele consortiumpartners die meefinancieren, met naam en land
• een projectplan van 5 tot 6 pagina's met antwoorden op vragen over probleem, oplossing, innovatie, technologiegebied, haalbaarheid, werkpakketten, markt, businesscase, marktfalen, spillover effecten en beoogde Europese samenwerkingspartners
• een projectbegroting (zie document 3)

• Public summary of Expression of Interest IPCEI AI (Word, 52,63 KB), in het Engels. Hierin geef je:
• contactgegevens en organisatietype
• een openbare samenvatting van maximaal 100 woorden
• 3 tot 5 kernwoorden
• het technologiedomein (bij meerdere domeinen: apart formulier per domein)
• het projecttype (R&D of eerste industriële toepassing)
• eindmarkt(en)
• een toelichting (max. 100 woorden) op de Europese meerwaarde van je project
• of je op zoek bent naar partners, en zo ja welk type
• de verwachte projectduur in jaren Let op: deze samenvatting wordt gebruikt door Europese lidstaten en de Europese Commissie in het vervolgproces, maar niet gepubliceerd op websites of andere media.

• Begroting Interessepeiling IPCEI AI (Excel, 80,05 KB). Hierin werk je per deelnemer (tot 5 deelnemers) de volgende kostenposten uit:
• loonkosten (medewerker, functie, uurtarief, uren)
• kosten van materialen en hulpmiddelen (prijs per hoeveelheid x hoeveelheid)
• kosten van machines en apparatuur
• aan derden verschuldigde kosten (inclusief buitenlandse reis- en verblijfkosten) Deze kosten tel je op tot de totale subsidiabele projectkosten en verdeel je procentueel over de drie fases: industrieel onderzoek, experimentele ontwikkeling en eerste industriële toepassing.

Stap 3: dien de documenten in vóór de deadline Alle drie documenten moesten volledig ingevuld zijn, inclusief bijlagen, vóór woensdag 25 maart 2026, 17:00 uur.

Vragen tijdens het proces Voor inhoudelijke vragen kon je terecht bij de adviseurs van Team IRIS via teamiris@rvo.nl, of bij ipcei-ai@rvo.nl voor de presentatie en Q&A's van de informatiebijeenkomst.

Wat er gebeurt met je registratie Op basis van alle binnengekomen interessepeilingen vormt het ministerie een beeld van de belangstelling en bepaalt het hoe het vervolgproces wordt ingericht. Je ontvangt na registratie een advies over verdere deelname aan het Europese matchmakingsproces. Dit matchmakingproces wordt georganiseerd door de coördinerende lidstaat voor de IPCEI, in dit geval Duitsland, en brengt projecten samen die mogelijk in aanmerking komen voor deelname aan de IPCEI AI.

Geen uitbetaling, geen voorschot, geen vaststelling Omdat dit een interessepeiling is en geen subsidieaanvraag, is er in deze fase geen sprake van een subsidiebesluit, voorschot, tussentijdse rapportageverplichting of einddeclaratie. Die elementen komen, als het zover komt, pas aan de orde bij een eventuele latere subsidieregeling.

Het eventuele vervolg Alleen wanneer na het Europese matchmakingproces daartoe wordt besloten, volgt een nationale oproep in de Staatscourant: de zogenaamde call for proposals, waarbij je pas daadwerkelijk een subsidieaanvraag kunt indienen. Het loket is hier expliciet over de voorwaarden voor dit vervolg: dit gebeurt alleen als er voldoende belangstelling is vanuit de Nederlandse industrie én het kabinet op tijd middelen beschikbaar stelt voor de organisatie van een subsidieregeling. Op dit moment zijn er nog geen financiële middelen beschikbaar.

Verplichtingen tijdens deze fase Omdat registratie vrijblijvend is, gelden er geen verplichtingen na je aanmelding. Je verbindt je met je registratie aan niets, en ook het ministerie gaat nog geen commitment aan. Je kunt aan je registratie dus geen rechten ontlenen, ook niet ten aanzien van een eventueel vervolgtraject of subsidie.

Meer informatie over de status van het proces staat in de publicatie in de Staatscourant van 24 februari 2026.