Subsidieregeling onderhoud karakteristieke panden en gemeentelijke monumenten provincie Groningen 2026

Aanvragen kan van 1 april 2026 (09.00 uur) tot en met 31 december 2026, of eerder als het budget van € 10.935.000 op is (waarvan € 2,2 miljoen specifiek voor boerderijen en € 8,735 miljoen voor overige gebouwen). Let op: 2026 is het laatste jaar waarin je met terugwerkende kracht kunt aanvragen, op basis van al gemaakte kosten vanaf 25 januari 2024. Vanaf 2027 moet je vooraf aanvragen, voordat je begint met de werkzaamheden.

Je vraagt de subsidie online aan via het formulier op de website van de provincie Groningen, of op papier via het subsidieteam. Je levert onder meer foto's van de situatie vooraf (en na afronding), gespecificeerde offertes of facturen aan, en als ondernemer ook een verklaring dat je niet in financiële moeilijkheden verkeert. Binnen 13 weken (met mogelijke verlenging van 8 weken) hoor je of je de subsidie krijgt.

Wie mag aanvragen

• Eigenaren van het pand.
• Een Vereniging van Eigenaren (VvE).
• Eigenaren van een appartementsrecht, maar alleen als in de splitsingsakte staat dat zij zelf verantwoordelijk zijn voor de buitenkant van het pand. Staat dat er niet in, dan moet de VvE de aanvraag indienen, niet de individuele eigenaar.

Eisen aan het pand

• Een karakteristiek pand moet staan in een vastgesteld bestemmingsplan of omgevingsplan, of op een lijst met karakteristieke panden van het college van burgemeester en wethouders.
• Een gemeentelijk monument moet staan in het gemeentelijk monumentenregister.
• Twijfel je of jouw pand hieraan voldoet? Neem dan contact op met je gemeente of het Erfgoedloket.

Eisen aan de werkzaamheden

• De werkzaamheden moeten technisch noodzakelijk zijn: het pand (of het onderdeel) verkeert in matige of slechte staat. Onderhoud aan iets dat al in goede staat is, komt niet in aanmerking.
• Is voor de werkzaamheden een omgevingsvergunning nodig, dan moet die al zijn verleend voordat je aanvraagt. Dit regel je via je gemeente.
• Worden oude onderdelen vervangen die niet van traditionele materialen zijn, dan moet je ze vervangen door traditionele of biobased materialen (zoals hout, vlas, hennep, stro). Vervanging door kunststof of andere imitatiematerialen valt buiten de subsidie.
• Het werk moet worden uitgevoerd door een deskundige; werk dat niet door een deskundige is uitgevoerd komt niet in aanmerking.

Financiële ondergrens

• Je moet minimaal € 1.000 inclusief btw aan subsidiabele kosten hebben gemaakt. Kom je daar niet aan, dan krijg je geen subsidie.

Aantal aanvragen

• Je kunt deze subsidie maximaal één keer per pand per jaar aanvragen, en voor maximaal drie panden per jaar.

Voor ondernemers gelden extra knock-outeisen

• Je mag niet in financiële moeilijkheden verkeren (dit is een expliciete weigeringsgrond).
• Er mag geen bevel tot terugvordering openstaan op basis van een eerder besluit van de Europese Commissie waarin steun onrechtmatig en onverenigbaar met de interne markt is verklaard.
• Maak je onderdeel uit van een groep van ondernemingen, dan moet je dit toetsen (en verklaren) op het niveau van de hele groep, niet alleen je eigen onderneming.

Wat er verder meespeelt

• Facturen mogen niet ouder zijn dan 25 januari 2024 om nog met terugwerkende kracht te kunnen worden meegenomen.
• Vanaf 2027 kun je alleen nog vooraf aanvragen, voordat je met de werkzaamheden begint; 2026 is het laatste jaar met de mogelijkheid van terugwerkende kracht op basis van facturen.
• Ligt het budget van jouw categorie (boerderijen of overige panden) er al doorheen, dan kun je voor dat deel geen subsidie meer krijgen, ook niet als je verder aan alle voorwaarden voldoet. Een volledige aanvraag is dus geen garantie op subsidie.

Subsidiabele werkzaamheden

• Schilderwerk. Onderhoud aan de buitenkant, zoals het houtwerk.
• Herstellen van voegwerk. Uitgesplitst naar arbeidsuren (bijvoorbeeld het uithakken en opnieuw invoegen van gevels) en materiaalkosten (zoals beamixmortel).
• Onderhoud en herstel van goten en regenpijpen, tot 1 meter buiten het pand. Wat verder van het pand af ligt, valt buiten de regeling.
• Waterdicht maken van oppervlakken met een beschermlaag.
• Herstellen of vervangen van dakbedekking, om het dak wind- en waterdicht te maken of houden.
• Verwijderen van asbest in de dakbedekking, als dit nodig is om het dak te vervangen. Dit wordt afgerekend per vierkante meter (in het voorbeeld: € 15,- per m²), niet per uur.
• Herstellen van houten onderdelen die zijn aangetast door houtrot.
• Vervangen van (houten) onderdelen zoals kozijnen of deuren, maar alleen wanneer reparatie niet meer mogelijk is.
• Uurloon van een ingehuurde deskundige.

De beslisboom noemt daarnaast als mogelijke categorieën: herstel glas in lood, coaten, en herstel van de schoorsteen.

Hoe de kosten berekend worden

Voor elke werkzaamheid moet je het aantal uur en de materiaalkosten apart specificeren in de offerte of factuur; alleen bij asbestverwijdering geldt het aantal vierkante meter als eenheid. Kosten worden inclusief btw berekend voor het bepalen van het maximumbedrag en het drempelbedrag van € 1.000.

Wat nadrukkelijk niet subsidiabel is

• Werk dat niet door een deskundige wordt uitgevoerd.
• Werk dat alleen bedoeld is om iets mooier of comfortabeler te maken, of om iets opnieuw op te bouwen.
• Werk voor energiebesparing of verduurzaming, zoals impregneren. Uitzondering: schilderwerk na vervanging van kozijnen is wel subsidiabel.
• Herstel van schade die je zelf of iemand anders heeft veroorzaakt.
• Vervanging van onderdelen door kunststof of andere imitatiematerialen in plaats van het origineel; vervanging moet met traditionele of natuurlijke, biobased materialen (hout, vlas, hennep, stro).
• Werk aan de fundering of riolering.
• Werk dat niet echt nodig is, omdat het onderdeel al in goede staat is.
• Werk aan de binnenkant van een karakteristiek pand, zoals nieuwe vloeren, schilderwerk binnen of ensuite-deuren. Dit geldt niet voor gemeentelijke monumenten met beschermde binnenonderdelen.
• Dampopen folie (zoals in het voorbeeld bij dakwerkzaamheden) is expliciet uitgesloten.

Praktisch bij het aanleveren van kosten

Gebruik voor de aanvraag altijd gespecificeerde offertes en/of facturen, waarbij elke werkzaamheid is uitgesplitst in uren en materiaalkosten (met uitzondering van asbestverwijdering, dat in vierkante meters wordt opgegeven). Zonder deze specificatie kan de provincie de subsidiabele kosten niet berekenen en dus je aanvraag niet goed beoordelen.

Om subsidie te krijgen, moet je minimaal € 1.000 inclusief btw aan subsidiabele kosten hebben gemaakt. Onder dat bedrag krijg je niets.

De regeling werkt met een subsidieplafond van € 10.935.000 voor 2026, verdeeld in twee potten:

• € 2,2 miljoen specifiek voor boerderijen
• € 8,735 miljoen voor alle overige gebouwen

Is de pot voor jouw categorie leeg, dan kun je (voor die categorie) geen subsidie meer krijgen, ook niet als de aanvraagperiode nog loopt. De aanvraagperiode zelf loopt van 1 april 2026 (09.00 uur) tot 31 december 2026, maar stopt eerder zodra het budget op is.

Je kunt deze subsidie maximaal één keer per pand per jaar aanvragen, en voor maximaal drie panden. Kosten vanaf 25 januari 2024 tot het moment van je aanvraag mag je meenemen in de aanvraag van dit jaar (2026). Dat is de laatste keer dat dit met terugwerkende kracht (op basis van facturen) kan: vanaf 2027 moet je aanvragen voordat je met de werkzaamheden begint.

Stap 1: Verzamel de benodigde documenten

Zonder deze documenten kan de provincie je aanvraag niet beoordelen. Welke documenten je nodig hebt, hangt af van wie je bent.

Voor particulieren:

• Foto's waaruit blijkt dat de werkzaamheden nodig zijn (bewijs van matige of slechte staat).
• Foto's van het eindresultaat, maar alleen als de werkzaamheden al zijn afgerond.
• Gespecificeerde offerte(s) en/of factu(u)r(en), waarin per werkzaamheid het aantal uur en de materiaalkosten staan (zie de voorbeelden van de provincie). Uitzondering: bij asbestverwijdering volstaat het aantal m².
• Machtigingsformulier, als je de aanvraag voor iemand anders indient.

Voor ondernemers: dezelfde documenten als hierboven, aangevuld met:

• Verklaring geen financiële moeilijkheden: een ondertekende verklaring dat je organisatie niet in financiële moeilijkheden verkeert (conform artikel 1, vierde lid onder c, AGVV). Bij een groep van ondernemingen moet dit op groepsniveau worden ingevuld. Te ondertekenen door naam, functie, plaats en datum invullen namens de aanvragende organisatie.
• Verklaring geen bevel tot terugvordering: een ondertekende verklaring dat er geen bevel tot terugvordering openstaat vanuit een eerder besluit van de Europese Commissie (conform artikel 1, vierde lid onder a, AGVV). Zelfde ondertekeningseisen als de eerste verklaring.

Voor Verenigingen van Eigenaren (VvE's): dezelfde basisdocumenten (foto's, offertes/facturen, eventueel machtigingsformulier), aangevuld met:

• Splitsingsakte, om te bepalen of de VvE of de individuele eigenaar de aanvraag moet indienen.

Let op: een eerder verplicht begrotingsformat in Excel is voor aanvragen dit kalenderjaar niet meer nodig. Financiële vragen beantwoord je direct in het aanvraagformulier.

Stap 2: Vraag de subsidie aan

Je kunt op twee manieren aanvragen:

• Online: via het aanvraagformulier op de website, beschikbaar vanaf 1 april 2026, 09.00 uur, via https://forms.formdesk.com/provinciegroningen/SOK-1-april-2026.
• Op papier: neem contact op met het subsidieteam via 050 - 316 49 11 of subsidies@provinciegroningen.nl. Het papieren aanvraagformulier is tot en met 3 april ook af te halen bij de balie van het provinciehuis aan de Sint Jansstraat 4 in Groningen.

De aanvraagperiode loopt van 1 april 2026 (09.00 uur) tot 31 december 2026, of eerder zodra het budget op is. Aanvragen worden behandeld op volgorde van binnenkomst, dus wachten is riskant als je zeker wilt zijn van subsidie.

Stap 3: Beoordeling en controle

Na het indienen ontvang je per mail een bevestiging dat je aanvraag is ontvangen. Binnen 13 weken hoor je of je de subsidie krijgt. Door grote belangstelling kan deze termijn momenteel met 8 weken worden verlengd. Na toekenning kan de provincie bij een steekproef controleren of alles volgens de regels is gegaan.

Let op als je met terugwerkende kracht aanvraagt

Kosten vanaf 25 januari 2024 tot het moment van je aanvraag kun je meenemen. Facturen mogen niet ouder zijn dan 25 januari 2024. Je kunt in dezelfde aanvraag afgeronde werkzaamheden (facturen) en toekomstige werkzaamheden (offertes) combineren, maar je kunt per pand maar één aanvraag per kalenderjaar indienen; je krijgt niet twee kansen. 2026 is het laatste jaar waarin terugwerkende kracht op basis van facturen mogelijk is; vanaf 2027 moet je aanvragen vóórdat je begint met de werkzaamheden.

Wie beoordeelt en hoe lang duurt het

Provincie Groningen beoordeelt je aanvraag. Na het indienen krijg je per mail een bevestiging dat je aanvraag is ontvangen. De standaardtermijn voor een besluit is 13 weken. Het loket meldt echter dat door grote belangstelling de behandeling momenteel langer duurt dan gebruikelijk: het is mogelijk dat de provincie niet binnen 13 weken een besluit neemt, en de behandeltermijn dan met 8 weken verlengt. Houd hier bij je planning rekening mee.

Hoe wordt beoordeeld

Aanvragen worden behandeld op volgorde van binnenkomst. De provincie kijkt zorgvuldig of je aanvraag volledig (compleet) is en of die voldoet aan de voorwaarden van de regeling. Er is geen kwalitatieve weging of rangorde op basis van bijvoorbeeld urgentie of erfgoedwaarde; het gaat om volledigheid, het voldoen aan de eisen, en beschikbaar budget. Een volledige aanvraag is geen garantie op subsidie: zodra het subsidieplafond van jouw categorie (boerderijen of overige panden) is bereikt, sluit dat deel van de regeling, ook voor aanvragen die verder aan alle eisen voldoen.

Uitbetaling

Wat wel bekend is: het maximale subsidiebedrag (€ 10.000 inclusief btw voor gewone panden, € 50.000 inclusief btw voor boerderijen) wordt berekend als 50% van de subsidiabele kosten, tot dat maximum.

Verplichtingen tijdens en na de looptijd

Na toekenning kan de provincie bij een steekproef controleren of alles volgens de regels is gegaan. Concrete rapportageverplichtingen tijdens de uitvoering worden niet genoemd, buiten de documentatie die je al bij de aanvraag aanlevert (foto's van de situatie vóór en, zodra de werkzaamheden zijn afgerond, van het eindresultaat, plus gespecificeerde offertes/facturen).

Let op: mag je alvast beginnen met werkzaamheden voordat je aanvraagt? Dat mag, maar op eigen risico. Zorg dan dat je goed documenteert: foto's vóór en na de werkzaamheden, en een gespecificeerde offerte of factuur van een deskundige met daarin per werkzaamheid het aantal gewerkte uren en de materiaalkosten. Zonder die informatie kan de provincie je aanvraag niet behandelen.