Subsidie Monument

Heb je een rijksmonument met een woonfunctie en heb je het afgelopen jaar onderhoud of restauratie uitgevoerd? Dan vraag je jaarlijks tussen 1 maart en 30 april de woonhuissubsidie aan, via de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE).

Heb je een rijksmonument zonder woonfunctie (bijvoorbeeld een kerk, kantoor of fabriek)? Dan is de instandhoudingssubsidie voor jou, ook aan te vragen via de RCE. Deze wordt uitgekeerd over een periode van 6 jaar.

Ben je eigenaar van een gemeentelijk monument of een beeldbepalend pand in een beschermd stads- of dorpsgezicht (zonder monumentstatus) en wil je restaureren? Dan kun je een laagrentende hypotheek krijgen uit het Leeuwarder Restauratiefonds, of (bij niet-rijksmonumenten) de Cultuurfonds-hypotheek.

Ga je een eenmalig, kleinschalig erfgoedproject uitvoeren, zoals herstel van een hekwerk of gevelsteen, een publicatie of een tentoonstelling, waar geen andere subsidie op past? Dan kun je een bijdrage uit het Zadelfonds aanvragen bij de gemeente Leeuwarden, tot 4 weken voor de activiteit.

Daarnaast bestaat de provinciale Stimuleringsregeling voor monumenten (via de provincie Fryslân) en zijn er hulpmiddelen om je monument te verduurzamen via het Energieloket en de Groene Menukaart.

Kortom: eerst bepalen welk type pand je hebt en wat je ermee wilt doen, dan pas welke regeling en welk loket bij jou past.

Woonhuissubsidie (rijksmonument met woonfunctie)

• Je bent eigenaar van een rijksmonument met een woonfunctie.
• Je hebt het afgelopen jaar daadwerkelijk werk aan de woning verricht.
• Je vraagt aan tussen 1 maart en 30 april van het lopende jaar; buiten die periode val je af.
• Deze subsidie loopt via de RCE, niet via de gemeente Leeuwarden zelf.

Instandhoudingssubsidie (rijksmonument zonder woonfunctie)

• Je bent eigenaar van een rijksmonument zonder woonfunctie, zoals een kerk, kantoor of fabriek.
• Ook deze loopt via de RCE.
• Heeft een monument wél een woonfunctie, dan val je hier af en moet je bij de woonhuissubsidie zijn.

Leeuwarder Restauratiefonds (lening)

• Je bent eigenaar van een gemeentelijk monument, of van een beeldbepalend pand in een van de 12 beschermde stads- of dorpsgezichten van Leeuwarden (zonder monumentstatus).
• Rijksmonumenten vallen hier dus buiten; die vallen onder de rijksregelingen.
• Je mag nog niet begonnen zijn met de werkzaamheden; is de restauratie al gestart, dan val je af.
• Het pand moet in één keer volledig gerestaureerd worden, geen gefaseerde aanpak.
• Er moet een positieve kredietbeoordeling van het Nationaal Restauratiefonds zijn; zonder deze beoordeling geen lening.
• De noodzaak van de investering moet door de gemeente zijn vastgesteld en het project moet zijn opgenomen in het gemeentelijke restauratie-uitvoeringsprogramma.
• Het restauratieplan moet door de gemeente zijn goedgekeurd.
• Je verplicht je om, gedurende de looptijd van de hypotheek (met een minimum van vijftien jaar), lid te worden van de Stichting Monumentenwacht Fryslân en het pand in goede staat te houden. Wie dat niet wil of kan toezeggen, komt niet in aanmerking.

Cultuurfonds-hypotheek

• Bedoeld voor niet-rijksmonumenten: gemeentelijke monumenten, karakteristieke panden aangewezen in een omgevingsplan, beeldbepalende panden in beschermd gezicht, of een anderszins door de overheid beschermd pand.
• Rijksmonumenten vallen hier dus buiten.
• Maximaal te lenen bedrag is € 200.000; hogere financieringsbehoefte kun je hier niet mee dekken.

Zadelfonds

• Je voert een eenmalig, kleinschalig erfgoedproject uit (monumentenzorg, archeologie, cultuurlandschap), bijvoorbeeld een publicatie, tentoonstelling of herstel van een hekwerk of gevelsteen.
• Het project mag niet onder een reguliere subsidieregeling vallen; is dat wel het geval, dan val je hier af en moet je die andere regeling gebruiken.
• Je dient uiterlijk 4 weken voor de activiteit in; te laat indienen betekent afwijzing.
• Er geldt een subsidieplafond; is dat bereikt, dan komt je aanvraag niet meer in aanmerking, ook al voldoe je aan de andere eisen.

Stimuleringsregeling voor monumenten (provincie Fryslân)

• Voor rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en karakteristieke panden, maar niet voor woonhuizen.
• Deze regeling wordt jaarlijks door de provincie vastgesteld en loopt via de provincie, niet via de gemeente.

Voor alle regelingen geldt: het loket waar je moet aanvragen (RCE, provincie, gemeente Leeuwarden, Nationaal Restauratiefonds) verschilt per regeling. Klop je bij het verkeerde loket aan, dan wordt je aanvraag niet inhoudelijk behandeld.

Leeuwarder Restauratiefonds (lening)

Deze lening mag je alleen inzetten voor de instandhouding van het monument en de monumentale waarden. Concreet komen in aanmerking:

• Cascoherstel: kosten voor herstel van fundering, kap, muren, kozijnen en vloeren.
• Herstel van bijzondere exterieur- en interieuronderdelen.
• Architectenhonorarium.
• Onderzoek en advies op constructief of bouwfysisch gebied.
• Bouwhistorisch onderzoek.
• Leges voor een omgevingsvergunning.
• Toezicht door de architect op de uitvoering.

Niet subsidiabel binnen deze regeling:

• Gewoon (regulier) onderhoud.
• Comfortverbetering.
• Vervanging van of onderhoud aan technische installaties.

Het te lenen bedrag wordt gebaseerd op de door de gemeente goedgekeurde kosten; de definitieve hoogte van de lening wordt achteraf vastgesteld, onder meer aan de hand van facturen. Dit betekent dat je facturen moet kunnen overleggen die overeenkomen met de goedgekeurde kostenposten.

Zadelfonds

Voor het Zadelfonds komen eenmalige, kleinschalige projecten op het gebied van erfgoed (monumentenzorg, archeologie, cultuurlandschap) in aanmerking. Voorbeelden hiervan zijn:

• Een activiteit zoals een publicatie.
• Een tentoonstelling.
• Herstel van een hekwerk of een gevelsteen.

Een belangrijke voorwaarde: het project mag niet onder een reguliere subsidieregeling vallen. Is er al een andere subsidieregeling die past op jouw project, dan komt het Zadelfonds niet in beeld. Wat betreft financiering geldt: het subsidiebedrag is maximaal 50% van de subsidiabele kosten, tot aan het vastgestelde subsidieplafond. Je dient hiervoor een gespecificeerde begroting van de kosten in.

Cultuurfonds-hypotheek

Deze lening is bedoeld voor restauratie van je pand, eventueel in combinatie met herbestemming en verduurzaming. Het gaat om restauratiekosten, en de lening is bedoeld voor niet-rijksmonumenten (gemeentelijke monumenten, karakteristieke panden in een omgevingsplan, beeldbepalende panden in beschermd stads- of dorpsgezicht, of anderszins door de overheid beschermde panden).

Woonhuissubsidie en instandhoudingssubsidie (RCE)

Bij de woonhuissubsidie gaat het om onderhoud of restauratiewerk dat je het afgelopen jaar aan je monumentale woning hebt uitgevoerd. Bij de instandhoudingssubsidie gaat het om het "netjes houden" (instandhouden) van het rijksmonument zonder woonfunctie, uitgekeerd over een periode van 6 jaar. Voor de exacte kostensoorten en tarieven ben je aangewezen op de RCE.

Stimuleringsregeling voor monumenten (provincie Fryslân)

De provincie stelt de regeling en de voorwaarden jaarlijks zelf vast.

Verduurzaming

Voor het verduurzamen van je monument kun je terecht bij het Energieloket en de Groene Menukaart voor informatie over mogelijke stappen, financiële hulp en geldende regels.

Let op: welke kosten precies meetellen en tegen welk tarief, verschilt dus sterk per regeling en per loket. Voor de rijks- en provinciale regelingen (RCE, provincie Fryslân) moet je voor de precieze kostenlijsten bij die instanties zelf zijn.</tekst>

Woonhuissubsidie en instandhoudingssubsidie (RCE)

Voor deze twee rijksregelingen noemt het loket geen percentages of bedragen. Voor de precieze hoogte verwijst de gemeente door naar de website van de RCE.

Zadelfonds

Je krijgt maximaal 50% van de subsidiabele kosten, tot aan het vastgestelde subsidieplafond. Vraag je dus een groter bedrag aan dan er nog ruimte is onder het plafond, dan krijg je hoogstens het resterende bedrag onder het plafond, ook als 50% van je kosten hoger uitvalt.

Leeuwarder Restauratiefonds (lening, geen subsidie)

Dit is geen gift maar een lening. Je kunt maximaal 100% van de door de gemeente goedgekeurde kosten lenen. Het financieringsplafond wordt jaarlijks door de gemeente vastgesteld; de definitieve leenhoogte wordt achteraf bepaald aan de hand van onder meer facturen.

• Rente: 5% onder de gangbare marktrente, met een minimum van 1,5%. De rente staat de eerste 10 jaar vast.
• Looptijd: maximaal 30 jaar, aflossing op annuïtaire wijze.
• Minimaal maandbedrag: € 100.
• Extra aflossen kan altijd, zonder vergoedingsrente.

Cultuurfonds-hypotheek (lening, geen subsidie)

• Maximaal te lenen bedrag: € 200.000.
• Rente: 4,5% onder de marktrente, met een minimum van 1,5%.

Stimuleringsregeling voor monumenten (provincie Fryslân)

Kijk voor de actuele hoogte op de website van de provincie Fryslân.

Voor de rijks- en provinciale regelingen moet je voor de exacte bedragen bij de RCE respectievelijk de provincie zijn.

Woonhuissubsidie (rijksmonument met woonfunctie)

• Je vraagt aan tussen 1 maart en 30 april van het lopende jaar, elk jaar opnieuw.
• De aanvraag verloopt via de RCE, niet via de gemeente Leeuwarden.

Instandhoudingssubsidie (rijksmonument zonder woonfunctie)

• Ook deze aanvraag loopt via de RCE.

Zadelfonds

• Dien je aanvraag in bij uiterlijk 4 weken voordat de activiteit wordt uitgevoerd. Dit is een harde deadline; later indienen wordt niet in behandeling genomen voor die activiteit.
• Voeg de volgende onderdelen toe aan je aanvraag:
• Een inhoudelijke toelichting op je project.
• Een gespecificeerde begroting van de kosten.
• Fotomateriaal en ander documentatiemateriaal, als dat van toepassing is op jouw project.
• Stuur je vragen of aanvraag naar monumentenzorg@leeuwarden.nl.

Leeuwarder Restauratiefonds (lening)

• Neem contact op met de gemeente Leeuwarden om te laten bepalen welk bedrag in aanmerking komt voor de laagrentende hypotheek.
• De gemeente toetst je plannen en stelt op basis van de goedgekeurde kosten de hoogte van de financiering vast.
• Nadat de gemeente het leenbedrag heeft vastgesteld, beoordeelt het Nationaal Restauratiefonds of je op basis van je persoonlijke inkomensgegevens in aanmerking komt voor de hypotheek.
• Het volledige proces van aanvraag tot definitieve lening staat beschreven in het document "Stappenplan Leeuwarder Restauratiefonds".

Cultuurfonds-hypotheek

Stimuleringsregeling voor monumenten (provincie Fryslân)

Algemeen aanvraagloket

Voor het aanvragen zelf (waar dat via de gemeente loopt) gebruik je: https://subsidies.leeuwarden.nl/Request/Details?regulationId=537. Voor vragen over monumentenzorg kun je mailen naar monumentenzorg@leeuwarden.nl.

Let op: doordat verschillende regelingen via verschillende loketten lopen (RCE, provincie Fryslân, gemeente Leeuwarden, Nationaal Restauratiefonds), is het belangrijk om eerst vast te stellen welke regeling op jouw pand en plan van toepassing is, voordat je een aanvraag indient.

Leeuwarder Restauratiefonds (lening)

• Beoordeling verloopt in twee stappen: eerst toetst de gemeente je plannen en stelt op basis van de goedgekeurde kosten de hoogte van de financiering vast. Daarna beoordeelt het Nationaal Restauratiefonds, op basis van je persoonlijke inkomensgegevens, of je voor de hypotheek in aanmerking komt (kredietbeoordeling).
• De definitieve hoogte van de lening wordt achteraf vastgesteld, onder meer aan de hand van facturen. Je moet dus je werkelijke kosten kunnen aantonen voordat het definitieve bedrag vaststaat.
• Uitbetaling gebeurt via een hypothecaire lening met annuïtaire aflossing: je betaalt maandelijks een vast (bruto)bedrag aan rente en aflossing, met een minimum van € 100 per maand. Naarmate je aflost, daalt het rentedeel en stijgt het aflossingsdeel.
• De rente staat de eerste 10 jaar vast; de totale looptijd is maximaal 30 jaar.
• Extra aflossen is altijd mogelijk, zonder vergoedingsrente.
• Verplichtingen tijdens de looptijd: je houdt het pand na restauratie in dezelfde goede staat, overeenkomstig een door de gemeente goedgekeurd onderhoudsplan, gedurende de looptijd van de hypotheek met een minimum van vijftien jaar. Ook moet je voor die periode lid zijn van de Stichting Monumentenwacht Fryslân.
• Het exacte proces van aanvraag tot definitieve lening staat in het "Stappenplan Leeuwarder Restauratiefonds"; raadpleeg dat document voor de precieze doorlooptijden.

Zadelfonds

• Wel staat vast dat het subsidiebedrag maximaal 50% van de subsidiabele kosten is, tot aan het subsidieplafond, en dat je aanvraag uiterlijk 4 weken voor de activiteit binnen moet zijn.

Woonhuissubsidie en instandhoudingssubsidie (RCE)

• Beoordeling en uitbetaling lopen via de RCE, niet via de gemeente.
• Voor de exacte procedure, termijnen en verplichtingen verwijst het loket naar de RCE-website.

Cultuurfonds-hypotheek en Stimuleringsregeling provincie Fryslân

Raadpleeg hiervoor de website van het Restauratiefonds respectievelijk de provincie Fryslân.

Kortom: alleen bij het Leeuwarder Restauratiefonds is het traject na aanvraag goed gedocumenteerd (gemeentelijke toets, kredietbeoordeling door het Nationaal Restauratiefonds, vaststelling achteraf op basis van facturen, en langjarige verplichtingen als onderhoud en lidmaatschap van Monumentenwacht Fryslân).