Kavelruil Fryslân

Aanvragen kon alleen tijdens vastgestelde openstellingsperiodes: de 2016-regeling liep van 6 juni 2016 tot en met 18 juli 2016, de 2022-regeling van 3 januari 2022 9.00 uur tot en met 3 februari 2022 17.00 uur. Beide loketten zijn nu dicht: de status is "Aanvragen niet meer mogelijk". Je kunt dus geen nieuwe aanvraag meer indienen.

De regeling was bedoeld voor landbouwers, grondeigenaren die geen landbouwer zijn, pachters, en (bij de 2022-versie ook) een stichting voor kavelruil of de provincie zelf. De 2016-regeling vergoedde zowel proceskosten en procedurekosten (100%) als fysieke investeringen om kavels beter bewerkbaar en bereikbaar te maken (40%, met een maximum per hectare). De 2022-regeling richtte zich uitsluitend op proceskosten: planvorming en draagvlakontwikkeling voor kavelruil, met 100% vergoeding en een apart uurtarief voor ingehuurde kavelruiladviseurs.

Wie eerder subsidie heeft aangevraagd binnen een van deze regelingen, kan de status van die aanvraag volgen via het tabblad "Aangevraagd" op de website, en zaken als een wijziging, voortgangsverslag, tussentijdse betaling of vaststelling regelen via het portal www.pop3-webportal.nl/mijn. Voor nieuwe aanvragers heeft deze pagina verder geen functie meer; de link naar andere, nog openstaande regelingen in Friesland, Groningen en Drenthe staat wel op de loketpagina.

Wie kwam in aanmerking (doelgroep)

Voor de 2016-regeling (Openstellingsbesluit infrastructuur 2016), in afwijking van de algemene regeling, alleen:

• landbouwers
• grondeigenaren die geen landbouwer zijn
• pachters
• provincies

Voor de 2022-regeling (Openstellingsbesluit POP3+ proceskosten kavelruil 2022) golden dezelfde groepen, aangevuld met:

• een stichting voor kavelruil

Harde knock-outeisen (waar je op afviel)

Voor de 2016-regeling:

• Aanvragen buiten de periode 6 juni tot en met 18 juli 2016 werden niet gehonoreerd (impliciet via het openstellingsbesluit).
• Een project dat bij de selectiecriteria in totaal minder dan 5 punten scoorde, werd geweigerd.
• Op het criterium kosteneffectiviteit moest minimaal 3 punten worden behaald.
• Op het criterium bijdrage aan beleidsdoelen (landbouw/natuur/water) moest minimaal 2 punten worden behaald.
• Subsidie werd niet verstrekt als het bedrag lager was dan € 200.000.

Voor de 2022-regeling gold een explicietere lijst weigeringsgronden. Je viel af als:

• de aanvraag buiten de openstellingsperiode (3 januari 9.00 uur tot en met 3 februari 2022 17.00 uur) werd ontvangen;
• je niet tot de doelgroep behoorde (landbouwer, grondeigenaar-niet-landbouwer, pachter, stichting voor kavelruil of provincie);
• de activiteiten niet vielen onder de subsidiabele activiteit (planvorming of draagvlakontwikkeling voor kavelruil, of bedrijfsverplaatsing gericht op verbetering van landbouwinfrastructuur);
• niet werd voldaan aan het subsidievereiste dat de activiteiten een aantoonbare directe link met de landbouw hebben;
• de aanvraag niet volgens de voorgeschreven procedure en met de vereiste documenten was ingediend;
• de subsidiabele kosten na beoordeling minder dan € 200.000 bedroegen;
• het project in totaal minder dan 8 punten scoorde op de selectiecriteria;
• op het criterium kosteneffectiviteit niet minimaal 3 punten werd behaald;
• op het criterium effectiviteit (beleidsdoelen) niet minimaal 5 punten werd behaald.

Let op de ondergrens van € 200.000

Beide regelingen kennen een duidelijke ondergrens: is de subsidie (2016) of zijn de subsidiabele kosten (2022) lager dan € 200.000, dan werd niets uitgekeerd. De toelichting bij de 2016-regeling legt uit waarom: de uitvoeringskosten van kleine kavelruilen worden te hoog gevonden in verhouding tot het bedrag. Dit maakt de regeling in de praktijk ongeschikt voor individuele kleinschalige verzoeken; ze was bedoeld voor gebundelde, omvangrijke kavelruilprojecten.

Kosten voor de aankoop van gronden zelf kwamen in beide regelingen nooit in aanmerking, ook niet als je verder aan alle eisen voldeed. Ook niet-verrekenbare of niet-compensabele btw viel buiten de 2016-regeling.

Kavelruil - Fryslân 2016

• Proceskosten verkaveling: 100% subsidiabel. Volgens de toelichting gaat het bijvoorbeeld om draagvlakontwikkeling, inhuur van kavelruilcoördinatoren en andere experts, het opstellen en uitvoeren van verkavelingsplannen en -procedures, vacatiegelden voor gebiedscommissies, kadaster- en notariskosten en projectmanagement.

• Procedurekosten verkaveling: 100% subsidiabel, samen met de proceskosten hierboven benoemd.

• Investeringen om kavels beter bewerkbaar en bereikbaar te maken: 40% van de subsidiabele kosten, met een maximum van € 600 per toegedeelde hectare. Dit geldt alleen voor investeringen die samenhangen met de ruiling van gronden en waarvan de betreffende agrarische ondernemer voordeel geniet. De toelichting noemt als voorbeelden: graven en dempen van sloten, percelen met elkaar verbinden, aanpassen van drainage, aanleg of verbetering van dammen en kavelpaden, aanpassen van het wegenstelsel en aanpassen van de waterhuishouding.

Voor deze investeringen (categorie 3) golden verder specifieke kostentypen die subsidiabel waren:

• kosten van bouw of verbetering van onroerende goederen;
• bijdragen in natura (onbetaalde arbeid);
• algemene kosten met betrekking tot investeringen;
• plan- en advieskosten;
• leges voor vergunningen en procedures;
• haalbaarheidsstudies;
• personeelskosten.

Niet-subsidiabel binnen de 2016-regeling:

• niet-verrekenbare of niet-compensabele btw;
• de kosten van de aankoop van gronden.

Subsidie voor Kavelruil - Fryslân 2022

Deze regeling vergoedt uitsluitend proceskosten; fysieke investeringen zijn hier bewust buiten gehouden vanwege het beperkte subsidieplafond. Subsidiabel zijn kosten die direct samenhangen met planvorming of draagvlakontwikkeling voor verbetering van de verkavelingsstructuur, of met bedrijfsverplaatsing gericht op verbetering van de landbouwinfrastructuur:

• Kosten voor draagvlakontwikkeling: 100% subsidiabel.
• Kosten voor het faciliteren van de aankoop van ruilgronden: 100% subsidiabel (let op: dit is anders dan de aankoop van grond zelf, die blijft uitgesloten, zie hieronder).
• Opstellen en ondersteunen van verkavelingsplannen en verkavelingsprocedures: 100% subsidiabel.
• Vacatiegelden voor gebiedscommissies: 100% subsidiabel.
• Kadaster- en notariskosten: 100% subsidiabel.
• Kosten voor projectmanagement en projectadministratie: 100% subsidiabel.
• Inhuur van kavelruilcoördinatoren en andere experts: subsidiabel tot maximaal € 90 per uur, met een totaalmaximum van € 900 per aanvraag. Dit is de enige kostensoort binnen de 2022-regeling met een apart, lager vergoedingspercentage/plafond dan de overige 100%-posten.

De kosten onder posten 1 tot en met 6 mogen alleen bestaan uit de volgende kostentypen (rekenregels uit de onderliggende Regeling):

• personeelskosten, berekend via een Vereenvoudigde Kostenoptie (VKO);
• kosten van derden;
• vrijwilligersuren;
• onbetaalde eigen arbeid.

Niet-subsidiabel binnen de 2022-regeling:

• de kosten van de aankoop van gronden.

Aanvullende eis bij alle kostenposten (2022)

De activiteiten waarvoor je subsidie aanvraagt moeten een aantoonbare directe link met de landbouw hebben. Kosten die niet aan die link kunnen worden gekoppeld, komen niet in aanmerking.

Kavelruil - Fryslân 2016

• Proceskosten verkaveling en procedurekosten verkaveling: 100% van de subsidiabele kosten.
• Investeringen om kavels beter bewerkbaar en bereikbaar te maken (samenhangend met de ruiling van gronden, bij een agrarische ondernemer die daarvan voordeel heeft): 40% van de subsidiabele kosten, met een maximum van € 600 per toegedeelde hectare.
• Subsidie werd niet verstrekt als het bedrag lager uitkwam dan € 200.000.
• Het subsidieplafond voor deze openstelling was € 3.100.000, opgebouwd uit € 1.550.000 Europese middelen en € 1.550.000 provinciale middelen.

Subsidie voor Kavelruil - Fryslân 2022

• Proceskosten zoals draagvlakontwikkeling, faciliteren aankoop ruilgronden, opstellen verkavelingsplannen, vacatiegelden, kadaster- en notariskosten en projectmanagement: 100% van de subsidiabele kosten.
• Kosten van een door de aanvrager ingehuurde kavelruiladviseur: subsidiabel tot maximaal € 90 per uur, met een totaalmaximum van € 900.
• Ook hier werd subsidie geweigerd als de subsidiabele kosten na beoordeling lager waren dan € 200.000.
• Het subsidieplafond voor deze openstelling was € 400.000, bestaande uit € 200.000 Europese (ELPO) middelen en € 200.000 provinciale middelen.

Wat het bedrag beïnvloedt

Bij beide regelingen gold een puntensysteem dat niet de hoogte van je subsidie beïnvloedde, maar wel of je überhaupt in aanmerking kwam: haalde je niet genoeg punten (5 punten in 2016, 8 punten in 2022, met submimima per criterium), dan werd de subsidie in zijn geheel geweigerd, ongeacht de kosten. Bij overschrijding van het subsidieplafond en een gelijke score werd bij de 2022-regeling geloot tussen aanvragen op dezelfde plaats in de rangschikking.

Waar en wanneer

Aanvragen liepen via het webportal van SNN (destijds bereikbaar via www.snn.nl/pop3, nu via www.pop3-webportal.nl/mijn voor lopende dossiers). De openstellingsperiodes waren strikt:

• Kavelruil - Fryslân 2016: van 6 juni 2016 tot en met 18 juli 2016.
• Subsidie voor Kavelruil - Fryslân 2022: van 3 januari 2022 9.00 uur tot en met 3 februari 2022 17.00 uur. Een aanvraag gold alleen als tijdig ingediend als deze door SNN binnen dit tijdvak was ontvangen.

Verplichte onderdelen van de aanvraag (2022-regeling)

Voor de 2022-regeling schrijft het openstellingsbesluit voor dat de aanvraag de volgende onderdelen moet omvatten:

• Een projectplan, verplicht volgens het format van SNN.
• Een begroting voor de activiteit(en) waarvoor subsidie wordt aangevraagd, verplicht volgens het format van SNN.
• Een toelichting op die begroting.
• Een sluitend financieringsplan van de kosten van de activiteiten. Dit moet ook een opgave bevatten van subsidies of vergoedingen die voor dezelfde activiteiten bij andere bestuursorganen, private organisaties of personen zijn aangevraagd, met de stand van zaken daarvan.
• Een overzicht van inkomsten die de uitvoering van de activiteit oplevert.
• Een kaart met de exacte locatie(s) waar de kavelruil wordt uitgevoerd, of (als de locatie nog niet vaststaat) een zoekgebiedenkaart.
• Als de investering waarschijnlijk negatieve omgevingseffecten heeft: een omschrijving van de vergunningen die voor de uitvoering nodig zijn, waarin die effecten worden getoetst.

Stappen na indiening (van toepassing op lopende/afgehandelde dossiers)

• Aanvraag in behandeling: de aanvraag wordt beoordeeld door de Adviescommissie, SNN en RVO gezamenlijk. Zij streven naar een besluit binnen 22 weken na de uiterste indieningsdatum. Je krijgt het besluit per e-mail.
• Subsidie verleend: bij een akkoord ontvang je een verleningsbeschikking met het maximale subsidiebedrag en de uiterste datum waarop het project afgerond moet zijn.
• Voortgang en betaling: tijdens de projectperiode rapporteer je jaarlijks over de voortgang. Je kunt daarnaast een betaalverzoek indienen voor kosten die je al hebt gemaakt en betaald. In je verleningsbeschikking staat of voor jouw project uitzonderingen gelden op de jaarlijkse rapportage of het betaalverzoek.
• Wijzigingen: wil je iets anders doen dan in het projectplan staat, meld dat dan eerst als wijzigingsverzoek en wacht op een reactie voordat je met de aangepaste uitvoering start.
• Afronding: na afronding van het project dien je een verzoek tot vaststelling in.

Let op vóór je begint met een wijziging

Het loket waarschuwt expliciet: als je van plan bent iets anders te doen dan in je goedgekeurde projectplan staat, doe dan eerst een wijzigingsverzoek en start pas daarna met de uitvoering van die wijziging. Het loket toetst dan of het aangepaste plan nog aan de subsidievoorwaarden voldoet, om financiële gevolgen achteraf te voorkomen.

Voor de 2022-regeling geldt daarnaast een harde einddatum voor de uitvoering: de activiteiten moeten uiterlijk 30 juni 2024 gerealiseerd zijn, en het verzoek tot vaststelling moet uiterlijk 31 oktober 2024 binnen zijn.

Bij een positief besluit

Krijg je een akkoord, dan ontvang je een verleningsbeschikking. Daarin staat:

• het maximale subsidiebedrag dat je kunt ontvangen;
• de datum waarop het project uiterlijk afgerond moet zijn.

Voor de 2022-regeling ligt die einddatum vast op 30 juni 2024, met een verzoek tot vaststelling dat uiterlijk 31 oktober 2024 binnen moet zijn.

Bevoorschotting

Beide openstellingsbesluiten regelen bevoorschotting op basis van realisatie: je kunt maximaal één keer per kalenderjaar een voorschot aanvragen, waarop dan een uitbetaling volgt. Voor de 2016-regeling is expliciet vermeld dat er geen voorschotten worden verstrekt vooruitlopend op realisatie (dus altijd pas nadat kosten zijn gemaakt en aangetoond).

Verplichtingen tijdens de looptijd

• Jaarlijks rapporteren: in de projectperiode moet je jaarlijks een voortgangsverslag indienen over de stand van je project. In sommige gevallen gelden hierop uitzonderingen; wat voor jouw project geldt, staat in je verleningsbeschikking.
• Tussentijdse betaling: heb je een deel van de kosten voor het project al gemaakt en betaald, dan kun je (meestal) een tussentijds betaalverzoek indienen.
• Wijzigingen vooraf melden: verandert er iets aan je project ten opzichte van het goedgekeurde plan, meld dit dan eerst als wijzigingsverzoek voordat je met de gewijzigde uitvoering begint. Het loket toetst of het aangepaste plan nog aan de voorwaarden voldoet, om financiële verrassingen achteraf te voorkomen.

Afronding: vaststelling

Heb je je project afgerond, dan dien je een verzoek tot vaststelling in. Daarmee wordt definitief bepaald hoeveel subsidie je daadwerkelijk ontvangt, op basis van de daadwerkelijk gemaakte en verantwoorde kosten binnen de gestelde regels en maxima.

Voor lopende dossiers uit deze regelingen kun je deze stappen (wijziging doorgeven, voortgangsverslag indienen, tussentijdse betaling aanvragen, verzoek tot vaststelling indienen) rechtstreeks regelen via het portal op www.pop3-webportal.nl/mijn.