Subsidieregeling Invasieve Exoten provincie Groningen 2026

Er zijn drie subsidieonderdelen, elk met een eigen doelgroep en eigen bedrag:

• Het opstellen of actualiseren van een gebiedsplan invasieve exoten (voor gemeenten en waterschappen).
• Concrete bestrijding van invasieve exoten in een project (voor gemeenten, waterschappen en natuur- en terreinbeherende organisaties).
• Vrijwilligersinitiatieven, voor de aanschaf van materialen, deskundigheid en praktische ondersteuning.

Voor alle onderdelen geldt een vergoeding van 100% van de subsidiabele kosten, met per onderdeel een eigen maximumbedrag. Voor bestrijdingsprojecten is dat maximaal € 24.999 per project.

Je vraagt de subsidie aan via het formulier van de provincie, met daarbij onder andere je contactgegevens, bankrekeningnummer, een projectbegroting, een projectplan en een kaart van het projectgebied. Voor 2026 moet je aanvraag vóór 31 oktober 2026 binnen zijn bij de provincie. Gebiedsplannen en vrijwilligersinitiatieven worden beoordeeld op volgorde van binnenkomst, bestrijdingsprojecten via een tenderprocedure waarbij aanvragen na de aanvraagperiode op kwaliteit worden vergeleken. Toegekende subsidies worden direct vastgesteld en volledig voorgeschoten.

Onderdeel 1: gebiedsplan invasieve exoten (opstellen of actualiseren)

• Alleen gemeenten en waterschappen die actief zijn in de provincie Groningen komen in aanmerking. Andere partijen (vrijwilligers, terreinbeherende organisaties) vallen hier af.

Onderdeel 2: bestrijding van invasieve exoten

• Bedoeld voor gemeenten, waterschappen en natuur- en terreinbeherende organisaties die actief zijn in de provincie Groningen. Individuele vrijwilligers vallen hier af, zij horen bij onderdeel 3.
• Het gaat om concrete bestrijdingsprojecten die aantoonbaar bijdragen aan het beschermen of herstellen van de biodiversiteit. Een project zonder aantoonbare bijdrage aan biodiversiteit komt niet in aanmerking.

Onderdeel 3: vrijwilligersinitiatieven

• Bedoeld voor vrijwilligersgroepen die zich bezighouden met het herkennen en aanpakken van invasieve exoten.

Voor alle onderdelen gelden daarnaast deze harde eisen (knock-outs):

• De activiteiten moeten zich richten op invasieve exoten die op de EU Unielijst staan, of op soorten uit het Plan van Aanpak Exoten in Toom, hoofdstuk 6.2 A, B en/of C. Richt je je op een soort die niet op een van deze lijsten staat, dan komt de activiteit niet in aanmerking.
• Chemische bestrijdingsmiddelen mogen niet worden gebruikt. Projecten die hierop leunen, vallen af.
• De aanpak moet ecologisch verantwoord en effectief zijn.
• Bij gebiedsplannen en bestrijdingsprojecten zijn een nulmeting, monitoring en nazorg verplicht. Ontbreekt dit in je plan, dan voldoe je niet aan de voorwaarden.
• Bij vrijwilligersinitiatieven moet gewerkt worden met de juiste beschermingsmiddelen en met duidelijke werkafspraken.
• De kosten moeten noodzakelijk zijn en in verhouding staan tot het gewenste resultaat. Buitensporige of niet onderbouwde kosten kunnen daarom worden afgewezen.

Twijfel je of je project past, dan raadt de provincie aan vooraf contact op te nemen via 050-3164911 of subsidies@provinciegroningen.nl.

Let op: budget per onderdeel is beperkt (zie "Hoeveel krijg je"). Ook als je activiteit inhoudelijk voldoet, kun je alsnog misgrijpen als het budget voor jouw onderdeel op is, zeker bij gebiedsplannen en vrijwilligersinitiatieven, waar op volgorde van binnenkomst wordt beoordeeld.

Onderdeel 1: gebiedsplan invasieve exoten

De subsidie is bedoeld voor het opstellen of actualiseren van een gebiedsplan. Zo'n plan brengt in beeld welke invasieve exoten in een gebied voorkomen, hoe die de komende jaren worden aangepakt, hoe partijen daarbij samenwerken en hoe het effect van maatregelen gemonitord wordt. De kosten die hiermee samenhangen (het opstellen of vernieuwen van het plan, inclusief de samenwerkings- en monitoringsopzet) vallen onder dit onderdeel.

Onderdeel 2: bestrijding van invasieve exoten

Dit onderdeel is bedoeld voor concrete bestrijdingsprojecten: het daadwerkelijk verwijderen van een of meerdere invasieve exoten. Genoemd wordt bijvoorbeeld het verwijderen van invasieve planten of dieren, gevolgd door monitoring en nazorg om hergroei en verdere verspreiding te voorkomen. Nulmeting, monitoring en nazorg zijn hier zelfs verplicht (zie de voorwaarden), en de bijbehorende kosten horen dus bij de subsidiabele kosten van het project. Prioriteit ligt bij bestrijding in of vlak bij Natura 2000-gebieden en het Natuurnetwerk Nederland, of bij projecten die aantoonbaar goed zijn voor die gebieden.

Onderdeel 3: vrijwilligersinitiatieven

Hier is de subsidie bedoeld voor:

• de aanschaf van materialen,
• deskundigheid (bijvoorbeeld het inhuren van kennis of scholing),
• praktische ondersteuning. Ook hier geldt dat bij vrijwilligersinitiatieven gewerkt moet worden met de juiste beschermingsmiddelen, wat impliceert dat de aanschaf van beschermingsmiddelen tot de subsidiabele kosten kan horen.

Wat juist niet in aanmerking komt

• Chemische bestrijdingsmiddelen zijn niet toegestaan, dus de kosten van chemische middelen komen nooit in aanmerking.
• Kosten die niet noodzakelijk zijn of niet in verhouding staan tot het gewenste resultaat, komen niet in aanmerking. Dit is een expliciete voorwaarde: "de kosten zijn noodzakelijk en staan in verhouding tot het gewenste resultaat."
• Activiteiten die zich niet richten op soorten van de EU Unielijst of op soorten uit hoofdstuk 6.2 A, B en/of C van het Plan van Aanpak Exoten in Toom, vallen buiten de regeling en de daarmee samenhangende kosten dus ook.

Voor elk subsidieonderdeel gelden daarnaast specifieke eisen. Deze vind je terug in de officiële subsidieregeling.

Kort gezegd: de regeling vergoedt volledig (100%) de kosten die nodig zijn om een gebiedsplan te maken, een bestrijdingsproject inclusief monitoring en nazorg uit te voeren, of een vrijwilligersinitiatief van materialen, kennis en ondersteuning te voorzien, met als harde grens dat chemische middelen zijn uitgesloten en dat kosten noodzakelijk en proportioneel moeten zijn.

Onderdeel 1: gebiedsplan invasieve exoten

• Maximaal € 10.000 voor gemeenten.
• Maximaal € 30.000 voor waterschappen.
• Subsidiepercentage: 100% van de subsidiabele kosten.
• Voor dit onderdeel is in 2026 in totaal € 160.000 beschikbaar.

Onderdeel 2: bestrijding van invasieve exoten

• Maximaal € 24.999 per project.
• Subsidiepercentage: 100% van de subsidiabele kosten.
• Voor dit onderdeel is in 2026 in totaal € 80.000 beschikbaar.

Onderdeel 3: vrijwilligersinitiatieven

• Maximaal € 1.000 per initiatief.
• Subsidiepercentage: 100% van de subsidiabele kosten.
• Voor dit onderdeel is in 2026 in totaal € 10.000 beschikbaar.

In totaal is er voor 2026 € 250.000 beschikbaar over de drie onderdelen samen.

Twee dingen bepalen of je het volledige bedrag ook echt krijgt:

• Het budget per onderdeel is een plafond. Bij gebiedsplannen en vrijwilligersinitiatieven wordt op volgorde van binnenkomst beoordeeld: is het budget op, dan krijg je niets meer, ook al voldoet je aanvraag. Bij bestrijdingsprojecten werkt het anders: hier geldt een tenderprocedure waarbij aanvragen na afloop van de aanvraagperiode op kwaliteit worden vergeleken, dus niet wie het eerst binnen is, maar wie het beste scoort krijgt (een deel van) het budget.
• Het bedrag dat je krijgt is gekoppeld aan je subsidiabele kosten: kom je met een begroting die lager uitvalt dan het maximum, dan krijg je alleen die werkelijke subsidiabele kosten vergoed, niet automatisch het maximumbedrag.

Stap 1: Controleer of je in aanmerking komt

Lees eerst de officiële subsidieregeling door om te checken of je project past binnen de voorwaarden. Het loket zelf geeft alleen de hoofdlijnen; de volledige voorwaarden per onderdeel staan in de officiële regeling. Twijfel je, dan kun je bellen (050-3164911) of mailen (subsidies@provinciegroningen.nl) voordat je verder gaat.

Stap 2: Verzamel de benodigde documenten

Zorg dat je de volgende stukken bij de hand hebt voordat je de aanvraag indient:

• Contactgegevens en bankrekeningnummer: nodig om de aanvrager te identificeren en het voorschot op de juiste rekening te kunnen storten.
• Projectbegroting: een overzicht van de verwachte kosten van je gebiedsplan, bestrijdingsproject of vrijwilligersinitiatief.
• Projectplan: de beschrijving van wat je gaat doen, hoe en met welk doel; hierin moet ook de verplichte nulmeting, monitoring en nazorg (bij gebiedsplannen en bestrijdingsprojecten) zijn opgenomen.
• Kaart van het projectgebied: om het gebied waarin de activiteiten plaatsvinden te kunnen beoordelen, bijvoorbeeld in relatie tot Natura 2000 of het Natuurnetwerk Nederland.
• Uittreksel KvK: alleen als dat van toepassing is op jouw organisatie of initiatief.
• Statuten: alleen als dat van toepassing is, bijvoorbeeld bij een vrijwilligersorganisatie met rechtspersoonlijkheid.

Stap 3: Vraag de subsidie aan

Je vraagt de subsidie aan via een van de drie aparte aanvraagformulieren, afhankelijk van je subsidieonderdeel:

• aanvraag voor het opstellen/actualiseren van een gebiedsplan,
• aanvraag voor exotenbestrijding (voor organisaties),
• aanvraag voor vrijwilligers.

Je vindt het formulier via: https://www.formdesk.com/provinciegroningen/subsidie-vrijwilligers-exoten-bestrijding. Kies het formulier dat past bij jouw project.

Stap 4: Beoordeling en controle

Na indiening beoordeelt de provincie je aanvraag. De manier van beoordelen verschilt per onderdeel:

• Gebiedsplannen en vrijwilligersinitiatieven: beoordeling op volgorde van binnenkomst. Wees dus tijdig, want als het budget van dat onderdeel op is, komt een verder passende aanvraag niet meer in aanmerking.
• Bestrijdingsprojecten: beoordeling via een tenderprocedure. Hier worden alle ingediende aanvragen ná afloop van de aanvraagperiode (dus ná 31 oktober 2026) met elkaar vergeleken op kwaliteit, en volgt het besluit daarna.

Je ontvangt in alle gevallen een besluit van Gedeputeerde Staten over je aanvraag. De provincie heeft geen beoordelingstermijn bekendgemaakt.

Zorg dat alle genoemde documenten compleet zijn vóór je de aanvraag verstuurt, want er is geen apart moment waarop je na 31 oktober 2026 nog aanvullende stukken kunt indienen.

Wie beoordeelt en hoe lang duurt het

Gedeputeerde Staten van de provincie Groningen nemen het besluit over je aanvraag. De manier van beoordelen hangt af van het subsidieonderdeel:

• Bij gebiedsplannen en vrijwilligersinitiatieven wordt op volgorde van binnenkomst beoordeeld. Dit betekent dat aanvragen in principe doorlopend, in de volgorde waarin ze binnenkomen, worden behandeld totdat het budget van dat onderdeel op is.
• Bij bestrijdingsprojecten loopt de beoordeling via een tenderprocedure: alle aanvragen worden onderling vergeleken op kwaliteit, en het besluit volgt pas na afloop van de aanvraagperiode (dus ná de deadline van 31 oktober 2026).

Uitbetaling

Het loket is hier opvallend kort maar duidelijk over: "Subsidies worden direct vastgesteld en (volledig) voorgeschoten." Dit betekent twee dingen:

• Er volgt geen apart traject van eerst een voorschot en later, na afronding van het project, een definitieve vaststelling op basis van de werkelijke kosten. De vaststelling gebeurt direct bij toekenning.
• Het volledige toegekende bedrag wordt in één keer voorgeschoten, dus je krijgt het bedrag naar verwachting kort na de toekenning op je rekening, niet gefaseerd of pas achteraf na afronding van de activiteiten.

Verplichtingen tijdens de looptijd

• Bij gebiedsplannen en bestrijdingsprojecten: je moet een nulmeting uitvoeren voordat je begint, de voortgang en effecten monitoren tijdens de uitvoering, en nazorg verrichten na de eigenlijke bestrijding om te voorkomen dat de exoot terugkomt of zich alsnog verspreidt.
• Bij vrijwilligersinitiatieven: je moet werken met de juiste beschermingsmiddelen en je houden aan duidelijke werkafspraken, gedurende de hele uitvoering van het initiatief.
• Voor alle onderdelen geldt dat het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen niet is toegestaan; dit is dus ook een doorlopende verplichting tijdens de uitvoering, niet alleen een voorwaarde bij de aanvraag.
• De aanpak moet ecologisch verantwoord en effectief blijven tijdens de uitvoering.

Omdat subsidies direct worden vastgesteld en voorgeschoten, ontbreekt in de tekst een beschrijving van een formele eindafrekening zoals bij regelingen met een aparte vaststellingsfase.