Energie & Klimaat Onderzoek en Ontwikkeling (EKOO): Gebouwde omgeving

De regeling is nu tijdelijk gesloten voor aanvragen. De laatste keer kon je aanvragen tussen 1 april 2025 09:00 uur en 6 mei 2025 17:00 uur. Het loket meldt expliciet dat je in 2026 geen subsidie kunt aanvragen voor deze regeling.

Je krijgt subsidie voor de kosten van een onderzoeksproject (industrieel onderzoek), een ontwikkelingsproject (experimentele ontwikkeling) of een combinatie daarvan. Het gaat om projecten binnen thema's als verduurzaming van woningen en utiliteitsgebouwen, industrialisatie en digitalisering van het verduurzamingsproces, collectieve warmte- en koudevoorziening en de elektriciteitsvoorziening in de gebouwde omgeving.

De maximale subsidie per project is € 500.000, met een totaal budget van € 5.000.000. Het gaat om een tender: de hoogst scorende aanvragen krijgen subsidie totdat het budget op is, dus kwaliteit bepaalt of je geld krijgt, niet de volgorde van binnenkomst. Het subsidiepercentage hangt af van je bedrijfsgrootte en of je een onderzoeksorganisatie bent, en kan lager uitvallen als er geen daadwerkelijk samenwerkingsverband is.

Twijfel je of je project beter bij EKOO of bij het bredere, multidisciplinaire MOOI: Gebouwde omgeving past? Dat hangt af van de omvang van je samenwerkingsverband en de mate waarin verschillende kennisgebieden samenkomen.

Als de regeling weer opengaat, gelden in elk geval deze harde eisen. Wie hier niet aan voldoet, valt af:

• Je project past binnen minstens één van de genoemde thema's en deelonderwerpen (verduurzamingsarrangementen, industrialisatie/digitalisering van het verduurzamingsproces, collectieve warmte- en koudevoorziening, of de elektriciteitsvoorziening in de gebouwde omgeving).
• Je project duurt maximaal 4 jaar.
• Je innovatie komt uiterlijk in 2029 op de markt (eerste toepassing).
• Je start met de uitvoering binnen 6 maanden na de subsidiebeschikking.
• Je mag vóór het indienen van je aanvraag nog niet gestart zijn, geen verplichtingen zijn aangegaan en geen kosten hebben gemaakt (ook niet als je die later betaalt).
• Het samenwerkingsverband bestaat uit minstens één onderneming.
• Alle deelnemers dragen voor eigen rekening en risico bij, en leveren financieel en inhoudelijk ongeveer een gelijke bijdrage. Je project volledig uitbesteden mag niet: inhuur telt niet als samenwerking.
• Geen van de deelnemers is een onderneming in moeilijkheden.
• De financiering van je eigen aandeel in de projectkosten (het deel zonder subsidie) is rond op het moment van aanvragen.
• Je project is technisch en economisch haalbaar; je onderbouwt de werking van de techniek en de slaagkans op de Nederlandse markt met marktkennis, bronnen en argumenten.

Ook val je af als je project niet past bij het karakter van EKOO:

• Grote samenwerkingsverbanden en grote innovatieprojecten vallen buiten deze regeling (kijk dan naar MOOI).
• Pilot- en demonstratieprojecten vallen buiten deze regeling (kijk dan naar DEI+).
• Fundamenteel onderzoek komt niet in aanmerking (denk aan NWO, NWA, PPS-innovatie).

Twijfel je of jouw project beter bij EKOO of bij MOOI past? Dat hangt af van de omvang van je samenwerkingsverband en de aanpak: EKOO is voor een samenwerkingsverband met minstens één onderneming dat zich richt op een specifieke technologie; MOOI is voor een multidisciplinaire aanpak met minstens 3 ondernemingen.

Het dossier noemt geen aparte harde eis over rechtsvorm, vestigingsplaats of sector voor EKOO zelf; wel gelden de algemene afwijzingsgronden voor subsidies voor energie-innovatie, waarnaar het loket verwijst zonder de inhoud daarvan hier te specificeren.

• een onderzoeksproject, dat wil zeggen industrieel onderzoek;
• een ontwikkelingsproject, dat wil zeggen experimentele ontwikkeling;
• of een combinatie van beide.

De subsidie wordt berekend over de subsidiabele kosten: de kosten die je moet maken om het project uit te voeren. Het dossier geeft voor EKOO zelf geen uitgesplitste lijst van kostensoorten met eigen tarieven (zoals wel gebeurt in de vergelijkbare MOOI-regeling). Voor de precieze definitie en berekening van subsidiabele kosten verwijst het loket naar de Subsidiespelregels van het ministerie van Economische Zaken.

Wat je met de subsidie mag onderzoeken of ontwikkelen, is wel uitgebreid beschreven via de thema's en deelonderwerpen. Je krijgt subsidie voor innovaties binnen:

Verduurzaming van woningen en gebouwen zonder woonfunctie

Dit gaat om gecombineerde oplossingen (verduurzamingsarrangementen) voor grondgebonden en gestapelde woningen, en voor utiliteitsgebouwen zoals kantoren, bedrijfshallen, winkels, onderwijsgebouwen, zorggebouwen en sportaccommodaties. Concreet gaat het om:

• verduurzamingsarrangementen die minder milieu-impact hebben;
• een marktrijpe oplossing voor het seriematig naad- en kierdicht maken van woningen;
• een concurrerende oplossing voor latere stappen in het stapsgewijs aardgasvrij maken van woningen;
• het verlagen van de milieu-impact van bestaande verduurzamingsarrangementen;
• gebruik van biobased of hergebruikte materialen;
• het klimaatbestendig maken van bestaande verduurzamingsarrangementen;
• natuur-inclusieve (nature-based) verduurzamingsarrangementen.

Ook industrialisatie en digitalisering van het verduurzamingsproces valt hieronder, met onderwerpen als het verminderen van overlast en milieu-impact bij de uitvoering, het flexibeler maken van productiefabrieken, arbeidsbesparende innovaties zoals robotisering, het ontzorgen van bedrijven in de keten, het beter financierbaar maken van verduurzamingsarrangementen, oplossingen die inspelen op mutatiemomenten van woningen (verkoop, verhuur, oplevering), en efficiëntere maatwerkadviezen bij een energiearmoede-aanpak.

Verduurzaming van de collectieve warmte- en koudevoorziening

Hieronder valt de ontwikkeling van aardgasvrije warmte- en koudevoorzieningen, met deelonderwerpen als:

• compressiewarmtepompen met natuurlijke koudemiddelen;
• compactere, plug-and-play of gebouwgeïntegreerde (hybride) warmtepompen;
• technologische opvolgers van traditionele compressiewarmtepompsystemen;
• goedkopere, energetisch geoptimaliseerde lage temperatuurafgiftesystemen, warmtapwatersystemen en ventilatiesystemen;
• mini-warmtenetten voor opschaling van collectieve warmte en koude;
• kleinschalige warmteopslagsystemen (voelbare warmteopslag, phase change material, thermochemische materialen);
• effectieve regelstrategieën voor kleinschalige warmteopslag;
• goedkopere, snellere en minder overlast gevende aansluitmethoden op warmte- en koudenetten.

Betrouwbare, betaalbare en eerlijke elektriciteitsvoorziening

Dit gaat om de overstap naar elektriciteit (elektrificatie) van gebouwen, wijken en bedrijventerreinen, en de elektrische infrastructuur daarbij. Denk aan standaarden en protocollen om apparaten uit te lezen en aan te sturen, oplossingen voor de slimme en netbewuste woning, oplossingen voor netcongestie in relatie tot nieuwbouw, en het verbeteren van 'power quality' met vermogenselektronica.

Wat komt niet in aanmerking

• Kosten van activiteiten waarvoor je al eerder subsidie kreeg.
• Grote samenwerkingsprojecten en grote innovatieprojecten (dit hoort bij MOOI).
• Pilot- en demonstratieprojecten (dit hoort bij DEI+).
• Fundamenteel onderzoek (hiervoor bestaan andere financieringsvormen, zoals NWO, NWA en PPS-innovatie).

Het dossier specificeert voor EKOO geen apart tarief per kostensoort (zoals een vast uurtarief voor loonkosten of een percentage voor overige projectactiviteiten). Dat niveau van detail staat wel in de handleiding van de vergelijkbare MOOI-regeling, maar dat is een andere subsidie met eigen voorwaarden en is dus niet zonder meer op EKOO van toepassing.

• 80% voor een onderzoeksorganisatie die niet-economische activiteiten uitvoert.
• 60% voor een klein bedrijf.
• 50% voor een middelgroot bedrijf.
• 40% voor een groot bedrijf.

Gebruik de mkb-toets om te bepalen of je bedrijf klein, middelgroot of groot is.

Dit maximale percentage krijg je alleen als er een daadwerkelijk samenwerkingsverband is. Is dat er niet, dan trekt het loket 15 procentpunten af van het subsidiepercentage voor de onderneming(en) in het verband. Een daadwerkelijk samenwerkingsverband is er als je alle vragen van één van de volgende twee eisen met "ja" beantwoordt:

Eis 1 (samenwerkingsverband van alleen ondernemingen):

• Zit er minstens één kleine of middelgrote onderneming in het samenwerkingsverband?
• Maakt geen van de ondernemingen meer dan 70% van de kosten?

Eis 2 (samenwerkingsverband met onderzoeksorganisatie(s)):

• Maken de onderzoeksorganisaties minimaal 10% van de kosten?
• Hebben de onderzoeksorganisaties het recht hun eigen onderzoeksresultaten te publiceren?

Beantwoord je minstens één vraag met "nee", dan is er geen daadwerkelijk samenwerkingsverband en geldt de korting van 15 procentpunten.

Het dossier geeft geen apart minimumbedrag per project of per deelnemer voor EKOO (in tegenstelling tot de MOOI-regeling, waar wel een minimum van € 25.000 per deelnemer geldt). Ook noemt het dossier geen minimum aan subsidiabele kosten voor EKOO zelf.

Let op: je krijgt geen subsidie voor kosten van activiteiten waarvoor je al eerder subsidie kreeg. Het loket verwijst voor de precieze berekening van subsidiabele kosten naar de Subsidiespelregels van het ministerie van Economische Zaken, zonder daar in dit dossier verdere bedragen of tarieven voor te geven.

Hieronder volgt wat het dossier over het aanvraagproces voor EKOO vermeldt. Let op: veel van de gedetailleerde procesinformatie (stappen, documenten, ondertekenaars) die in dit dossier staat, gaat over de vergelijkbare maar afzonderlijke regeling MOOI: Gebouwde omgeving, niet over EKOO zelf. Voor EKOO geeft het dossier alleen de hoofdlijnen.

Wat je vooraf moet doen

Voordat de regeling weer opengaat, is het volgens het dossier belangrijk om op tijd te zorgen voor:

• een geldig eHerkenningsmiddel (bij vergelijkbare regelingen is minimaal niveau 3 met machtiging RVO-diensten nodig; voor EKOO zelf specificeert het dossier dit niveau niet expliciet);
• alle gegevens die je nodig hebt voor je aanvraag.

Tijdens de aanvraagperiode

Zodra de regeling openstaat, kun je aanvragen. Het is een tender: de hoogst scorende aanvragen krijgen subsidie totdat het budget van € 5.000.000 op is. Dat betekent dat er geen voordeel is aan vroeg indienen binnen de openstellingsperiode; wel moet je aanvraag vóór de sluitingstijd binnen zijn.

Documenten

Het dossier noemt voor EKOO zelf geen specifieke lijst van verplichte bijlagen met naam en ondertekenaar. Wel is duidelijk dat je project technisch en economisch onderbouwd moet zijn: je onderbouwt de werking van de techniek en de slaagkans van je innovatie in de Nederlandse markt met marktkennis, bronnen en argumenten. Ook moet de financiering van je eigen aandeel in de projectkosten rond zijn op het moment van indienen; het dossier verwijst hiervoor naar de pagina "Financiering subsidieproject" zonder verder te specificeren welk document je daarbij moet aanleveren.

Voor het onderbouwen dat je onderneming niet in moeilijkheden is, verwijst het dossier naar de pagina "EKOO: Aanvragen" onder het onderdeel "Toon aan dat uw onderneming niet in moeilijkheden is". De precieze inhoud en het benodigde document daarvoor staan niet in dit dossier.

Na indiening

Nadat je een subsidieaanvraag hebt gedaan, kun je volgens het dossier:

• je aanvraag bekijken;
• de voortgang van je project doorgeven;
• wijzigingen in je project, uitvoering, organisatie of penvoerder doorgeven;
• vaststelling van je subsidie aanvragen.

Wat het dossier niet specificeert voor EKOO

Het dossier geeft voor deze regeling geen concrete beoordelingstermijn, geen expliciete lijst van verplichte bijlagen (zoals een projectplan-format, begroting-format, machtigingsformulier of samenwerkingsovereenkomst) en geen informatie over wie welk document moet ondertekenen. Deze informatie staat wel uitgebreid beschreven voor de afzonderlijke MOOI-regeling, maar is niet één-op-één toepasbaar op EKOO omdat het een andere regeling met eigen voorwaarden en processen betreft.

Beoordeling en rangschikking

EKOO: Gebouwde omgeving is een tender. Na sluiting van de aanvraagperiode rangschikt het loket alle aanvragen. De hoogst scorende aanvragen krijgen subsidie totdat het budget van € 5.000.000 op is. Aanvragen scoren hoger op bijdrage aan de doelstellingen, slaagkans in de Nederlandse markt en maatschappij, mate van vernieuwing ten opzichte van de internationale stand van techniek, en kwaliteit van de aanvraag (aanpak, risicobeheersing, uitvoerbaarheid, samenwerkingsverband en efficiënte inzet van middelen).

Het dossier geeft voor EKOO geen concrete beoordelingstermijn in weken. Ook ontbreekt informatie over een eventuele verlenging van de beoordelingstermijn voor deze specifieke regeling.

Uitbetaling

Het dossier bevat voor EKOO geen concrete informatie over voorschotten, betaalmomenten of de vaststellingsprocedure qua bedragen en percentages. Wel is duidelijk dat je na afloop van je project vaststelling van je subsidie kunt aanvragen; dit staat toegelicht op de pagina over acties na je aanvraag, waarvan de inhoud hier niet verder is uitgewerkt.

Verplichtingen tijdens de looptijd

Zodra je subsidie is toegekend, gelden in elk geval deze verplichtingen:

• Je start de uitvoering van je project binnen 6 maanden na de subsidiebeschikking (de brief met goedkeuring van je aanvraag).
• Je kunt en moet de voortgang van je project doorgeven.
• Je geeft wijzigingen door in je project, de uitvoering, de organisatie of de penvoerder.
• Na afloop van het project vraag je de vaststelling van je subsidie aan.

Het dossier verwijst voor de volledige uitleg van deze acties naar een aparte pagina ("Lees meer over de acties na uw aanvraag"), maar de inhoud daarvan (zoals de vorm en frequentie van voortgangsrapportages, of specifieke rapportageformats) staat niet in dit dossier.

Wat ontbreekt in dit dossier

Voor EKOO ontbreken concrete gegevens over: de hoogte en het moment van voorschotten, de manier waarop de einddeclaratie of vaststelling wordt beoordeeld, en eventuele tussentijdse rapportageverplichtingen met een vaste frequentie. Deze details staan wel uitgebreid beschreven voor de vergelijkbare MOOI-regeling (waar bijvoorbeeld een beoordelingstermijn van 13 weken geldt, eventueel te verlengen met nog eens 13 weken, en waar de eerste voorschotbetaling in december 2026 wordt verwacht), maar dat betreft een andere regeling en die cijfers zijn niet zonder meer op EKOO van toepassing.