Besluit bijstandverlening zelfstandigen

Je krijgt een lening, een periodieke uitkering voor levensonderhoud, of een combinatie daarvan. Starters kunnen maximaal € 48.060 lenen; gevestigde zelfstandigen tot € 261.048. De periodieke uitkering is gebaseerd op de bijstandsnorm en kan later omgezet worden in een renteloze lening of (deels) een schenking, afhankelijk van je bedrijfsresultaat.

Je vraagt het Bbz aan bij de gemeentelijke Sociale Dienst in je eigen woongemeente. Die doet de intake, toetst de rechtmatigheid en onderzoekt of je bedrijf haalbaar is. Voor agrarische aanvragen voert RVO dit haalbaarheidsonderzoek uit in opdracht van de gemeente.

• Startende ondernemer: je zit in de bijstand en wilt vanuit die situatie een bedrijf starten.
• Gevestigde zelfstandige: je hebt een lopend bedrijf en zit tijdelijk in financiële problemen, of je wilt je bedrijf beëindigen.
• Oudere zelfstandige: je bent geboren vóór 1 januari 1960 en je bedrijf is niet levensvatbaar.

Daarnaast geldt de wettelijke definitie van "zelfstandige" uit de Bbz-regeling. Je valt hieronder als je:

• tussen de 18 jaar en de AOW-gerechtigde leeftijd bent;
• arbeid levert voor een eigen bedrijf of een zelfstandig beroep uitoefent in Nederland, en daarvan afhankelijk bent voor je inkomen;
• voldoet aan de wettelijke vereisten om dat beroep of bedrijf uit te oefenen;
• voldoet aan het urencriterium van artikel 3.67 van de Wet inkomstenbelasting 2001.

Wie hier niet aan voldoet, komt niet in aanmerking. Er geldt geen aparte inkomens- of vermogensgrens als knock-outcriterium, maar de hoogte van vermogen en inkomen bepaalt wel of je in aanmerking komt voor rentereductie op de lening. Voor de lening geldt bovendien dat die alleen openstaat voor gevestigde zelfstandigen, niet voor starters. De gemeentelijke Sociale Dienst beoordeelt uiteindelijk of je aanvraag wordt goedgekeurd, na een rechtmatigheidstoets en een haalbaarheidsonderzoek. Is je bedrijf niet haalbaar (behalve bij de groep oudere zelfstandigen, waar dat juist reden kan zijn voor de regeling), dan speelt dat mee in de beslissing.

• Lening voor gevestigde zelfstandigen: maximaal € 261.048.
• Lening voor starters: maximaal € 48.060.
• Rente op de lening: 8% per jaar.
• Looptijd van de lening: maximaal 10 jaar.
• Rentereductie: mogelijk, afhankelijk van je berekende vermogen en inkomen.

Naast (of in plaats van) een lening kun je een periodieke uitkering krijgen voor levensonderhoud, op het niveau van de bijstandsnorm die geldt voor jouw gezinssituatie (volgens de Participatiewet-normen). Dit bedrag kan de gemeente verhogen met:

• een woonkostentoeslag;
• een toeslag voor de premie van een arbeidsongeschiktheidsverzekering.

De gemeente geeft deze uitkering altijd eerst als voorlopige lening. Achteraf, aan de hand van je definitieve jaarcijfers over het afgesloten boekjaar, berekent ze de definitieve hoogte:

• Ligt je bedrijfsresultaat (plus eventuele andere inkomsten) boven de bijstandsnorm, dan wordt de uitkering omgezet in een renteloze lening.
• Ligt het daaronder, dan wordt de uitkering (gedeeltelijk) omgezet in een schenking.

Werk je in de agrarische sector, dan voert RVO het haalbaarheidsonderzoek uit, in opdracht van de gemeentelijke Sociale Dienst.

Bij een periodieke uitkering geeft de gemeente die altijd eerst als voorlopige lening. Pas achteraf, op basis van je definitieve jaarcijfers over het afgesloten boekjaar, stelt de gemeente het definitieve bedrag vast en zet ze de uitkering om in een renteloze lening (bij resultaat boven de bijstandsnorm) of (deels) in een schenking (bij resultaat onder de bijstandsnorm).