Openstellingsbesluit subsidies natuur provincie Utrecht 2023

De subsidie is bedoeld voor eigenaren en erfpachters. Je kunt aanvragen voor functieverandering (landbouwgrond omzetten naar natuur) en voor investeringsmaatregelen (inrichting, kwaliteitsverhoging, soortenbeleid, Natura 2000-herstel of revitalisering van bos op de Utrechtse Heuvelrug en in het Kromme Rijngebied). Ook realisatie van bos buiten het NNN komt in aanmerking.

Wat je krijgt verschilt per onderdeel. Bij functieverandering vergoedt de provincie het verschil tussen de marktwaarde van de landbouwgrond en de marktwaarde na functieverandering. Bij investeringsmaatregelen krijg je maximaal 100% van de subsidiabele kosten vergoed.

Je vraagt de subsidie aan via het online aanvraagformulier van de provincie Utrecht. De aanvraagperiode loopt van 15 oktober 2025 09:00 tot 1 oktober 2026 23:59. Let op: als je terrein buiten de aangewezen zoekgebieden ligt, of als je bos buiten NNN wilt realiseren, moet je eerst een voortraject doorlopen (ecologische onderbouwing respectievelijk een prétoets) voordat je kunt aanvragen. Bij functieverandering wordt na toekenning een kwalitatieve verplichting gevestigd bij de notaris, die blijvend aan het perceel gekoppeld is.

Harde eisen waar je op afvalt:

Ligging van je perceel

• Voor functieverandering (landbouw naar natuur) moet je terrein liggen in het gebied "te ontwikkelen natuur" op kaart 1 van het Natuurbeheerplan, of in het "te ontwikkelen natuur zoekgebied". In dat laatste geval moet je terrein aansluiten op de bestaande NNN-begrenzing, of moeten de percelen aaneengesloten minimaal 5 hectare beslaan.
• Voor bos buiten NNN moeten de percelen aaneengesloten minimaal 1,5 hectare beslaan en binnen het zoekgebied "bos buiten NNN" liggen.
• Ligt je perceel buiten alle zoekgebieden, dan val je in principe af, tenzij een onafhankelijke ecologische onderbouwing aantoont dat het perceel geschikt is om aan het NNN toe te voegen. Je moet dit vooraf laten toetsen door de provincie voordat je een aanvraag indient.

Voor functieverandering geldt bovendien

• De functieverandering mag niet voortvloeien uit een wettelijke verplichting of een bestaand convenant/regeling/afspraak waarvoor je anders al een vergoeding zou moeten krijgen voor kosten die je zelf draagt.
• De functieverandering moet passen in het geldende Natuurbeheerplan op de aanvraagdatum.
• Je productiecapaciteit (de landbouwgrond) moet de laatste vijf jaar onafgebroken zijn gebruikt.
• Je moet al een aanvraag tot functiewijziging in het Omgevingsplan bij de gemeente hebben ingediend.
• Je mag nog niet gestart zijn met de inrichtingsmaatregelen voordat de taxatie is uitgevoerd (bij combinatie met functieverandering) of voordat je de aanvraag voor investeringsmaatregelen hebt ingediend.

Voor investeringsmaatregelen geldt

• De maatregelen moeten leiden tot een natuur- of landschapsbeheertype zoals beschreven in de bijlagen van de Subsidieverordening natuur- en landschapsbeheer provincie Utrecht 2016.
• Ben je een grote onderneming, dan moet je bij je aanvraag een onderbouwing toevoegen van de situatie zonder steun.

Wat de regeling niet dekt

• Beheer van de natuur na inrichting valt niet onder deze subsidie. Hiervoor bestaat de SVNL, en die kun je pas aanvragen in het jaar na afronding van de inrichting.
• Aankoop van grond die nog niet je eigendom is, valt niet onder SKNL maar onder de regeling Leefomgeving Landelijk Gebied.

Functieverandering: waardeverschil van de grond Als je landbouwgrond omzet naar natuur, krijg je geen vergoeding voor concrete kostenposten, maar voor het verschil in marktwaarde. Dit geldt voor:

• Nieuwe natuur of te ontwikkelen natuur binnen het NNN
• Te ontwikkelen natuur binnen het zoekgebied Groene Contour
• Gevallen buiten het zoekgebied (na aparte ecologische toetsing) De vergoeding is ten hoogste het verschil tussen de marktwaarde van de landbouwgrond vóór functieverandering en de marktwaarde van de grond daarna. Er wordt hierbij een taxatie uitgevoerd; je mag pas starten met de inrichtingsmaatregelen nadat die taxatie is gedaan (als de aanvraag voor investeringssubsidie samengaat met functieverandering).

Investeringsmaatregelen: 100% van de subsidiabele kosten Voor de volgende soorten maatregelen geldt een vergoeding van maximaal 100% van de subsidiabele kosten:

• Realisatie van natuur- of landschapsbeheertypen op grond die is omgezet van landbouw naar natuur. Dit betreft de inrichting die nodig is om het beoogde beheertype daadwerkelijk te ontwikkelen, zoals beschreven in bijlagen 1 en 2 van de Subsidieverordening natuur- en landschapsbeheer provincie Utrecht 2016.

• Maatregelen voor verhoging van de natuurkwaliteit of omzetting van een bestaand natuurbeheertype naar een ander beheertype.

• Revitalisering van bestaande bossen op de Utrechtse Heuvelrug en in het Kromme Rijngebied. Concreet gaat het om:
• toedienen van bufferende stoffen, inclusief monitoring en bodemonderzoek
• aanplant van rijkstrooiselsoorten (in het Kromme Rijngebied mag ook met klimaatslimme soorten worden gewerkt)
• bevorderen van rijkstrooiselsoorten door tijdelijke uitrastering van percelen
• bevorderen van rijkstrooiselsoorten door bostracking
• vergroten van het aandeel dood hout: aanwijzen van een OAD-netwerk plus ringen of lieren van bomen In het investeringsplan geef je per maatregel aan welke je uitvoert en met welke hoeveelheden.

• Maatregelen die uitvoering geven aan het actief soortenbeleid uit de provinciale Natuurvisie en het Supplement biodiversiteit, gericht op leefgebieden van aandachtsoorten (bijvoorbeeld zandbijen of de zandhagedis). Voorbeelden uit het dossier: verbeteren of uitbreiden van heide, stuifzanden of schraalgraslanden, verbinden van leefgebieden, herstel van de waterhuishouding, verhogen van het aandeel dood hout in bossen, aanleg van poelen voor de kamsalamander.

• Maatregelen die uitvoering geven aan herstelmaatregelen uit een Natura 2000-beheerplan.

• Maatregelen onder de Specifieke Uitkering Programma Natuur 2e fase: specifieke maatregelen in Natura 2000-gebieden of revitalisering van bossen op de Utrechtse Heuvelrug.

• Afwaardering en inrichting voor de realisatie van bos buiten het NNN. Voorwaarde is dat de functie van de percelen wijzigt in natuur, dat de percelen aaneengesloten minimaal 1,5 hectare beslaan en binnen het zoekgebied "bos buiten NNN" liggen.

Wat je in ieder geval moet meenemen in het investeringsplan Je beschrijft in het investeringsplan of programma welke inrichtingsmaatregelen je uitvoert. Deze moeten:

• bijdragen aan verdere ontwikkeling en beheer van de (beoogde) beheer- en habitattypen
• bijdragen aan het investeringsdoel, naar het oordeel van Gedeputeerde Staten
• passen binnen het geldende Natuurbeheerplan of beheerplan op de aanvraagdatum
• de omvorming of kwaliteitsverhoging efficiënt en effectief realiseren

Wat niet wordt vergoed

• Beheerkosten na de inrichting vallen niet onder SKNL. Voor het in stand houden van de gerealiseerde natuur bestaat de SVNL, en die kun je pas aanvragen in het jaar na afronding van de inrichting (ook als je een bestaand beheertype hebt omgevormd naar een ander beheertype).
• Aankoop van grond die je nog niet in eigendom hebt, valt niet onder SKNL maar onder de regeling Leefomgeving Landelijk Gebied (hoofdstuk 2, Aankoop en ontpachting NNN-gronden).
• Voor projecten gericht op aandachtsoorten die niet binnen het NNN liggen, kun je geen SKNL aanvragen maar moet je naar de Subsidieregeling biodiversiteit provincie Utrecht.

Het dossier noemt geen aparte tarieven per m², per hectare of per boom voor de investeringsmaatregelen; het percentage van 100% van de subsidiabele kosten is het enige concrete rekengetal dat hiervoor gegeven wordt. Voor exacte inrichtingsmaatregelen per beheertype verwijst het loket naar het format Inrichtingsplan SKNL en naar de beheerrichtlijnen per natuur- en landschapsbeheertype.

Functieverandering (landbouwgrond omzetten naar natuur) Dit geldt voor nieuwe of te ontwikkelen natuur binnen het NNN, te ontwikkelen natuur binnen het zoekgebied Groene Contour, en gevallen buiten het zoekgebied. De subsidie bedraagt ten hoogste het verschil tussen de marktwaarde van de landbouwgrond en de marktwaarde van de grond nadat de functieverandering heeft plaatsgevonden. Er staat geen vast bedrag of percentage; het is een taxatieverschil.

Investeringsmaatregelen en noodzakelijke activiteiten Hiervoor geldt een vast maximum: 100% van de subsidiabele kosten. Dit geldt voor inrichtingsmaatregelen, kwaliteitsverhoging van natuur, revitalisering van bos, actief soortenbeleid, Natura 2000-herstelmaatregelen en maatregelen onder de Specifieke Uitkering Programma Natuur 2e fase.

Voorschot Voor investeringsmaatregelen kan jaarlijks één voorschot worden verstrekt, tenzij in de verleningsbeschikking anders is bepaald.

Aankoop van grond (via andere regeling) Voor aankoop van grond die je nog niet in eigendom hebt, geldt een aparte regeling (Leefomgeving Landelijk Gebied, hoofdstuk 2 Aankoop en ontpachting NNN-gronden). Ook daarbij wordt subsidie verleend voor het verschil tussen de huidige landbouwkundige waarde en de toekomstige waarde als natuurgebied, maar dat loopt buiten SKNL.

Wat het dossier niet noemt Het loket geeft geen apart maximumbedrag per hectare of per aanvraag, en noemt geen ondergrens in euro's. Ook wordt niet vermeld of en hoe het subsidieplafond de bedragen kan beperken; daarvoor verwijst het loket naar het Openstellingsbesluit subsidieplafonds 2026, zonder daar concrete cijfers uit te herhalen op de productpagina zelf.

Stap 0: voortraject (alleen in specifieke situaties)

• Ligt je terrein buiten de zoekgebieden op kaart 1 van het Natuurbeheerplan? Neem dan eerst contact op met de provincie via natuurbeheerplan@provincie-utrecht.nl over de te volgen procedure. Je levert vooraf een overzichtskaart aan met de ligging en omvang van de percelen, plus een ecologische onderbouwing waaruit blijkt dat de percelen geschikt zijn om op korte termijn aan het NNN te worden toegevoegd, en voor welk beheertype. De provincie toetst dit en stuurt je bij instemming een bevestigingsbericht. Dat bericht voeg je als bewijsstuk toe aan je latere aanvraag.
• Wil je bos realiseren buiten NNN? Dan voert de provincie op jouw verzoek eerst een prétoets uit, waarbij wordt gekeken of het bos past binnen het landschap, verenigbaar is met functies als cultuurhistorie en archeologie, en wat de ecologische bijdrage is. Het is wenselijk om voorafgaand aan de formele Omgevingsplan-procedure informeel bij de gemeente te toetsen of de functiewijziging past binnen beleid en regelgeving.
• Bij functieverandering: je moet al een aanvraag tot functiewijziging in het Omgevingsplan bij de gemeente hebben ingediend, vóór of uiterlijk gelijktijdig met je subsidieaanvraag.

Stap 1: aanvraag indienen Je dient de aanvraag in via het online formulier: https://formulieren.provincie-utrecht.nl/provincieutrecht1/subsidie-sknl2023. De aanvraagperiode loopt van 15 oktober 2025 09:00 tot 1 oktober 2026 23:59.

Documenten die je (afhankelijk van je situatie) moet aanleveren:

• Investeringsplan of programma. Beschrijft de inrichtingsmaatregelen die je wilt uitvoeren en hun bijdrage aan het investeringsdoel. Gebruik hiervoor het format Inrichtingsplan SKNL dat het loket aanbiedt als download. Dit stel je zelf op als aanvrager (eigenaar/erfpachter).
• Realisatieplan (bij functieverandering). Beschrijft de wijze van ontwikkeling en beheer van het beheertype waarmee je aantoont dat dit voldoende bijdraagt aan de doelstellingen van het natuurbeheerplan. Opgesteld door de aanvrager.
• Bewijs van aanvraag functiewijziging Omgevingsplan (bij functieverandering). Aantoonbaar bewijs dat je bij de gemeente een aanvraag tot wijziging van de functie hebt ingediend.
• Overzichtskaart en ecologische onderbouwing (alleen bij percelen buiten de zoekgebieden), plus de bevestigingsbrief van de provincie na toetsing.
• Onderbouwing stimulerend effect (alleen voor grote ondernemingen). Een beschrijving met onderbouwing van de situatie waarin geen steun zou worden verleend.
• In het investeringsplan geef je bij revitalisering van bos in de betreffende tabel aan welke maatregelen je wilt uitvoeren en met welke hoeveelheden.

Het dossier specificeert niet wie deze documenten precies moet ondertekenen (bijvoorbeeld of een adviseur mag meetekenen); voor zover vermeld is de aanvrager (eigenaar of erfpachter) verantwoordelijk voor het opstellen en indienen.

Stap 2: taxatie (bij functieverandering) Als je aanvraag voor investeringssubsidie samengaat met een aanvraag voor functieverandering, wordt er een taxatie uitgevoerd om het verschil in marktwaarde vast te stellen. Je mag pas beginnen met de inrichtingsmaatregelen nadat deze taxatie heeft plaatsgevonden.

Stap 3: toelichting raadplegen Voor hulp bij het invullen is er een download "Toelichting aanvraagformulier SKNL" beschikbaar op de loketpagina. Raadpleeg deze voordat je het formulier invult om te voorkomen dat je iets mist.

Stap 4: vestigen kwalitatieve verplichting (bij functieverandering, na toekenning) Na de subsidieverlening voor functieverandering stelt de provincie samen met jou een kwalitatieve verplichting op. Deze wordt gevestigd bij een door de provincie aangewezen notaris en ingeschreven in de openbare registers van het Kadaster.

Vragen tijdens het proces Voor vragen kun je mailen naar steunpuntnatuur@provincie-utrecht.nl. Voor vragen specifiek over percelen buiten het Natuurbeheerplan gebruik je natuurbeheerplan@provincie-utrecht.nl.

Wet- en regelgeving om te raadplegen Voor de precieze eisen en subsidieplafonds verwijst het loket naar de Subsidieregeling Kwaliteitsimpuls Natuur en Landschap, de Subsidieverordening natuur- en landschapsbeheer provincie Utrecht 2016, en het Openstellingsbesluit subsidies natuur provincie Utrecht 2025 (hoofdstuk 3 daarvan beschrijft welke activiteiten zijn opengesteld) en het Openstellingsbesluit: subsidieplafonds 2026.

Uitbetaling Bij investeringsmaatregelen kan jaarlijks één voorschot worden verstrekt, tenzij in de beschikking tot subsidieverlening anders is bepaald. Dit betekent dat de exacte hoogte en het moment van het voorschot per beschikking kunnen verschillen; check dus altijd je eigen verleningsbeschikking. Bij functieverandering wordt de subsidie gebaseerd op het getaxeerde verschil in marktwaarde tussen de landbouwgrond en de grond na functieverandering; hierover doet het dossier geen uitspraken over voorschotritme.

Het dossier beschrijft geen apart vaststellingsmoment, rapportageverplichting tijdens de looptijd, of eindverantwoording met concrete termijnen. Voor die praktische details (zoals wanneer je moet rapporteren of hoe de definitieve vaststelling verloopt) verwijst het loket naar de onderliggende wet- en regelgeving: de Subsidieregeling Kwaliteitsimpuls Natuur en Landschap en de Subsidieverordening natuur- en landschapsbeheer provincie Utrecht 2016.

Verplichtingen tijdens de looptijd

• Je start niet met de inrichtingsmaatregelen voordat de taxatie is uitgevoerd (bij combinatie met functieverandering) of voordat je de aanvraag voor investeringsmaatregelen hebt ingediend.
• Bij functieverandering wordt na verlening een kwalitatieve verplichting gevestigd bij de notaris en ingeschreven bij het Kadaster. Vanaf dat moment moet je de ontwikkeling en instandhouding van de beoogde natuur- en landschapsbeheertypen dulden, alles nalaten dat dit belemmert, bemoeilijkt of verhindert, en het terrein niet voor andere doeleinden gebruiken.
• De aan de KV gekoppelde provinciale beheerrichtlijnen bepalen concreet wat wel en niet mag, afhankelijk van het beheertype en de fase (ontwikkeling of instandhouding). Denk aan verboden op bemesten, beweiden op de verkeerde momenten of met te veel dieren, chemische onkruidbestrijding en het verstoren van de bodemstructuur, en de verplichting om een hoog natuurlijk fluctuerend waterpeil te dulden waar dat voor het beheertype nodig is.
• Deze verplichtingen blijven gelden voor toekomstige eigenaren: ook bij verkoop van de grond blijft de kwalitatieve verplichting aan het perceel verbonden.

Na de inrichting Na afronding van de inrichting eindigt de SKNL-verplichting niet; voor de instandhouding van de gerealiseerde natuur kun je, vanaf het jaar volgend op de afronding, een beheersubsidie aanvragen via de SVNL. Dit is een aparte aanvraag bij een andere regeling en geen automatisch vervolg op de SKNL-beschikking.